Güney Amerika Sokak Lezzetleri
Özet
Bu çalışma, Güney Amerika kıtasındaki sokak lezzetlerinin tarihsel gelişimini, sosyo-kültürel yapısını, gastronomi turizmine olan etkilerini ve farklı ülkelere ait öne çıkan bölgesel reçetelerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Dünya genelinde günlük yaklaşık 2,5 milyar insan tarafından tüketilen sokak yemekleri, Güney Amerika'da özellikle 1980'lerde yaşanan mali krizler, hızlı kentleşme, kırsaldan şehre göçler ve uygun fiyatlı gıda ihtiyacı neticesinde gelişerek kayıt dışı ekonominin son derece önemli bir parçası haline gelmiştir. Kolomb öncesi yerli tarım ürünlerinin Afrikalı ve Avrupalı göçmenlerin beraberinde getirdiği farklı mutfak kültürleriyle harmanlanması; bölgede ceviche, arepas, empanadas, causas, mandioca frita ve chimichurri gibi zengin ve çeşitli sokak lezzetlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sokak gıda satıcılığı, bir milyondan fazla insana doğrudan ya da dolaylı geçim imkânı yaratırken bölgedeki yoksul ailelerin günlük beslenmesinin %35'ini karşılamaktadır. Gıda güvenliği, hijyen standartları ve yasal mevzuat eksiklikleri kamu yönetimi açısından çeşitli zorluklar oluştursa da sokak yemekleri; hızlı, ekonomik ve otantik yapısıyla yerel halkın yanı sıra bölgeyi ziyaret eden turistler için de oldukça cazip bir gastronomi tecrübesi sunmaktadır. Sonuç olarak, Güney Amerika sokak yemekleri sadece kentsel beslenmenin temel bir unsuru değil, aynı zamanda kıtanın ekonomik ve kültürel kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
This study comprehensively examines the historical development, socio-cultural structure, impact on gastronomy tourism, and prominent regional recipes of street food in South America. Consumed by approximately 2.5 billion people daily worldwide, street food in South America developed particularly as a result of financial crises in the 1980s, rapid urbanization, rural-to-urban migration, and the need for affordable food, becoming a highly significant part of the informal economy. The blending of pre-Columbian native agricultural products with the distinct culinary cultures brought by African and European immigrants led to the emergence of rich and diverse street foods in the region, such as ceviche, arepas, empanadas, causas, mandioca frita, and chimichurri. While street food vending provides direct or indirect livelihoods for over one million people, it meets 35% of the daily food consumption of poor families in the region. Although food safety, hygiene standards, and regulatory shortcomings present various challenges for public administration, street food offers an attractive gastronomy experience for both locals and visiting tourists due to its fast, economical, and authentic nature. In conclusion, South American street food is not only a fundamental element of urban nutrition but also an integral part of the continent's economic and cultural identity.
Referanslar
Durlu-Özkaya, F., Sarıcan, B. Latin Amerika Mutfağının Kültürel Etkileşim Yolu. Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 2014; 2 (1): 36-45.
Gheorghe, G., Bulin, D. Cuisine - A Regional Tourism Differentiation Tool. Knowledge Horizons. Economics. 2014; 6(2): 194-199.
Kraig, B., Sen, C. T. (Eds.). (2013). Street Food Around The World: An Encyclopedia Of Food And Culture: An Encyclopedia Of Food And Culture. Abc-clio.
Arámbulo III, P. V., Almeida, C. R., Cuéllar Solano, J. A. Street Food Vending in Latin America. Bulletin of the Pan American Health Organization (PAHO);1994; 28(4).
Contreras, C. P. A., Cardoso, R. D. C. V., Da Sılva, L. N. N. Street Food, Food Safety, And Regulation: What is The Panorama in Colombia?: A Review. Journal Of Food Protection. 2020; 83(8): 1345-1358.
Vargas, L. F. T. Ve Muñoz, G. T. B. A Description of Hygienic–Sanitary Conditions Of Street Food Trade at Parque Nacional, Bogotá DC. Cardoso, R. D. C. V., Companion, M., Marras, S. R. (Ed). Street Food: Culture, Economy, Health And Governance içinde. New York: Routledge; 2014. p. 225-240.
Cardoso, R. D. C. V., Santos, S. M. C. D. Ve Silva, E. O. (2014). Street Food and Intervention; Strategies and Proposals for The Developing World. Cardoso, R. D. C. V., Companion, M., Marras, S. R. (Ed). Street Food: Culture, Economy, Health And Governance içinde. New York: Routledge; 2014. p. 255-268.
Marras, S. R. (2014). Comparative Analysis of Legislative Approaches to Street Food in South American Metropolises. Cardoso, R. D. C. V., Companion, M., Marras, S. R. (Ed). Street Food: Culture, Economy, Health And Governance içinde. New York: Routledge; 2014. p. 33-63.
Cardoso, R. D. C. V., Santana, G. R. D. Ve Guimarães, T. F. D. (2014). Street Food Consumers in Salvador, Bahia; Habits, Knowledge and Risk Perception. Cardoso, R. D. C. V., Companion, M., Marras, S. R. (Ed). Street Food: Culture, Economy, Health And Governance içinde. New York: Routledge; 2014. p. 241-254.
Cardoso, R. D. C. V., Companion, M. Ve Marras, S. R. (Eds.). (2014). Street food: Culture, Economy, Health And Governance. Routledge.
Santa, N. (2021). Travel the World in Street Food: Popular Street Food Recipes from Around the Globe.
Ceviche 2021. (11/04/2022 tarihinde https://www.lezzet.com.tr/yemek-tarifleri/et-yemekleri/balik-yemekleri/ceviche adresinden erişilmiştir.)
Reina Papiada Arepas, Julie Loria 2011. (11/04/2022 tarihinde https://www.epicurious.com/recipes/food/views/reina-pepiada-arepas-365290 adresinden erişilmiştir.)
Empanadas de pino. (13/04/2022 tarihinde https://www.muerdeelplato.com/desayunos-del-mundo/empanadas-de-pino/ adresinden erişilmiştir.)
Mandioca Frita 101: Fried Yucca Root. (13/04/2022 tarihinde https://bewitchingkitchen.com/2010/01/17/mandioca-frita-101-fried-yucca-root/ adresinden erişilmiştir.)
Venezuelan Steak Pepito, Joshua Bousel 2016. (14/04/2022 tarihinde https://meatwave.com/recipes/venezuelan-grilled-steak-pepito-sandwich-recipe adresinden erişilmiştir.)
Daniel Gritzer 2022. (14/04/2022 tarihinde https://www.seriouseats.com/causa-peruvian-cold-mashed-potato-casserole-with-tuna-or-chicken adresinden erişilmiştir.)
Ev Yapımı Chimichurri Sos 2021. (14/04/2022 tarihinde https://www.petitegourmets.com/tr/yemek-tarifleri/chimichurri-sos adresinden erişilmiştir.)
Salsa Criolla: Country Style Sauce 2022. (14/04/2022 tarihinde https://www.topknotdallas.com/salsa-criolla/ adresinden erişilmiştir.)
Mireya González 2020. (14/04/2022 tarihinde https://cookpad.com/ng/recipes/13921065-sopaipillas-pasadas adresinden erişilmiştir.)
