Diyabette Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler
Özet
Diyabet hastalarının semptom kontrolü, yaşam kalitesini artırma ve komplikasyonları önleme amacıyla tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) yöntemlerine yönelimi giderek artmaktadır. Metinde, geleneksel tıbbı destekleyen tamamlayıcı tıp ile standart tedavinin yerine kullanılan alternatif tıp tanımlanmakta ve diyabet yönetiminde bu yaklaşımların yeri irdelenmektedir. Dünya genelinde ve Türkiye’de yaygın olan bu durum, hastalara holistik bakım veren hemşirelerin TAT konusunda bilgi sahibi olması ve hastaları tıbbi tedaviyle olası etkileşimler hakkında yönlendirmesi sorumluluğunu doğurmaktadır. Yazıda öne çıkan TAT yöntemleri; vücut dengesini sağlamayı amaçlayan Geleneksel Çin Tedavisi ve akupunktur; doğal maddelerin seyreltilmesine dayanan homeopati; Hindistan kökenli ayurveda; vücudun kendi kendini iyileştirme gücünü destekleyen naturopati; stres azaltıcı etkileriyle öne çıkan yoga ve meditasyon; ayrıca müzik terapisi ve hipnozdur. Ek olarak aerobik bir egzersiz olan Tai Chi; acı kavun, tarçın, zerdeçal gibi bitkisel ve vitamin destekleri; esansiyel yağların kullanıldığı aromaterapi; dolaşımı rahatlatan masaj; el ve ayaklardaki belirli noktalara bası uygulayan refleksoloji ile evrensel yaşam enerjisine dayanan reiki yöntemleri detaylandırılmaktadır. Bu yöntemlerin birçoğunun kan şekerini dengeleme, nöropatik ağrıları azaltma ve anksiyeteyi düşürme gibi olumlu etkileri bildirilmiş olsa da, özellikle bitkisel ürünlerin toksisite riski ve ilaç etkileşimleri nedeniyle hekim ve hemşire danışmanlığında, dikkatli kullanılması gerektiği; kesin etkinlik ve güvenilirlik için daha fazla randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç duyulduğu vurgulanmaktadır.
The orientation of diabetes patients toward complementary and alternative medicine (CAM) approaches is steadily increasing to achieve symptom control, enhance quality of life, and prevent complications. The text defines complementary medicine as a support to conventional medicine and alternative medicine as an approach used in place of standard treatment, while examining the role of these practices in diabetes management. This prevalent situation globally and in Turkey requires nurses, who provide holistic care, to be knowledgeable about CAM and to guide patients regarding potential interactions with medical treatments. The prominent CAM methods detailed in the text include Traditional Chinese Medicine and acupuncture aiming to restore bodily balance; homeopathy based on the repeated dilution of natural substances; India-originated Ayurveda; naturopathy supporting the body's self-healing capacity; yoga and mindfulness meditation standing out for their stress-reducing effects; as well as music therapy and hypnosis. Additionally, Tai Chi as an aerobic exercise; herbal and vitamin supplements like bitter melon, cinnamon, and turmeric; aromatherapy using essential oils; massage improving circulation; reflexology applying pressure to specific points on hands and feet; and Reiki based on universal life energy are thoroughly explained. Although many of these methods report positive outcomes such as balancing blood glucose, reducing neuropathic pain, and lowering anxiety, it is strictly emphasized that they must be used cautiously under the consultation of physicians and nurses due to the toxicity risks of herbal products and drug interactions, highlighting the critical need for more randomized controlled trials to establish definitive efficacy and safety.
Referanslar
Anlauf M, Hein L, Hense HW et al. Complementary and alternative drug therapy versus science-oriented medicine. GMS German Medical Science. 2015;23(13): 5. doi: 10.3205/000209
Ceyhan D ve Yiğit TT. Güncel tamamlayıcı ve alternatif tıbbi tedavilerin sağlık uygulamalarındaki yeri. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2016;6(3): 178-189.
Kaynak İ ve Polat Ü. Diabetes mellitus' lu hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavileri kullanma durumları ve diyabet tutumları ile ilişkisi. Genel Tıp Dergisi. 2017;27(2): 56-64.
Resmi Gazete. Akupunktur Tedavisi Uygulanan Özel Sağlık Kuruluşları ile Bu Tedavinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik. Sayı No:24879 (17.09.2002). [Online] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2002/09/20020917.htm [Accessed: 19th May 2022]
Resmi Gazete. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Sayı No:29158 (27.10.2014). [Online] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2002/09/20020917.htm [Accessed: 19th May 2022]
Khorshid L ve Yapucu Ü. Tamamlayıcı Tedavilerde Hemşirenin Rolü. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2005;8(2): 124-130.
NIH. Complementary, Alternative, or ıntegrative Health: What’s ın a Name?. [Online] https://nccih. nih.gov/health/integrative-health [Accessed: 19th May 2022]
Kanherkar RR, Stair SE, Bhatia-Dey N, et al. Epigenetic mechanisms of integrative medicine. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2017; 4365429. doi: 10.1155/2017/4365429
Medagama AB ve Bandara R. The use of complementary and alternative medicines (CAMs) in the treatment of diabetes mellitus: is continued use safe and effective?. Nutrition Journal. 2014;13(1): 1-9.
Enç N, Can G, Tülek Z, et al. İç hastalıkları hemşireliği. Nobel Tıp Kitabevleri; 2017.
Wang J, Ma Q, Li Y, et al. Research progress on traditional Chinese medicine syndromes of diabetes mellitus. Biomedicine & Pharmacotherapy. 2020;121: 109565.
Liu X, Liu L, Chen P et al. Clinical trials of traditional Chinese medicine in the treatment of diabetic nephropathy a systematic review based on a subgroup analysis. Journal of Ethnopharmacology. 2014;151(2): 810-819.
Chen C, Liu J, Sun M, et al. Acupuncture for type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2019;36: 100-112.
Monami M, Silverii A, Mannucci E. Alternative treatment or alternative to treatment? A systematic review of randomized trials on homeopathic preparations for diabetes and obesity. Acta Diabetologica. 2019;56(2): 241-243.
Rastogi S, Singh N, Gutch M, et al. Predicting and preventing diabetes: Translational potential of Ayurveda information on pre-diabetes. Journal of Ayurveda and Integrative Medicine. 2021;12(4): 733-738.
Bairy S, Rao MR, Edla SR, et al. Effect of an integrated naturopathy and yoga program on long-term glycemic control in type 2 diabetes mellitus patients: A prospective cohort study. International Journal of Yoga. 2020;13(1): 42.
Thangasami SR, Chandani AL, Thangasami S et al. Emphasis of yoga in the management of diabetes. Journal of Diabetes and Metabolism.2015;6(613): 2.
Priya G, Kalra S. Mind–body interactions and mindfulness meditation in diabetes. European Endocrinology. 2018;14(1): 35.
Zhou LY, Zhang Y, Tian Y, et al. Effect of music intervention on mental health in patients with diabetes mellitus: protocol for a systematic review and meta-analysis of randomizsed controlled trials. BMJ open. 2020;10(8): e036268.
Pereira MDG. Changing the mind: hypnosis and diabetes. Revista Latino-Americana de Enfermagem. 2017;4: 25, e2868. doi: 10.1590/1518-8345.0000.2868
Okuyan CB, Bilgili N. Effect Of Taı Chı Chuan On Fear Of Fallıng, Balance And Physıcal Self-Perceptıon In Elderly: A Randomısed Controlled Trıal. Turkish Journal of Geriatrics/Türk Geriatri Dergisi. 2017;20 (3): 232-241.
Chao M, Wang C, Dong X, et al. The effects of Tai Chi on type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis. Journal of Diabetes Research. 2018;7350567. doi: 10.1155/2018/7350567
Chang CL, Lin Y, Bartolome AP, et al. Herbal therapies for type 2 diabetes mellitus: chemistry, biology, and potential application of selected plants and compounds. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2013;378657. doi: 10.1155/2013/378657
Cahyati Y, Rosdiana I, Elengoe A et al. Effect of benson relaxation and aromatherapy on blood glucose levels in patients with type ıı diabetes mellitus. Malaysian Journal of Medicine and Health Sciences. 2020;16(110): 43-49.
Bayat D, Mohammadbeigi A, Parham M, et al. The effect of massage on diabetes and its complications: A systematic review. Crescent Journal of Medical and Biological Sciences. 2019;7(1): 22-28.
Embong NH, Soh YC, Ming LC, et al. Revisiting reflexology: Concept, evidence, current practice, and practitioner training. Journal of Traditional and Complementary Medicine. 2015;5(4): 197-206.
Cicek SC, Demir S, Yilmaz D, et al. Effect of reflexology on ankle brachial index, diabetic peripheral neuropathy, and glycemic control in older adults with diabetes: A randomized controlled trial. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2021;44: 101437.
Lee MS, Pittler MH, Ernst E. Effects of reiki in clinical practice: a systematic review of randomised clinical trials. International Journal of Clinical Practice. 2008;62(6): 947-954.
Yüce UÖ, Atik D, Karatepe H, et al. Reiki ve Diyabet. Acta Medica Alanya. 2017;1(2): 103-107.
