Tıbbi Dokümantasyonla İlgili Temel Kavramlar
Özet
Sağlık sektörü, yoğun insan faktörü ve teknolojik altyapısıyla diğer hizmet sektörlerinden ayrılan, multidisipliner bir ekip çalışmasını gerektiren bir alandır. Bu ekip içerisinde tıbbi sekreterler; verilerin kaydı, sınıflandırılması, muhafazası ve koordinasyonun sağlanmasında kritik bir role sahiptir. Tarihsel süreçte telgrafın icadıyla başlayan ve elektronik gelişmelerle hız kazanan bilgi çağı, insan zihnini ve sinerjisini temel alan bir toplumsal dönüşüm hareketidir. Güç ve gelecek şekillendirmede anahtar role sahip olan "bilgi"; doğruluk, zamanlama, tamlık ve erişilebilirlik gibi özellikler taşır ve bilimsel, teknik ya da gündelik gibi türlere ayrılır. Bilgiyi oluşturan ham olgular ise "veri" olarak tanımlanır. Verilerin anlam kazanmasıyla oluşan enformasyon, organizasyonların yasal yükümlülükleri çerçevesinde "belge" niteliği kazanır. İnsan sağlığına yönelik işlemlerden elde edilen bilgilerin düzenli şekilde tutulmasıyla tıbbi dokümanlar, bu belgelerin bilimsel kurallarla toplanıp yönetilmesiyle de tıbbi dokümantasyon süreci oluşur. Günümüzde dijitalleşmeyle birlikte hayati öneme sahip bu veriler, çoklu kullanıcı erişimine izin veren, yetkisiz silme işlemlerini engelleyen ve kurumsal hafızayı koruyan elektronik sağlık kayıtları (ESK) sistemleriyle yönetilerek sağlık hizmetlerinin kalitesini, sürekliliğini ve adli güvenliğini artırmaktadır.
The healthcare sector differs from other service industries due to its intense human element and technological infrastructure, requiring a multidisciplinary teamwork. Within this team, medical secretaries play a critical role in recording, classifying, preserving data, and ensuring overall coordination. The information age, which started with the invention of the telegraph and accelerated through electronic advancements, is a social transformation movement based on the human mind and synergy. Having a key role as a source of power and in shaping the future, "knowledge" possesses characteristics such as accuracy, timing, completeness, and accessibility, and is categorized into types like scientific, technical, or everyday knowledge. The raw facts that form knowledge are defined as "data". Information gained from giving meaning to data becomes a "document" within the framework of organizations' legal obligations. Medical documents are formed by keeping the information obtained from human health procedures systematically, and the collection and management of these documents within scientific rules constitute the medical documentation process. Today, with digitalization, these vital data are managed through Electronic Health Record (EHR) systems that allow multi-user access, prevent unauthorized deletion, and preserve institutional memory, thereby increasing the quality, continuity, and legal security of healthcare services.
Referanslar
Acikders. (2020). Bibliyografik Kaynaklar. Https://Acikders.Tuba.Gov.Tr/Pluginfile.Php/4372/ Mod_resource/Content/1/Genel%20Kapsaml%C4%B1%20Bibliyografik%20Kaynaklar.
Pdf. Erişim Tarihi: 01.08.2022
Barkowski, P. (1984) “Records Management and the Walking Archivist”, a Modern Archives Readers: Basic Readings on Archival Theory and Practice./ed. Maygene F. Daniels and Timothy Walch. (Washington: National Archives and Records Service), 38-45
Davenport, T.H. & Prusak, L. (2001). İş Dünyasında Bilgi Yönetimi: Kuruluşlar Ellerindeki Bilgiyi Nasıl Yönetirler. (Çev. Günhan Günay). İstanbul: Rota Yayınları.
Demirağ Çakıcı, E., & Yılmaz, K. G. (2021). Uluslararası Pazarlarda Hedef Pazar Seçimi Üzerine Bir Araştırma. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 4(9), 833–849. https://doi.org/10.26677/ TR1010.2021.801
Durmaz, H. (2018). Tıbbi Dokümantasyon. İçinde: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını (pp. 4–22).
Kazan, H. (2016). Bilimsel Araştırma Teknikleri. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
Külcü, Ö. (2010). Belge Yönetiminde Yeni Fırsatlar: Dijitalleştirme ve İçerik Yönetimi Uygulamaları.Bilgi Dünyası, 11(2), 290–331.
Kumar, V. (2000). International Marketing Research. New Jersey: Prentice Hall.
Kurtuldu, A. (2018). Tıbbi Dokümantasyon. İçinde: İstanbul Ünversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Yayını (pp. 1–23). İstanbul Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
Laudon, K.C. & Laudon, J.P. (1998). Management Information Systems, 5th Edition. New Jersey: Prantice Hall
Limon, S. (2019). Hastanelerdeki Tıbbi Dokümanların Geleneksel Ortamdan Elektronik Ortama Dönüşümü. Isparta University of Applied Sciences Applied Journal of Social Sciences and Fine Arts (JASSFA), 1(1), 30–39.
Meder, M. (2001). Bilgi Toplumu ve Toplumsal Değişim. Pamukkale Üniversitesi Eğitim FakültesiDergisi, 11(15), 72–81.
Odabaş, H. (2005). Belge Yönetimi ve Türkiye’de Belge Yönetimi Gereksinimi. Bilgi Dünyası, 6(1),36–57.
Onat, H. (2015). Bilgi, Bilim ve Bilimsel Yöntem.
Özbabalık, D. (2012). Tıbbi Dokümantasyon. Içinde: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, Eskişehir, No: 1466
Özdemirci, F. (2001). Belge Üretimi ve Kurumsal Bilgi Yönetimi. 21. Yüzyıla Girerken Enformasyon Olgusu Sempozyumu: Bildiriler, Nisan, 179–186.
Özdemirci, F., & Aydın, C. (2007). Kurumsal Bilgi Kaynakları ve Bilgi Yönetimi. Türk Kütüphaneciliği, 21(2), 164–185.
Özenç Uçak, N. (2010). Bilgi: Çok Yüzlü bir Kavram. Türk Kütüphaneciliği, 24(4), 705–722.
Potter, P.A. & Perry, A.G. (1995). “Nursing and The Contemporary Health Care System”, Basic Nursing Theory and Practice, 3.rd ed., Mosby-Year Book.
Rigby, M. (2004). Protecting the Patient by Promoting End-User Competence in Health Informatics Systems-Moves towards a Generic Health Computer User “Driving Licence”. International Journal of Medical Informatics, 73, 151-156.
Saglikteknoloji.com. (2020). Electronic Health Record (EHR), Elektronik Sağlık Kaydı (ESK) Nedir? Https://Www.Saglikteknoloji.Com/Electronic-Health-Record-Ehr-Elektronik-Saglik-Kaydi-Esk-Nedir/#:~:Text=Elektronik%20sa%C4%9Fl%C4%B1k%20kayd%C4%B1%20(ESK)%20 olarak,Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20bilgilerinin%20takip%20edildi%C4%9Fi%20bir. Erişim Tarihi: 14.07.2022
Selvi, Ö. (2012). Bilgi Toplumu, Bilgi Yönetimi ve Halkla İlişkiler. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(3), 191–214.
Sheaff, R. & Peel, V. (1995). Managing Health Service Information Systems an Introduction. Phila delphia, Open University Press.
Sparrow, J. (1998). Knowledge in Organizations: Access to Thinking at Work. London: Sage Publication.
Tahirov, A. (2008). Türkiye ve Azerbaycan’daki Küçük ve Orta Boy İşletmelerde Bilgi Yönetimi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara.
Ted Library. (2022). TED Ankara Koleji - Bilgi Okuryazarlığı. Https://Library.Tedankara.K12.Tr/Bilgiokuryazarligi/Bilgi_kaynaklar.Html. Erişim Tarihi: 07.07.2022
Ünal, M. (2012). Bilgi Çağında Değişim ve Liderlik. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 32(1),297–310.
Ünal, Y. (2009). Bilgi Toplumunun Tarihçesi. Tarih Okulu, 5, 123–144.
Vikipedi. (2018). Sanat Bilgisi. Https://Tr.Wikipedia.Org/Wiki/Sanat_bilgisi. Erişim Tarihi: 05.08.2022
Vikipedi. (2022a). Bilgi. Https://Tr.Wikipedia.Org/Wiki/Bilgi. Erişim Tarihi: 25.07.2022
Vikipedi. (2022b). Katalog. Https://Tr.Wikipedia.Org/Wiki/Katalog. Erişim Tarihi: 10.07.2022
Walsh, L. S. (1994). International Marketing. (3.Edition), Glasgow: Pitman Publishing.
Yılmaz, M. (2009). Enformasyon ve Bilgi Kavramları Bağlamında Enformasyon Yönetimi ve Bilgi Yönetimi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 49(1), 95–118. https://doi.org/10.1501/dtcfder_0000001205
