Nörolojik Sorunu Olan Yenidoğan ve Hemşirelik Bakımı
Özet
Yenidoğan döneminde sinir sistemi, farklı gestasyonel haftalara bağlı olarak gelişimsel çeşitlilik gösteren kritik bir olgunlaşma sürecindedir. Bu dönemde merkezi sinir sistemi bozukluklarının en önemli klinik belirtisi olan yenidoğan konvülsiyonları, yaşamın ilk ayında en yüksek insidansa ulaşmaktadır. Nöronların immatür yapısı ve nörotransmitter farklılıkları bebekleri nöbetlere yatkın hale getirirken; bu nöbetler klinik bulgularına göre subtle, klonik, tonik ve miyoklonik olarak dört sınıfta kategorize edilir. Tanı aşamasında ayrıntılı öykü, nörolojik muayene, laboratuvar tetkikleri, EEG ve MRG gibi görüntüleme yöntemleri kullanılırken, prognozun en temel belirleyicisi altta yatan etiyolojidir. Tedavinin esasını ise vital bulguların stabilizasyonu, nöbetlerin durdurulması ve nedene yönelik spesifik yaklaşımlar oluşturur. Hemşirelik bakımı, solunum yollarının açık tutulması, oksijen saturasyonunun korunması ve komplikasyonların önlenmesinde hayati bir rol oynar. Sunulan olgu çalışmasında, 27+6 haftalık doğan, prematürite ve epilepsi tanılı bir erkek bebeğin yenidoğan yoğun bakım sürecindeki mekanik ventilatör desteği, çoklu antiepileptik ilaç tedavileri, laboratuvar bulguları ve "Etkisiz Solunum Yolu Örüntüsü", "Beden Gereksiniminden Az Beslenme" ve "Konstipasyon" gibi klinik hemşirelik tanıları ile ebeveynlerinin yaşadığı psikososyal süreçler ele alınmıştır.
During the neonatal period, the nervous system undergoes a critical maturation process that exhibits developmental variations depending on different gestational weeks. Neonatal convulsions, which are the most prominent clinical manifestation of underlying central nervous system disorders during this period, reach their highest incidence in the first month of life. While the immature structure of neurons and neurotransmitter differences predispose neonates to seizures, these events are categorized into four types based on clinical findings: subtle, clonic, tonic, and myoclonic. Diagnostic procedures include a detailed history, neurological examination, laboratory tests, EEG, and imaging modalities like MRI, with the underlying etiology being the primary determinant of prognosis. The cornerstone of treatment involves stabilizing vital signs, promptly terminating seizures, and implementing etiology-specific interventions. Nursing care plays a vital role in maintaining airway patency, monitoring oxygen saturation, and preventing complications. The presented case study evaluates a male infant born at 27+6 weeks with diagnoses of prematurity and epilepsy, detailing his neonatal intensive care unit course with mechanical ventilation support, multiple antiepileptic drug therapies, laboratory values, clinical nursing diagnoses such as "Ineffective Airway Pattern", "Imbalanced Nutrition: Less Than Body Requirements", and "Constipation", as well as the psychosocial processes experienced by his parents.
Referanslar
Törüner, E., & Büyükgönenç, L. (2012).Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik Yaklaşımları. (s.638)Ankara: Göktuğ Yayıncılık
Gomella, T.L.,Cunningham, M.D., Eyal, F.G., & Tuttle, D.J. (2017). Neonatoloji: Tedavi, Girişimler, Sık Karşılaşılan Sorunlar, Hastalıklar ve İlaçlar. (Çoban A., İnce Z., Çev. Ed.). İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık
Can, G. (2020). Yenidoğanın değerlendirilmesi. Neyzi, O., Ertuğrul, N., Darendeliler, F.(Ed.), Pediatri. Cilt 1. içinde (5. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi
Sarıkaya Karabudak, S., & Ergün, S. (2018). Yenidoğan Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Conk, Z., Başbakkal, Z., Bal Yılmaz, H., & Bolışık, B.(Ed.) Pediatri Hemşireliği içinde (2. Baskı, s. 289-358). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi.
Çavuşoğlu, H. (2019). Çocuk Sağlığı Hemşireliği.(Cilt 1). Ankara: Sistem Ofset Basımevi.
Neyzi, O., Ertuğrul, N. & Darendeliler, F. (2020). Pediatri (Cilt 2, 5. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
Mikati, M. (2011). Neonatal Seizures. Kliegman R.M.,Stanton, B.F., Schor, N.F., St. Geme III, J.W. &Behrman, R.E. (Eds.)In Nelson Textbook of Pediatrics(19. Ed., p: 2013-2038) Philadelphia: Saunders Company.
Yıldız, E.P., Tatlı, B., Aydınlı, N., Çalışkan, M., & Özmen, M. Yenidoğan konvülziyonları. Çocuk Dergisi; 2013, 13(3), 89-94.
Yıldız, E.P. & Yüksel, Y.(2016). Yenidoğan Konvulziyonları. Tatlı B. & Özmen M.(Ed.) Yenidoğan Nörolojisi İçinde(1. Baskı, s. 73-86.). İstanbul: Nobel Tıp Kitap Evleri
Özmen, M. (2020).Yenidoğan konvülsiyonları. Neyzi, O. & Ertuğrul, T. (Ed). Pediatri içinde (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi.
Chapman, K.E., Raol Y.H. & Brooks-Kayal, A. (2012). Neonatal seizures: Contro versies and challenges in translating new therapies from the lab to the isolette. Eur J Neurosci, 2012;35,1857-65.
Apak, S., Özmen, M. & Çalışkan, M. (2020). Sinir Kas Sistemi Hastalıkları. Neyzi, O., Ertuğrul.N. & Darendeliler F. (Ed.) Pediatri içinde (Cilt 2. 5. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi
Apak S. (2017).Yenidoğan Konvülsiyonları. Dağoğlu, T. & Ovalı, F. (Ed.), Neonatoloji içinde (3. Baskı, s. 557-71). İstanbul: Nobel Tıp Kitap Evleri
Glass, H.C., Shellhaas, R.A., Wusthoff, C.J., & et al. Contemporary profile of seizures in neonates: A prospective cohort study. J Pediatr, 2016; 174, 98-103.
Ramantani, G.,Schmitt, B., Plecko, B., & et. al. Neonatal seizures-are wethere yet? Neuropediatrics, 2019; 50(05), 280-293.
Miller, S.M., Goasdoue, K., & Björkman, S.T. Neonatal seizures and disruption to neuro transmitter systems. Neural Regeneration Research, 2017; 12(2), 216.
Acar, D.B., Bülbül, A., & Uslu, S. (2019). Yenidoğan konvülziyonlarına güncel bakış. MedBull Sisli Etfal Hosp, 2019; 53(1), 1-6.
Nunes, M.L.,Yozawitz, E.G., Zuberi, S., & et. al. Task Force on Neonatal Seizures, ILAE Commission on Classification & Terminology. Neonatal seizures: Is there a relationship betweenictal electro clinical features and etiology? A critical appraisal based on a systematic literature review. Epilepsiaopen, 2019; 4(1),10-29.
Yozawitz, E., & Pressler, R. Approach to the Diagnosis of Neonatal Seizures. The Causes of Epilepsy: Diagnosis and Investigation, 2019;53.
Alix, J.J., Ponnusamy, A., Pilling, E., & Hart, A.R. An introduction to neonatal EEG. Paediatrics and Child Health, 2017; 27(3), 135-142.
Pellegrin, S., Munoz, F. M., Padula, M., & et. al. Brighton Collaboration Neonatal Seizures Working Group. Neonatal seizures: Case definition & guidelines for data collection, analysis, and presentation of immunization safety data. Vaccine, 2019; 37(52), 75-96.
Ziobro, J.,& Shellhaas, R.A. Neonatal seizures: Diagnosis, etiologies, and management. In Seminars in neurology, Thieme Medical Publishers, 2020; 40(02), 246-256
Ferriero, D.M. MRI at termequivalent in preterminfants: Thewisechoice. Pediatric research, 2018; 84(6), 791-792.
Swaiman, K., Ashwal, S., Ferriero, D., et. al. (2012). Neonatal Seizures. Jensen FE, Silverstein FS (Eds) In Swaiman's Pediatric Neurology principles and practice (5th ed, pp. 33-46) Philadelphia: MosbyElsevier
Abend, N.S., Jensen, F.E., Inder, T.E., & et. al. Neonatal seizures. Volpe's Neurology of the Newborn, 2018; 275-321.
