Öğrenme ve Gelişimde Aile Katılımı ve Desteği

Betül Tanacıoğlu Aydın

doi:10.37609/akya.166

Yazarlar

Betül Tanacıoğlu Aydın

https://orcid.org/0000-0002-4888-4269

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.166.c9960

Özet

Çocuğun psikososyal gelişiminde aile ve okul kritik bir rol oynamaktadır. Okullar, çocukların gelişim ve öğrenme süreçlerini belirli hedefler doğrultusunda desteklerken, aileler ve özellikle ebeveynler, bu süreçlerde yaşam boyu süren sorumluluklar üstlenmektedir. Bu sorumluluklar, okulda gerçekleştirilen eğitim ve öğrenme faaliyetleri için anlamlı bir destek teşkil etmektedir. Aile katılımı, yalnızca veli toplantılarına katılma veya çocuğun ödevlerine yardımcı olma gibi basit davranışlara indirgenemeyecek kadar çok boyutlu bir kavramdır. Bu bağlamda, aile katılımının aileler, eğitimciler, öğrenciler ve konuyla ilgili araştırmalar yapan akademisyenler için önemi büyüktür. Bu bölümde öncelikle çocuğun öğrenme ve gelişiminde aile katılımının tanımı yapılacak, ardından aile katılımına yönelik teorik ve uygulamaya ilişkin bilgiler sunulacaktır.

Referanslar

Adams, M. B., Womack, S. A., Shatzer, R. H., & Coldarella, P. (2010). Parent involvement in school wide social skills instruction: Perceptions of a home note program. Education, 13 (3), 513- 528.

Ahioğlu Lindberg, E. N., & Oğuz, K. (2016). İlköğretimde aile katılımı: Bir geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Journal of Human Sciences, 13 (3), 4135-4151. Doi:10.14687/ijhs.v13i3.3711

Akay, Y., & Küçükkaragöz, H. (2014). Aile katılımlı performans görevlerinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin matematik dersi erişi ve tutumlarına etkisi. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9 (5), 47-66. Doi: 10.7827/TurkishStudies.6586

Akkaya, M. (2007). Öğretmenlerin ve velilerin okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılımı çalışmalarına ilişkin görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Anadolu Üniversitesi.

Aksu, F. F., & Karaçöp, A. (2015). Ev temelli fen öğrenme etkinliklerine aile katılımının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 154-179.

Argon, T., & Kıyıcı, C. (2012). İlköğretim kurumlarında ailelerin eğitim sürecine katılımlarına yönelik öğretmen görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 80-95.

Aslanargun, E. (2007). Okul-aile iş birliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (18), 119-135.

Badri, M., Al Qubaisi, A., Al Rashedi, A., & Yang, G. (2014). The causal relationship between parental involvement and children's behavioural adjustment to KG-1 schooling. International Journal of Child Care and Education Policy, 8 (3), 1-21. Doi: 10.1007/s40723-014-0003-6

Balkar, B. (2009). Okul-aile iş birliği sürecine ilişkin veli ve öğretmen görüşleri üzerine nitel bir çalışma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3 (36), 105- 123.

Barnard, W. M. (2004). Parent involvement in elementary school and educational attainment. Children and Youth Services Review, 26 (1), 39–62. Doi: 10.1016/j.childyouth.2003.11.002

Başkan, D. N., & Kutluca, A. Y. (2020). Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının aile katılımına yönelik öz-yeterlik inançlarının incelenmesi: Denizli ili örneği. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4 (3), 392-423. Doi: 10.24130/eccd-jecs.1967202043251

Becker, H. J., & Epstein, J. L. (1982). Parent involvement: A survey of teacher practices. The Elementary School Journal, 83 (2), 85–102. Doi: 10.1086/461297

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. London: Harvard University Press.

Carlisle, E., Stanley, L., & Kemple, K. M. (2005). Opening Doors: Understanding school and family influences on family involvement. Early Childhood Education Journal, 33 (3), 155–162. Doi: 10.1007/s10643-005-0043-1

Carter, R. S., & Wojtkiewicz, R. A. (2000). Parental involvement with adolescents' education: Do daughters or sons get more help? Adolescence, 35 (137), 29–44.

Christenson, S. L. (2003). The family-school partnership: An opportunity to promote the learning competence of all students. School Psychology Quarterly, 18 (4), 454–482. Doi: 10.1521/scpq.18.4.454.26995

Christenson, S. L., & Sheridan, S. M. (2001). Schools and families: Creating essential connections for learning. New York, NY: Guilford Press.

Çalışkan, E. F. (2022). İlkokulda aile katılımı: Veliler ne düşünüyor? RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 31, 328-347. Doi: 10.29000/rumelide.1221587

Çamlıbel-Çakmak, Ö. (2010). Okul öncesi eğitim kurumlarında aile katılımı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (1), 1-18. Doi: 10.11616/AbantSbe.256

Çelenk, S. (2003). Okul başarısının ön koşulu: Okul aile dayanışması. İlköğretim Online, 2 (2), 28-34.

Çelik, R.R. (2003). Zihin engelli çocuğu olan anne-babaların okulda anne-baba katılımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi (Bursa ilinde bir araştırma). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Anadolu Üniversitesi.

Davies, D. (1988). Low-income parents and the schools: A research report and a plan for action. Equity and Choice, 4 (3), 51-57.

Davies, D. (1997). Crossing boundaries: How to createsuccessful partnerships with families and communi-ties. Early Childhood Education Journal, 25 (1), 73-77

Decker, C. A., & Decker, J. R. (2005). Planning and administering early childhood programs (Eigth edit.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.

Doğan, M. F. (2021). İlkokul 1. sınıfta aile katılımı: Sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Türkiye Eğitim Dergisi, 6 (1), 217-229.

Eccles, J.S., & Harold, R. D. (1993). Parent–school involvement during the early adolescent years. Teachers College Record, 94 (3), 568-587.

Eccles, J. S., & Harold, R. D. (1996). Family involvement in children’s and adolescents’ schooling. In A. Booth & J. F. Dunn (Eds.), Family-school links: How do they affect educational outcomes? (pp. 3–34). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Eliason, C. & Jenkins, L. (1994). A Practical Guide to Early Childhood Curriculum. New York, NY: Macmillan Publishing Company.

Epstein, J. L. (1992). School and family partnerships. In M. Alkin (Ed.). Encyclopedia of Educational research (pp. 1139-1151). New York: MacMillan.

Epstein, J. L. (1995). School-family-community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76 (9), 701-712.

Epstein, J. L. (2005). A case study of the partnership schools comprehensive school reform (CSR) model. The Elementary School Journal, 106 (2), 151–170. Doi: 10.1086/499196

Epstein, J. L. (2008). Improving family and community ınvolvement in secondary schools. Principal Leadership, 8 (2), 9-12.

Epstein, J. L. (2010). School/Family/Community Partnerships: Caring for the Children We Share. Phi Delta Kappan, 92 (3), 81-96. Doi: 10.1177/003172171009200326

Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (Second edit.). New York, NY: Routledge.

Epstein, J. L., & Dauber, S. L. (1991). School programs and teacher practices of parent involvement in inner-city elementary and middle schools. The Elementary School Journal, 91 (3), 289–305. Doi: 10.1086/461656

Erdoğan, Ç., & Demirkasımoğlu, N. (2010). Ailelerin eğitim sürecine katılımına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3 (3), 399-431.

Fan, X., & Chen, M. (2001). Parental involvement and students' academic achievement: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 13, 1–22 (2001). Doi: 10.1023/A:1009048817385

Gül, A. (2023). Öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine dayalı olarak ailelerin eğitim sürecine katılmalarının öğrenci başarısına etkisinin incelenmesi. International Social Sciences Studies Journal, 9 (108), 5287- 5317. Doi: 10.29228/sssj.6 6542

Günay-Bilaloğlu, R. (2014). Okul öncesi eğitimde aile katılımı etkinliklerinin uygulanmasında karşılaşılan sorunlar ve aile katılımı etkinliklerinin dil-matematik becerilerinin geliştirilmesine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Çukurova Üniversitesi.

Günay-Bilaloğlu, R., & Aktaş Arnas, Y. (2019). Barriers to parental involvement in preschool education and problems encountered in process. Hacettepe University Journal of Education, 34 (3), 804-823.

Güzelyurt, T., Birge, F., & Ökten, A. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin aile katılımına ilişkin görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2 (1), 64-74. Doi: 10.33400/kuje.538425

Grossman, S. (1999). Examining the origins of our beliefs about parents. Childhood Education, 76 (1), 24–27. Doi: 10.1080/00094056.1999.10522065

Hara, S. R., & Burke, D. J. (1998). Parent involvement: The key to improved student achievement. The School Community Journal, 8 (2), 9–19.

Handayani, D. A. P., Magta, M., & Wirabrata, D. G. F. (2020). How parents' academic background can affect parental involvement in preschooler's education. Jurnal Pendidikan Anak Usia Dini Undiksha, 8 (1), 53-60.

Holloway, S. D., Yamamoto, Y., Suzuki, S., & Mindnich, J. D. (2008). Determinants of parental involvement in early schooling: Evidence from Japan. Early Childhood Research & Practice, 10 (1), 1-10.

Hornby, G., & Lafaele, R. (2011). Barriers to parental involvement in education: An explanatory model. Educational Review, 63 (1), 37–52. Doi: 10.1080/00131911.2010.488049

Hoover‐Dempsey, K. V., Walker, J. M. T., Sandler, H. M., Whetsel, D., Green, C. L., Wilkins, A. S., & Closson, K. (2005). Why do parents become ınvolved? Research findings and ımplications. The Elementary School Journal, 106 (2), 105–130. Doi: 10.1086/499194

Hoover-Dempsey, K. V., & Sandler, H. M. (1997). Why do parents become involved in their children's education? Review of Educational Research, 67 (1), 3–42. Doi: 10.2307/1170618

Kirkhaug, B., Drugli, M. B., Klöckner, C. A., & Mørch, W. T. (2013). Association between parental involvement in school and child conduct, social, and internalizing problems: Teacher report. Educational Research and Evaluation, 19 (4), 346–361. Doi: 10.1080/13803611.2013.771893

Lindberg, E.N. (2018). Öğretmen eğitiminde aile katılımı: Ne, neden ve nasıl? Kastamonu Education Journal, 26 (3), 953-964. Doi:10.24106/kefdergi.413394

Liontos, L. B. (1992). At-risk families and schools: Becoming partners. Eugene, OR: ERIC Clearinghouse on Educational Management, College of Education, University of Oregon.

Magwa, S., & Mugari, S. (2017). Factors affecting parental involvement in the schooling of children. International Journal of Academic Research and Reflection, 5 (1), 74-81.

Moles, O. C., & D’Angelo, D. (Eds.) (1993). Building school–family partnerships: Workshops for urban educators. Washington, DC: U. S. Department of Education, Office of Educational Research and Improvement (OERI).

Orçan Kaçan, M., Dönmez, Z., & Kimzan, İ. (2020). Okul öncesi eğitimde aile katılımı: Anne ve baba görüşleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (2), 170-179. Doi: 10.21666/muefd.694389

Özeke-Kocabaş, E. (2006). Parent involvement in education: Studies in Turkey and in the world. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3 (26), 143-153. Doi: 10.17066/pdrd.25963

Pomerantz, E. M., Moorman, E. A., & Litwack, S. D. (2007). The how, whom, and why of parents’ involvement in children’s academic lives: More is not always better. Review of Educational Research, 77 (3), 373-410. Doi: 10.3102/003465430305567

Peña, D. C. (2000). Parent involvement: Influencing factors and implications. The Journal of Educational Research, 94 (1), 42–54. Doi: 10.1080/00220670009598741

Sakız, H. (2024). Eğitimde bir kalite modeli olarak kapsayıcı eğitim (Üçüncü bas.). Ankara: Nobel.

Sakız, H., & Göksu, İ. (Ed.). (2022). Kapsayıcı eğitim: Tüm çocuklar için katılım öğrenme ve gelişim modeli. Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları.

Selanik Ay, T., & Aydoğdu, B. (2016). Sınıf öğretmenlerinin aile katılımına yönelik görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 562-590. Doi: 10.14520/adyusbd.04626

Sheldon, S. B. (2002). Parents' social networks and beliefs as predictors of parent involvement. The Elementary School Journal, 102 (4), 301–316. Doi: 10.1086/499705

Şad, S. N. (2012). Investigation of parental involvement tasks as predictors of primary students’ Turkish, math and science & technology achievement. Eurasian Journal of Educational Research, 49, 135-154.

Şahan, B. (2021). Öğrenci başarısını yordamada evde ebeveyn katılımının ve ebeveynlik biçiminin etkisi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11 (1), 365-387.

Şeker, P. T., & Savaş, Ö. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (1), 64-83. Doi: 10.34056/aujef.1118257

Taytak-Küçük, E., & Taşkın, P. (2023). Özel eğitimde ailelerin eğitim sürecine katılımına ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 13 (2), 1471-1490. Doi: 10.24315/tred.1167114

Varol, V., Kılıç, M., Çelik, H. Y., Güneş, M., & Varol, M. (2023). Okul öncesi dönemde aile katılım çalışmalarına anne ve babaların katılım düzeylerini incelenmesi. Uluslararası Beşerî Bilimler ve Eğitim Dergisi, 9 (19), 157-177.

Vellymalay, S. K. N. (2012). Parental involvement at home: Analyzing the influence of parents' socioeconomic status. Studies in Sociology of Science, 3 (1), 1-6.

Walker, J. M. T., Wilkins, A. S., Dallaire, J. R., Sandler, H. M., & Hoover- Dempsey, K. V. (2005). Parental involvement: Model revision through scale development. Elementary School Journal, 106 (2), 85–104.

Wang, M. T., & Sheikh-Khalil, S. (2014). Does parental involvement matter for student achievement and mental health in high school? Child Development, 85 (2), 610–625. Doi: 10.1111/cdev.12153

Weber, A. (2010). Can family involvement improve educational outcomes in developing countries? https://www.econstor.eu/bitstream/10419/37533/1/VfS_2010_pid_504.pdf