Hirsutism

Hirsutizm, kadınlarda erkek tipi ve androjen kaynaklı seksüel kıllanma artışı olarak tanımlanmakta olup üreme çağındaki kadınların yaklaşık %5-10’unda gözlenen yaygın bir endokrinolojik problemdir. Bu durumun patofizyolojisinde artmış över veya adrenal androjen salgısı, seks hormonu bağlayıcı globülin seviyelerindeki düşüşe bağlı serbest androjen artışı, hiperinsülinemi ve kıl foliküllerindeki 5-alfa redüktaz enzim aktivitesinin yükselmesi temel rol oynamaktadır. Klinik tablonun en sık nedeni polikistik over sendromu (PKOS) olmakla birlikte; idiopatik hirsutizm, idiopatik hiperandrojenizm, non-klasik konjenital adrenal hiperplazi ve nadiren androjen sekrete eden over veya adrenal kaynaklı neoplazmlar da etyolojide yer almaktadır. Tanı sürecinde klinik değerlendirme amacıyla en yaygın olarak dokuz farklı vücut bölgesindeki terminal kılları puanlayan modifiye Ferriman-Gallwey (FG) skorlama sistemi kullanılmakta ve genel olarak 8 puan üzerindeki değerler hirsutizm olarak kabul edilmektedir. Ayırıcı tanıda bu tablonun ilaç kullanımına bağlı tüylenmeden ve tüm vücutta yaygın kıllanmayla seyreden hipertrikozdandan ayırt edilmesi kritik bir öneme sahiptir. Tedavi yönetiminde ise öncelikle hasta beklentilerinin yönetilmesi, fazla kilolu hastalarda kilo kaybının teşvik edilmesi ve nedene yönelik stratejilerin belirlenmesi esastır. Medikal tedavide över kaynaklı androjen üretimini baskılayan kombine oral kontraseptifler ve reseptör düzeyinde yarışmalı inhibisyon sağlayan spironolakton gibi antiandrojenler ilk seçenek olarak kullanılırken, klinik etkinliği optimize etmek amacıyla lazer veya elektroliz gibi mekanik ve kozmetik yöntemler tedaviye güçlü bir şekilde entegre edilmektedir.

Hirsutism is characterized as male-pattern, androgen-dependent excessive hair growth in women, affecting approximately 5-10% of individuals of reproductive age as a common endocrinological challenge. The underlying pathophysiology primarily involves increased ovarian or adrenal androgen secretion, elevated free androgen levels resulting from decreased sex hormone-binding globulin, hyperinsulinemia, and enhanced 5-alpha reductase enzyme activity within hair follicles converting testosterone to dihydrotestosterone. While polycystic ovary syndrome (PCOS) stands as the most prevalent underlying cause, idiopathic hirsutism, idiopathic hyperandrogenism, non-classic congenital adrenal hyperplasia, and rare androgen-secreting ovarian or adrenal neoplasms significantly contribute to the etiology. Clinical diagnosis predominantly utilizes the modified Ferriman-Gallwey (FG) scoring system evaluating terminal hair growth across nine androgen-sensitive body areas, where a score of 8 or higher generally indicates hirsutism, with thresholds adjusted for specific ethnic backgrounds. Differentiating hirsutism from generalized hypertrichosis and drug-induced hair proliferation remains essential for accurate management. Therapeutic strategies involve aligning patient expectations, promoting weight loss to reduce insulin resistance, and addressing specific causes. Pharmacological management heavily relies on combined oral contraceptives to suppress gonadotropin-mediated androgen production and antiandrogens like spironolactone for competitive receptor inhibition, while cosmetic interventions including laser therapy and electrolysis are incorporated to optimize long-term clinical outcomes.