Termoregülasyon Sorunu Olan Yenidoğan ve Hemşirelik Bakımı
Özet
Yenidoğan bebeklerde termoregülasyonun sağlanması ve vücut ısısının korunması, yaşamın sürdürülmesinde hayati bir önem taşımaktadır. Yenidoğanlar, vücut yüzey alanlarının ağırlıklarına göre geniş olması, kahverengi yağ ve glikojen depolarının azlığı gibi anatomik nedenlerle ısı kayıplarına ve hipotermiye oldukça yatkındır. Bu durum özellikle prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde soğuk stresi, hipoksi, metabolik asidoz ve hipoglisemi gibi ciddi klinik tablolara yol açabilmektedir. Sunulan olguda, 34 haftalık acil sezaryenle 2500 gram olarak doğan ve Prematürite, Respiratuvar Distress Sendromu (RDS), Sepsis ve Hipotermi tanıları alan kız bebeğin klinik durumu incelenmiştir. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen hastanın timpanik vücut ısısı 35.6°C, solunumu takipneik ve periferik oksijen satürasyonu düşük olarak saptanmıştır. Olguda etkisiz termoregülasyon, spontan solunumu sürdürmede etkisizlik, kan glukozunda değişkenlik ve sıvı volüm fazlalığı gibi hemşirelik tanıları belirlenmiştir. Bu doğrultuda bebeğin küvöz ısısının ayarlanması, vinil plastik örtüyle sarmalama, saatlik vital bulgu takibi, mekanik ventilatör desteği, TPN uygulaması ve anne-bebek bağlılığını artırmaya yönelik girişimleri içeren kapsamlı bir hemşirelik bakımı yürütülmüştür.
Ensuring thermoregulation and maintaining body temperature in newborns is of vital importance for survival. Newborns are highly susceptible to heat loss and hypothermia due to anatomical factors such as a large body surface area relative to weight and limited brown fat and glycogen stores. In preterm and low birth weight infants, this vulnerability can lead to severe clinical complications, including cold stress, hypoxia, metabolic acidosis, and hypoglycemia. This case study examines a female infant born at 34 weeks via emergency cesarean section weighing 2500 grams, diagnosed with Prematurity, Respiratory Distress Syndrome (RDS), Sepsis, and Hypothermia. Followed in the neonatal intensive care unit, the patient exhibited a tympanic body temperature of 35.6°C, tachypneic respiration, and low peripheral oxygen saturation. Nursing diagnoses for the case identified ineffective thermoregulation, ineffective spontaneous respiration, instability in blood glucose, and fluid volume excess. Accordingly, a comprehensive nursing care plan was implemented, including adjusting incubator temperature, wrapping the infant in vinyl plastic sheeting, hourly vital sign monitoring, mechanical ventilator support, TPN administration, and interventions to enhance mother-infant attachment.
Referanslar
Beken, S. (2014).Yenidoğanmuayenesi: Kalp ve akciğerlerin gelişimi ve ekstrauterin yaşama geçiş.Nurullah Okumuş,Ayşegül Zenciroğlu, Çev. Ed.) Ankara: Akademisyen Kitabevi
Törüner, E. &Büyükgönenç L. (2017). Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik Yaklaşımları: Sağlıklı Yenidoğan.Amasya:Göktuğ Yayıncılık.
Sedin, G. (2011). PhysicalEnviroment.Martin RJ, Fanaroff AA, Walsh MC (Eds), In: Neonatal-PerinatalMedicine:Diseases of theFetusandInfant, (s. 555 - 69). 9th, ElsevierMosby, St. Louis
Neyzi, O., &Ertuğrul. N, Darendeliler F. (2020)Pediatri: Neonatolojiye Giriş Isı Uyumu. Cilt 2: 5. Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri
SarıkayaKarabudak, S.&Ergün, S. (2018).Yenidoğan Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Conk, Z., Başbakkal, Z., Bal Yılmaz, H., Bolışık,B.(Ed.) Pediatri Hemşireliği içinde (s.289-358).2. Baskı, Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi
Can, G. (2020). Yenidoğanın değerlendirilmesi. Neyzi, O., Ertuğrul, N., Darendeliler, F. (Ed.), Pediatri içinde Cilt 1. 5. Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi.
Çavuşoğlu, H. (2019). Çocuk Sağlığı Hemşireliği: Normal Yenidoğan ve Hemşirelik Bakımı Cilt 2. Ankara: Sistem Ofset Basımevi
İpek M.Ş. (2013). Bir Bakışta Neonatoloji: Isı kontrolü, Okumuş N, Zenciroğlu A (Ed.s) Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi
Balcı,S. (2015).Transepidermalsıvı kayıpları. Türkiye Klinikleri J Pediatr Nurs-Special Topics,1(2):6-10.
Tatar Aksoy, H. (2010). Yenidoğan rehberi: Isı regülasyonu, Dilmen U, Erdeve Ö, Oğuz S, Uraş N. (Eds) O2 Medya.
Birbilen, A., & Bayrakçı, B. (2017). Pediatri: Soğuk yaralanmaları Yurdakök M. (Ed). Cilt 1. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri
Lunze, K.,Bloom, D. E., Jamison, D. T., &et.al.(2013)The global burden of neonatalhypothermia: Systematicreview of a majorchallengefornewbornsurvival. BMC Medicine, 11(1):1-11
Black, R.E, Cousens, S., Johnson,&et. al.(2010) Global, regional, andnationalcauses of childmortality in 2008: Asystematicanalysis. Lancet.375:1969-1987. 10.1016/S0140-6736(10)60549-1.
Lunze, K., &Hamer, D.H. (2012)Thermalprotection of thenewborn in resource-limitedenvironments. JPerinatol, 32:317-324. 10.1038/jp.2012.11.
Altun Köroğlu, Ö. (2019). Çocuklarda Bulgudan Tanıya Algoritmalar: YenidoğanSepsisi. Çil E, Bostan Ö.M., Eren E., Uysal F. (Ed), 1. Baskı. İstanbul:İstanbul Tıp Kitabevleri
Gomella, T.L., Cunningham, M.D., Eyal, F.G., &et. al. (2017). Neonatoloji: Tedavi, Girişimler, Sık Karşılaşılan Sorunlar, Hastalıklar ve İlaçlar. (Asuman Çoban, Zeynep İnce, Çev.Ed.).İstanbul:İstanbul Medikal Yayıncılık.
Dinlen Fettah, N. (2010). Bir Bakışta Neonatoloji: YenidoğanResisütasyonu. Okumuş N, Zenciroğlu A (Ed.) Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi