Konjenital Kalp Hastalığı Olan Yenidoğan ve Hemşirelik Bakımı
Özet
Yenidoğan döneminde konjenital kalp hastalıklarının (KKH) önemi, epidemiyolojisi, tanı yöntemleri ve hemşirelik bakımı kritik bir süreç oluşturmaktadır. KKH, intrauterin dönemde kalbin anormal gelişimine bağlı kardiyovasküler anomalilerdir ve her yıl binlerce bebekte görülmektedir. İncelemede asiyanotik (ASD, VSD, PDA) ve siyanotik (BAT, FT) kalp hastalıkları detaylandırılmıştır. Hemşirelik bakımı, tanı anından ameliyat sonrasına kadar geniş bir süreci kapsamakta; kardiyovasküler fonksiyonların sürdürülmesi, beslenme, enfeksiyondan korunma ve ailenin eğitimi gibi alanlara odaklanmaktadır. Metinde, 38 haftalık sezaryen doğumla dünyaya gelen, siyanize görünüm ve yenidoğan takipnesi nedeniyle yoğun bakıma alınan "Bebek B"nin olgusu sunulmuştur. Bebeğe yapılan fizik muayene ve BT anjiyografi sonucunda ventriküler septal defekt (VSD) ve pulmoner atrezi tanısı konmuştur. Bebeğin takibi Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline göre yapılmış ve "Kardiyak Outputta Azalma", "Solunumu Sürdürmede Yetersizlik" gibi birçok hemşirelik tanısı konarak Ecopirin, Ampisilin ve diüretik tedavileri uygulanmıştır. Annenin ise yaşadığı şehir dışı sevk süreci ve bebeğin durumu nedeniyle yoğun bakım kaygısı ve yetersizlik hissi yaşadığı bildirilmiştir.
Evaluating the importance, epidemiology, diagnostic methods, and nursing care of congenital heart diseases (CHD) in the neonatal period represents a critical process. CHD refers to cardiovascular anomalies caused by abnormal heart development in the intrauterine period, affecting thousands of newborns annually. The text details acyanotic (ASD, VSD, PDA) and cyanotic (TGA, TOF) heart diseases. Nursing care spans from diagnosis to postoperative periods, focusing on maintaining cardiovascular functions, nutrition, infection prevention, and family education. The paper presents the case of "Baby B," born at 38 weeks via cesarean section, who was admitted to the neonatal intensive care unit due to cyanosis and neonatal tachypnea. Physical examination and CT angiography revealed ventricular septal defect (VSD) and pulmonary atresia. The infant's health history was evaluated using Marjory Gordon’s Functional Health Patterns Model, leading to nursing diagnoses such as "Decreased Cardiac Output" and "Ineffective Breathing Pattern." Medical treatments included Ecopirin, Ampicillin, and diuretics. Additionally, the mother experienced high anxiety, helplessness, and guilt due to being transferred from another city and being separated from her baby during the intensive care process.
Referanslar
Bernstein D. Congenitalheartdisease. In: Behrman RE, Kliegman RM, Jenson HB (eds). Nelson Textbook of Pediatrics. 17th ed. Philadelphia: Saunders; 2004. p.1499-1502.
Tennant PW, Pearce MS, Bythell M, Rankin J. 20-year survival of childrenbornwithcongenitalanomalies: a population-basedstudy. Lancet. 2010;375:649.
Lim TB, Foo SYR, Chen CK. The Role Of EpigeneticsInCongenitalHeartdisease. Genes. 2021;12:1-32. doi.org/10.3390/genes12030390.
Park MK, Salamat M. Park'sPediatricCardiologyforPractitioners E-Book. ElsevierHealthSciences; 2020. p.65-105.
Slitine NEI, Bennaoui F, Sable CA, Martin GR, Hom LA, Fadel A, …,Maoulainine FMR. Pulse Oximetry And Congenital Heart Disease Screening: Results Of The First Pilot StudyInMorocco. International Journal Of Neonatal Screening.2020; 6:1-7. doi:10.3390/ijns6030053
Erek E, Yalçınbaş YK, Sarıoğlu T. Pediatrik ve Konjenital Kalp Cerrahisi. İstanbul: Acıbadem Üniversitesi Yayınevi; 2016. p. 15-130.
Blue GM, Kirk EP, Sholler GF, Harvey RP, Winlaw DS. CongenitalHeartDisease: Current Knowledge AboutCausesandInheritance. Med J Aust.2012;197(3):155-159. doi: 10.5694/mja12.10811.
Botto LD, Correa A. DecreasingTheBurden of CongenitalHeartAnomalies: An Epidemiologic Evaluation of Risk FactorsAndSurvival. Progress in PediatricCardiology; 2003.18:111-121. doi:10.1016/S1058-9813(03)00084-5.
Dolbec K, Mick NW. CongenitalHeartDisease. EmergMedClin N Am. 2011;29: 811-827. doi: 10.1016/j.emc.2011.08.005.
Gianicolo EAL, Cresci M, Ait-Ali L, Foffa I, Andreassi MG. SmokingandCongenitalHeartDisease: TheEpidemiologicalandBiological Link. CurrPharmDes. 2010;16(23):2572-2577. doi: 10.2174/138161210792062849.
Sun RR, Liu M, Lu L, Zheng Y, Zhang P. CongenitalHeartDisease: Causes, Diagnosis, Symptoms, andTreatments. Cell BiochemBiophys. 2015;72(3):857- 860. doi: 10.1007/s12013-015-0551-6.
Tanman B, Cantez T, Dindar A. Kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesi. Neyzi O, Ertuğrul T (ed). Pediatri içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2002. p. 919-943.
Park MK. Physicalexamination. In: Park MK, Troxler RG (ed). PediatricCardiologyforPractitioners. 4th ed. St. Louis: MosbyCo; 2002. p. 10-33.
Bernstein D. Evaluation andScreening of theInfantor Child WithCongenitalHeartDisease. In: Kliegman RM, ST Geme III JW (ed). Nelson Textbook of Pediatrics E-Book. 21th ed. Philadelphia: Elsevier; 2020. p. 8696-8703.
Danfort DA, McNamara DG. Infantswithcongenitalheartdisease in thefirstyear of life. In: Garson A, Bricker TJ, Fisher DJ, Neish SR (ed). TheScienceandPractice of PediatricCardiology. 2nd ed. Philadelphia: Williams &Wilkins; 2005. p. 2227-2241.
Raees M. CongenitalHeartDiseaseIn: Hughes HK, Kahl LK (ed). TheHarrietLanehandbook. 21th ed. Philadelphia: Elsevier; 2018. p. 185-91.
Allen HD, Driscoll DJ, Shaddy RE, Feltes, TF. Moss & Adams' heartdisease in infants, children, andadolescents: includingthefetusandyoungadult. Lippincott Williams &Wilkins; 2013. p. 25-90.
Porter JC, Feldt RH, Edwards WD, Seward JB, Schaff HV. Atrialseptaldefects. In: Allen HD, Gutgesell HP, Clark EB, Driscoll DJ (eds). Moss & Adams HeartDisease in İnfants, Children, and Adolescent including the Fetus and Young Adult. 6th ed. Philadelphia: Lippincott Williams andWilkins; 2001. p. 603-616.
Tüfekçi FG, Aytekin A. Konjenital Kalp Hastalıkları. Turkiye Klinikleri Journal of PediatricNursing-Special Topics. 2015;1(3):59-66.
Ertürk EY, Küçüködük Ş, Baysal K, Ayyıldız P, Yılmaz, A, Gönül O, ve ark. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde konjenital kalp hastalığı tanısı alan olguların retrospektif değerlendirilmesi. Güncel Pediatri. 2016;14(2):67-73.
Arıbal S, Önder H. PediyatrikKonjenital Hastalıkları. Türk Radyoloji Seminerleri; 2018;6:233-248.
McDaniel LN, Gutgesell HP. Ventricularseptaldefects. In: Allen HD GH, Clark EB, Driscoll DJ.,editor. Moss & Adams HeartDisease in İnfants, Children, and Adolescent including the Fetus and Young Adult. 6th ed. Philadelphia: Lippincott Williams andWilkins; 2001. p. 636-650.
Aydoğdu A, Engür D, Çakmak ÇB, Bakiler AR, Türkmen MK. Patent DuktusArteriozus Tanısı Alan Prematüre Yenidoğanların İncelenmesi. Adü Tıp Fakültesi Dergisi.2013; 14(1): 11-15.
Ömeroğlu RE, Nişli K. Asiyanotik Doğumsal Kalp Hastalıkları, Siyanotik Doğumsal Kalp Hastalıkları. Cantez T, Ömeroğlu RE, Baysal SU, Oğuz F (Eds). Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıİTF Temel ve Klinik Bilimler Ders Kitapları.Nobel Tıp Kitabevleri; 2003. p.538-551.
Çil E. Yenidoğan ve prematürelerde patent duktusarteriyozus. Güncel Pediatri. 2006; 3:69-71
Jhaveri N, Moon-Grady A, Clyman RI. Earlysurgicalligationversus a conservativeapproachformanagement of patent ductus arteriosus that fails to close after indomethacin treatment. TheJournal of pediatrics. 2010;157(3):381-387.
Kenny D, Morgan GJ, Bentham JR, Wilson N, Martin R, Tometzki A, et al. Earlyclinicalexperiencewith a modified Amplatzer ductal occluder for transcatheter arterial duct occlusion in infants and small children. Catheterization and cardiovascular interventions : official journal of the Society for Cardiac Angiography&Interventions. 2013;82(4):534-540.
Bernstein D. Congenitalheartdisease. In: Behrman RE, Kliegman RM, Jenson HB (eds). Nelson textbook of pediatrics. 17th ed. USA: Saunders; 2004. p. 1499-554.
Dolgun G, İnal S, Bozkurt G. Çocuklarda Dolaşım Sistemi Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B (Eds.). Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2018. p. 401-425.
Özlü F, Eşsizoğlu P, Şimşek H, Erdem S. Konjenital Kalp Hastalığı ve Nörolojik Etkileri. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi.2020; 29(3):163-172. doi:10.17827/aktd.624603
Erek E. Yenidoğanlarda Kritik Doğumsal Kalp Hastalıkları Tanımı ve Önemi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.2018; 9:4-8.
Cuypers JAAE, Witsenburg M, Linde D, Roos-Hesselink JW. PulmonaryStenosis: Update On DiagnosisandTherapeuticOptions. Heart.2013;99(5):339-347. doi: 10.1136/heartjnl-2012-301964.
Karapınar ED, Gökçay G. Kalp Hastalığı Olanların İzlemi. Gökçay G, Beyazova U (Eds). İlk Beş Yaşta Çocuk Sağlığı İzlemi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2020. p. 61-67.
Schroeder ML, Delaney A, Baker A. The Child withCardiovascularDysfunction. Hockenberry M.J, Wilson D (Ed.). Wong’sNursingCare Of InfantsAndChildren. 10th ed. Riverport: Elsevier; 2015. p. 1251-1317.
Törüner E, Büyükgönenç L. Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik Yaklaşımları. Ankara: Göktuğ Yayıncılık; 2012. p. 638.