Bir Meslek Olarak Türkiye'de Vaizlik: (Bir Saha Araştırması)
Özet
Zeynep Yüksel tarafından kaleme alınan ve Prof. Dr. Recai Doğan editörlüğünde 2022 yılında Akademisyen Kitabevi tarafından yayımlanan "Bir Meslek Olarak Türkiye'de Vaizlik (Bir Saha Araştırması)" başlıklı bu eser, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde görev yapan vaizlerin iş doyum düzeylerini ve bu doyumu etkileyen faktörleri inceleyen kapsamlı bir saha araştırmasıdır. Yazarın "Vaizlerin İş Doyum Düzeyleri" adlı doktora tezinden üretilen çalışma, yaygın din eğitimi alanında hizmet sunan vaizlerin motivasyonlarını, çalışma ortamlarında karşılaştıkları durumları ve iş yaşamından beklentilerini kurumsal verimlilik açısından ele almaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli ve tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış; Türkiye genelindeki coğrafi bölgelerden evreni temsil edecek şekilde hesaplanan 793 vaizden oluşan bir örneklem grubu üzerinden veriler toplanmıştır. Vaizlerin iş doyum durumları; işe bakış açısı, işe yüklenen değer, maaş, kişilerarası ilişkiler, iş niteliği ve fiziksel koşullar, gelişme olanakları ile iş seviyesi ve kariyer olanakları olmak üzere yedi alt boyut çerçevesinde yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve kıdem gibi çeşitli bağımsız değişkenlere göre SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kitap tanıtım siteleri için son derece uygun olan bu akademik çalışma, vaizlik mesleğine sahip din görevlilerinin çalışma yaşamlarındaki duygu durumlarını ölçmek ve değerlendirmek açısından alandaki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
This book, titled "Bir Meslek Olarak Türkiye'de Vaizlik (Bir Saha Araştırması)", written by Zeynep Yüksel and edited by Prof. Dr. Recai Doğan, was published by Akademisyen Kitabevi in 2022. It is a comprehensive field study based on the author's doctoral thesis titled "Vaizlerin İş Doyum Düzeyleri", which investigates the job satisfaction levels of preachers working under the Directorate of Religious Affairs (Diyanet İşleri Başkanlığı) and the factors influencing this satisfaction. The study addresses the motivations, workplace experiences, and expectations of preachers who play a key role in non-formal religious education in terms of institutional efficiency. Methodologically, the research utilizes a relational survey model and a stratified random sampling method across regions in Turkey, gathering data from a calculated sample size of 793 preachers. The job satisfaction of the participants is analyzed using the SPSS program based on independent demographic variables such as age, gender, educational status, and seniority across seven sub-dimensions: perspective on work, value attributed to work, salary, interpersonal relationships in the institution, nature of work and physical conditions, development opportunities, and job level and career opportunities. Highly suitable for book promotion platforms, this academic work serves as a significant resource for measuring and evaluating the emotional states, working conditions, and professional efficiency of religious officials.
Referanslar
Akbaş Günay, İstanbul İli Bahçelievler İlçesindeki Mesleki ve Teknik Eğitim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin İş Doyumunun Belirlenmesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü 2006.
Akıner Barış, Özel Okullarda ve Resmi Okullarda Görev Yapan Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyum Düzeylerinin Araştırılması (Manisa Merkez Örneği), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2005.
Aytürk Nihat, Yönetim Sanatı Başarılı Yönetim ve Yöneticilik, Nobel Yayınları, Ankara 2014.
Balay Refik, Örgütsel Bağlılık, Nobel Yayınları, Ankara, 2000.
Başaran İbrahim Ethem, Örgütsel Davranış: İnsanın Üretim Gücü, Siyasal Basın Yayın Dağıtım, Ankara, 2008.
Baysal Ayşe Can, Sosyal ve Örgütsel Psikolojide Tutumlar, Yalçın Ofset Matbaası, İstanbul, 1981.
Beehr Terry A., Newman Jhon E., “Job Stress Employee Health and Organizational Effectiveness: A Facet Analysis”, Model and Literatüre Review, Personel Psychology, 1978, S. 31, s. 665-699.
Bilgiç Reyhan, “The Relationship Between Job Satisfaction and Personal Characteristics of Turkish Workers”, Jonurnal of Psychology, Vol. 132, Issue 5, September 1998, s.553, (Çevrimiçi) http://web6.epnet.com/DeliveryPrintSave.asp, (17.05.2016).
Büyüköztürk Şener, Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Pegem A Akademi, Ankara 2008.
Büyüköztürk Şener, “Anket Geliştirme”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2005, C.3, S. 2, 133-155.
Büyüköztürk Şener, Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Pegem A Akademi, Ankara, 2008.
Can Halil, Akgün Ahmet, Kavuncubaşı Şahin, Kamu ve Özel Kesimde Personel Yönetimi, Siyasal Kitabevi, Ankara, 1998.
Chapman, David W.; Lowther, M. A.,“Teacehers’Satisfaction With Teaching”, Journal of Educational Research, March/April 1982, Vol. 75, p241-247.
Chiu Charlotte, “Do Professional Women Have Lower Job Satisfaction Than Professional Men? Lawyer s As a Case Study”, Sex Roles: A Journal of Research, April 1998, Vol. 38, p. 521-537.
Çelik Necla Hatice K., İş Tatmininin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisine İlişkin İlaç Üretim ve Dağıtım Firmalarında Yapılan Bir Araştırma, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Konya 2006.
Çekin Abdülkadir, Kuran Kursu Öğreticilerinin İş Doyum Düzeyleri (Ankara İli Örneğinde Bir Alan Araştırması), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara, 2011.
Çekin Abdülkadir, “Vaizlerde Mesleki Doyum”, Vaaz ve Vaizlik Sempozyumu, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2013, s.
Çetin Münevver Ölçüm, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Nobel Yayınları, Ankara 2004.
Çetinkanat Canan, Örgütlerde Güdülenme ve İş Doyumu, Anı Yayıncılık, Ankara, 2000.
Daniel J. Brass, “Structural Relationships, Job Characteristics and Worker Satisfaction and Performance”, Administrative Science Quarterly, Vol. 26, September 1981, pp. 333-334.
DİB Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun.
Demir Nevzat, Örgüt Kültürü ve İş Tatmini, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2007.
Demirel Filiz, Sınıf Öğretmenlerinin İş Doyum Düzeyleri (Denizli İli Örneği), Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2006.
Dinç Özcan, Esra, Kişilik Bakış Açısından Örgüt Yapısı ve İş Tatmini, Beta Yayınları, İstanbul, 2011.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Din Hizmetleri Sunumunda Karşılaşılan Problemler Anketi, 2014.
Erdoğan İlhan, İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış, Avcıol Basım Yayın, İstanbul, 1996.
Esen Necdet, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni Yetiştiren Yüksek Öğrenim Kurumlarında Çalışan Öğretim Elemanlarının İş Doyum Düzeylerinin İncelenmesi, , Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi 2001.
Eves Sevil, Okul Yöneticilerinin İş Doyumları İle Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki, Gaziosmanpasa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi 2008.
Field Andy, Discovering Statistic Using Spss for Windows, SAGE Publications, London, 2009.
Fournet Glenn P., M. K. Distefano Jr., Margaret W. Pryer, “Job Satisfaction: Issues and Problems”, Personal Psychology, 1996, Vol. 19, pp. 174.
Genç Müge, Özel Okul ve Devlet Okulu Öğretmenlerinin İş Doyum Düzeylerinin Karşılaştırılması, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2006.
George Jenifer M., Gareth R. Jones, Understanding and Managing Organizational Behavior, Pearson, 2012.
Gülay Hüseyin Ersin, Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyum Düzeylerinin Araştırılması (Kocaeli İl Örneği), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
İncir Gülten, Çalışanların İş Doyumu Üzerine Bir İnceleme, Milli Prodüktivite Yayınları, Ankara, 1990.
Syptak, J. Michael; Marsland, David W.; Ulmer, Deborah, “Job Satisfaction: Putting Theory İnto Practice”, Familiy Practice Management, October 1999, 5-26.
Kağan Mücahit, Devlet ve Özel İlköğretim Okulları ile Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Rehber Öğretmenlerin İş Doyumlarının İncelenmesi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2005.
Kale Fatma, Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Karaca Bülent, İlköğretim ve Ortaöğretim Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Tatmini Üzerine Ampirik Bir Çalışma: Ankara’daki Devlet Okulları İle Özel Okulların Karşılaştırılması, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Karasar Niyazi, Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayınları, Ankara.
Kıncal Remzi (Editör), Eğitim Bilimine Giriş, Grafiker Yayınları, Ankara 2011.
Kreitner Robert and Kinicki Angelo, Organizational Behaviour, The Mc Graw Hill, 2012.
Kurudilek Alparslan Muhrrem, Örgütsel Adalet Algısı ve İş Doyumu İlişkisi; Doğu Anadolu Bölgesi Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü Çalışanları Üzerinde Bir Çalışma, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Sağlık Bilimleri Anadalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzurum, 2014.
Luthans Fred, Keith Davis, Organizational Behavior, Mc Graw Hill, New York 1992.
Luthans Fred, Organizational Behavior, Singapore,1992.
Medyan Cem Harun, Örgüt Kültürü Örgütsel Güç ve Örgütsel Adalet Algılarının Bireyin İş Tatmini ve Örgüte Bağlılığı Üzerine Etkisi: Kamuda Bir Araştırma, Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2010.
Mete Cengiz, İlköğretim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin Kişilik Özellikleri İle İş Tatminleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2006.
Meziroğlu Murat, Sınıf ve Branş Öğretmenlerinin İş Doyum Düzeylerinin Ölçülmesi (Zonguldak İli Örneği), Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
Mimaroğlu Hande, Özgen Hüseyin, “Örgütlerde Güncel Bir Sorun Mobbing”, Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, S. 15, s.201-226.
Nicholson Nichel, “How The Motivate Your Problem People”, Harvard Businnes Rewiev, Vol. 81, Issue 1, Jaurnay 2003, pp. 59-60.
Özcan Dinç Esra, Kişilik Bakış Açısından Örgüt Yapısı ve İş Tatmini, Beta Yayınları, İstanbul 2011.
Özmen Sibel, Dershane Öğretmenlerinin İş Tatmin Düzeylerinin Öğrenci Memnuniyetine Yansıması, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
Sarıkaya Tamer, Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezlerinde Çalışan Öğretmenlerin İş Doyumu Düzeylerinin İncelenmesi (Ankara İli Örneği), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Sevimli F, İşcan ÖF., “Bireysel ve İş Ortamına Ait Etkenler Açısından İş Doyumu”, Ege Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Akademik Bakış Dergisi, 2005.
Sicim Demet, İlköğretim Okullarındaki Sınıf Öğretmenlerinin İş Tatmini: İstanbul Büyükçekmece İlçesinde Bir Uygulama, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Solmuş Tarık, İş Yaşamında Duygular ve Kişilerarası İlişkiler, Beta Basım, 2004, İstanbul.
Sönmezer Mehmet Gürsel, Milli Eğitim Bakanlığı’nda Çalışan Öğretmenler İle Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Emeklilik veya İstifa Nedeniyle Özel Eğitim Kurumlarında Çalışanların İş Tatmin Düzeylerinin Karşılaştırmalı Analizi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, 2007.
Şahin İdris, İlköğretim Okulunda Görevli Öğretmenlerin İş Doyum Düzeyleri, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi,1999.
Terry A. Beehr, Jhon E. Newman, “Job Stress Employee Health and Organizational Effectiveness: A Facet Analysis, Model and Literatüre Review”, Personel Psychology, 1978, S. 31, s. 667.
Robbins Stephen P, Organizational Behavior, Pearson Prentice Hall, 2005.
Tezer Esin, “İş Doyumu Ölçeğinin Güvenilirlik ve Geçerliği”, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2005, C. II, S. 16.
Tosun Cemal, Din Eğitim Bilimine Giriş, Pegem A Yayıncılık, Ankara 2005.
Turanlı Alev, İlköğretim Okulu Müdürlerinin Duygusal Zekâ ve Öğretmenlerin İş Doyum Düzeyleri, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, 2007.
Tüccar Dilek Vatan, İlköğretim ve Ortaöğretim Öğretmenlerinin İş Tatminleri Bayrampaşa Örneği, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Türk Sezai, Örgüt Kültürü ve İş Tatmini, Gazi Kitapevi, Ankara 2007.
www2.diyanet.gov.tr Hukuk Musavirligi Mevzuat Mulga görevde calısma yonergesi.pdf (20.10.15).
Yıldırım Doğan Şafak, Resmi İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Motivasyon ve İş Tatminini Etkileyen Faktörler, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 2006.
Yıldırım Mehmet Halit, Erul E., Kelebek P., “Tükenmişlik ile İşten Ayrılma Arasındaki İlişki (Banka Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma)”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, C. 6, S.1, s.34-44.
Yılmaz Nuray, Orta Dereceli Okullardaki Matematik Öğretmenlerinin İş Tatmin Düzeyleri (Lise ve Meslek Liselerinin Karşılaştırılması, Bağcılar İlçesinde Örnek Çalışma), Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Zoch Lynn M. Patterson Beth S., Olson, Deborah L., “The status of the school public relations practitioner: A statewide exploration”, Public Relations Review, Winter, 1997, Vol. 23 Issue 1.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
