Sağlıkta Dijital Uygulamaların Tıbbi Dokümanlara Etkisi
Özet
Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle sağlık sektörü, geleneksel tıbbi doküman kayıt sistemlerinden elektronik tıbbi kayıt sistemlerine geçiş yaparak büyük bir dijital dönüşüm yaşamaktadır. Sağlık bilgi teknolojileri, hastaya yönelik verilerin elektronik ortamda toplanmasını, analiz edilmesini ve güvenle muhafaza edilmesini sağlayarak insan hatalarını en aza indirmeyi ve klinik sonuçları iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Dijital sağlık uygulamaları kapsamında geliştirilen EBYS, HBYS, MHRS, Teletıp, MEDULA ve E-Nabız gibi sistemler sayesinde hem hastaların sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaşmakta hem de sağlık profesyonellerinin doğru kararlar alması desteklenmektedir. Sağlık 4.0 ve akıllı tıp yaklaşımları ise kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerini ve önleyici stratejileri optimize ederek hizmet verimliliğini artırmaktadır. Geleneksel kâğıt tabanlı kayıt süreçlerine kıyasla elektronik kayıt sistemleri, tıbbi özgeçmişe ve tetkik sonuçlarına zaman ve mekân fark etmeksizin hızlı ve güvenli erişim imkânı sunmaktadır. Bu dijitalleşme süreci, sağlık kurumlarında kâğıt kullanımını sıfıra yaklaştırırken, bilgi akışını hızlandırmakta, maliyetleri kontrol edilebilir kılmakta ve kaynakların etkin kullanımı ile sağlık hizmetlerinin kalitesini en üst düzeye çıkarmaktadır.
Today, with the advancement of technology, the healthcare sector is undergoing a major digital transformation by transitioning from traditional medical document recording systems to electronic medical record systems. Health information technologies aim to minimize human errors and improve clinical outcomes by enabling the collection, analysis, and secure preservation of patient-related data in an electronic environment. Systems developed within the scope of digital health applications, such as EDMS, HBIS, MHRS, Telemedicine, MEDULA, and E-Pulse, both facilitate patients' access to healthcare services and support healthcare professionals in making accurate decisions. Healthcare 4.0 and smart medicine approaches optimize personalized treatment methods and preventive strategies, thereby increasing service efficiency. Compared to traditional paper-based recording processes, electronic record systems offer fast and secure access to medical history and examination results, regardless of time and location. This digitalization process brings paper utilization close to zero in healthcare institutions, while accelerating information flow, making expenditures controllable, and maximizing the quality of healthcare services through the effective use of resources.
Referanslar
Arts, D. L., Medlock, S. K., Van Weert, H. C., Wyatt, J. C., & Abu-Hanna, A. (2018). Acceptance and barriers pertaining to a general practice decision support system for multiple clinical conditions: A mixed methods evaluation. PLoS One, 13(4), e0193187.
Bayın, G., Yeşilaydın, G., & Özkan, O. (2016). Bulut Bilişimin Sağlık Hizmetlerinde Kullanımı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (48), 233-253.
Brenner, S. K., Kaushal, R., Grinspan, Z., Joyce, C., Kim, I., Allard, R. J., ... & Abramson, E. L. (2016). Effects of health information technology on patient outcomes: a systematic review. Journal of the American Medical Informatics Association, 23(5), 1016-1036.
Burns, H. (2007). Germ theory: Invisible killers revealed. BMJ, 334(1), 11.
Callender, C., Marshall, B., Cardon, P.W., & Patel, N. (2015). Obstacles to The Adoption of Cloud Computing: Best Practicies in Technology and Communication. Issues in Information Systems, 16 (2), 133-139.
Ceylan, F. (2007). Sağlık Hizmetlerinde Arşivleme, Uludağ Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu , 1.Baskı, Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları.
Chen, C., Loh, E. W., Kuo, K. N., & Tam, K. W. (2020). The times they are a-Changin’–healthcare 4.0 is coming!. Journal of medical systems, 44(2), 1-4.
Demirci, Ş. (2019). Sağlığın Dijitalleşmesi-Dıgıtalızatıon Of Health. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(26), 710-721.
Dizman, H. (2017). Hastane Yönetim Bilgi Sistemlerini Kullanan Sağlık Kurumlarında Personel Memnuniyetini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 85-115.
Haggerty, E. (2017). Healthcare and digital transformation. Network Security, 2017(8), 7-11.
İleri, Y. Y., & Uludağ, A. (2017). E-Nabız Uygulamasının Yönetim Bilişim Sistemleri ve Hasta Mahremiyeti Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 3(3), 318-325.
Kaplan, A., & Köksal, A. (2017). Türkiye’de Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik Eğitiminin İncelenmesi, Mesleki Uygulamalar. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 16(2), 63-68.
Karakaya, İ. (2018). Tıbbi dokümantasyonun sağlık kurumları açısından önemi ve bir uygulama: kamu ve özel hastane çalışanlarının tıbbi kayıt sistemine yönelik tutumları (Master’s thesis, İstanbul Arel Üniversitesi).
Kılıç, T. (2017). e-Sağlık, iyi uygulama örneği; Hollanda. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 203-217.
Koca, M., Gülhan, Y., & Yılmaz, S. (2017). In Terms of Hospital Management, Employee Perception of Hospital Automation System. Pressacademia Procedia, 3 (1), 770-782.
Limon, S. (2019). Hastanelerdeki Tıbbi Dokümanların Geleneksel Ortamdan Elektronik Ortama Dönüşümü. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 1(1), 30-39.
Lupton, D. (2013). The Digitally Engaged Patient: Self-Monitoring and Self-Care in the Digital Health Era. Social Theory & Health, 11 (3), 256-270.
Pang, Z., Yang, G., Khedri, R., & Zhang, Y. T. (2018). Introduction to the special section: convergence of automation technology, biomedical engineering, and health informatics toward the healthcare 4.0. IEEE Reviews in Biomedical Engineering, 11, 249-259.
Par, Ö. E., & Soysal, E. (2010). Kişisel Sağlık Bilgilerinin Güvenliği Açısından Medula’da Kullanılan Yasa ve Standartların HIPAA ile Karşılaştırılması. MIE.
Peker, S., Van Giersbergen, M., Biçersoy, G., (2018), “Sağlık Bilişimi ve Türkiye’de Hastanelerin Dijitalleşmesi”, Sağlık Akademisi Kastamonu, 3(3), 81-121.
Singh, A., Gibbs, J., Estcourt, C., Sonnerberg, P., & Blandford, A. (2017, July). Are HIV smartphone apps and online interventions fit for purpose?. In Proceedings of the 2017 international conference on digital health (pp. 6-15). ACM.
Sittig, D. F., & Singh, H. (2014). Defining health information technology-related errors: new developments since to err is human.
Sümbüloğlu, K. Akdağ, B. (2010). Hasta Dosyalarına Bilimsel Yaklaşım, 1. Baskı, Denizli: Pamukkale Üniversitesi Yayınları.
Sürer, E. (2015). Tıbbi Kayıtların Tutulması ve Saklanması. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakultesi, Yayımlanmış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Tekpınar, L., & Erdem, R. (2019). Kişiselleştirilmiş Tip ve Genom Araştirmalarinin Sağlik Çiktilari Bağlaminda Değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(4), 843-862.
World Health Organization. (2010). Telemedicine: opportunities and developments in member states. Report on the second global survey on eHealth. World Health Organization.
Yıldırım, B. F. (2019). Sağlığın Kişiselleşmesi ve Kişisel Sağlık Bilgi Sistemleri. Bilgi Yönetimi, 2(2), 127-135.