Sağlık Kurumlarında Dosyalama ve Arşivleme

Özet

Sağlık kurumlarında küreselleşme ve artan rekabetle birlikte bilgi ve belgelere hızlı erişim sağlamak kurumsal sürdürülebilirlik için elzem hale gelmiştir. Bu doğrultuda etkin yürütülen bir dosyalama yönetimi; basitlik, akla uygunluk, tutarlılık, kullanışlılık, transfer kolaylığı ve ekonomiklilik özelliklerini barındırmalı; planlama, sınıflama, sıralama, dosya açma, fihrist ve saklama süreçlerini takip etmelidir. Kurumlarda alfabetik, coğrafi, konu, kronolojik, numaralı, karma ve elektronik dosyalama sistemleri kullanılabilmektedir. Arşivleme ise belgelerin belirli standartlarda tasnif edilip saklanarak gelecekte yeniden kullanılmasını ve yasal süreleri dolana kadar muhafaza edilmesini sağlar. Hizmet türlerine göre birim (1-5 yıl), kurum (10-14 yıl), devlet (30 yıl) ve özel arşivler bulunmaktadır. Gelişen teknolojiyle birlikte geleneksel yöntemler yerini kâğıt ve zamandan tasarruf sağlayan elektronik dosyalama ve arşivleme sistemlerine bırakmıştır. Arşiv malzemeleri fiziksel, kimyasal, biyolojik ve beşerî faktörlere karşı uygun nem, ışık ve sıcaklıkta korunmalıdır. Yasal saklama süreleri adli dosyalar için 20 yıl, üniversite hastanelerindeki bazı özel tıbbi kayıtlar için 50 ila 100 yıl arasında değişmektedir. Süresi dolan belgeler ise ayıklama ve imha komisyonu tarafından, gizlilik ve güvenlik esaslarına uygun olarak geri dönüşüm merkezlerinde denetlenerek imha edilir.

In healthcare institutions, alongside globalization and increasing competition, providing rapid access to information and documents has become essential for corporate sustainability. In this direction, an effectively managed filing system must incorporate the characteristics of simplicity, rationality, consistency, usability, ease of transfer, and economy, while following the processes of planning, classification, sorting, file opening, index utilization, and storage. Institutions can utilize alphabetical, geographic, subject-based, chronological, numeric, mixed, and electronic filing systems. Archiving ensures that documents are classified under specific standards, stored for future reuse, and preserved until their legal retention periods expire. Based on service types, there are unit (1-5 years), institutional (10-14 years), state (30 years), and private archives. With advancing technology, traditional methods have been replaced by electronic filing and archiving systems that save paper and time. Archive materials must be protected against physical, chemical, biological, and human factors under appropriate humidity, light, and temperature conditions. Legal retention periods vary from 20 years for forensic files to 50 or 100 years for certain specific medical records in university hospitals. Documents whose periods have expired are destroyed under the supervision of the institutional archive officer at recycling centers in compliance with confidentiality and security principles, following the evaluation of the sorting and disposal commission.

Referanslar

Baş, İ. (2019). Eski Medeniyetlerden Bugüne Arşivin Önemi ve Günümüzde Arşivcilik Hizmeti Veren Türk Arşivleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 76-95.

Esatoğlu ve A. E., & Köksal, A. (2010). Sağlık Hizmetlerinde Bilgi Yönetimi. İkinci Baskı, Ankara: Anadolu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Yayınları.

Güzel, H., Arıçam, N., Başa, Z. (2020). Dosyalama ve Arşivleme. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Aile ve Tüketici Hizmetleri Alanı. Milli Eğitim Bakanlığı http://meslek.eba.gov.tr/upload/dk10/Dosyalama_ve_Arsivleme_10_2.pdf (Erişim Tarihi: 18.07.2022)

MEGEP Tıbbi Sekreterlik Hizmetlerine Giriş (2011). Sağlık Hizmetleri Sekreterliği, Milli Eğitim

Bakanlığı, Ankara http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/T%C4%B1b-bi%20Sekreterlik%20Hizmetlerine%20Giri%C5%9F.pdf (Erişim Tarihi: 21.07.2022).

Özdemir Alkan, G. (2020). Kamu Kurumlarında Elektronik Belge Yönetim Sisteminin Bir Alt Uygulaması Olan Dosyalama ve Arşivleme Sistemi (Master›s thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Rukancı, F. (2005). Yazışma Yönetimi ve Dosyalama İşlemleri. Türk Kütüphaneciliği, 19(3), 371-372.

Sarıcaoğlu, M. (2013). Türkiye’de Özel Arşiv Kavramı ve Bir Örnek (Ekrem Ceyhun’un Özel Arşivi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 61-70.

Şen, O. vd. (ed. Mutlu, M.E.) (2020). Dosyalama Arşivleme, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No:2762, Eskişehir

Taş, H. (2016). Dosyalama Yönetimi ve Özellikleri.

Gelecek

3 Kasım 2022

Lisans

Lisans