Öğrenmede Bilişsel Kuramlar ve Bilgi İşleme Yaklaşımı
Özet
Öğrenme teorileri, öğrenme sürecinin farklı yönlerine ışık tutmaları açısından önemlerini hep korumaktadır. Öğrenmenin nasıl gerçekleştiği sorusuna ilk olarak davranışçı psikologlar cevap vermeye çalışmışlardır. Onlara göre öğrenme davranışta meydana gelen değişimlerdir. Davranışçılar, öğrenmenin gözle görülür sonuçlarına odaklanmışlardır. Bu kitabın önceki bölümlerinde detayları açıklanan bu kuramlar uzun süre eğitim ortamlarına hâkim olmuş, nispeten öğretmen merkezli bir öğretim çerçevesi sunmuştur. Ancak davranışçı kuramlar öğrenme sürecinin tüm bileşenlerini açıklamada yetersiz kalmışlardır. Daha derinlemesine yapılan çalışmalarda ise araştırmacılar, öğrenmenin bireyle ilgili olan bilişsel yönüne odaklanmışlardır. Davranışçı kuram genellikle gözlemlenebilir davranışları vurgularken, bilişsel kuram içsel süreçlere odaklanır ve insan zihninin nasıl çalıştığını anlamaya çalışır. Bilişsel öğrenme kuramları, insanların düşüncelerini, algılarını, belleklerini ve problem çözme yeteneklerini anlamak için zihinsel süreçleri merkeze alır. Bilişsel açıdan öğrenme, bireyin zihinsel yapılarındaki değişme olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde öğrenmenin zihinde nasıl gerçekleştiği, nasıl depolandığı, ihtiyaç halinde depolanan bilgilere nasıl ulaşıldığı ve tüm bu süreçlerin daha etkili biçimde yapılabilmesi için dikkat edilmesi gerekenler özetlenmiştir.
Referanslar
Akkoyunlu, B., & Yılmaz, M. (2005). Türetimci çoklu ortam öğrenme kuramı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (28), 9-18.
Argun, Y. (2004). Okul öncesi dönemde yaratıcılık ve eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Arı, R. (2005). Gelişim ve öğrenme (İkinci bas.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Ashcraft, M. H. (1989). Human memory and cognition. New York: Scott, Foresman & Co.
Atkinson, R. L., Atkinson, R. C., & Hilgard, E. R. (1995). Psikolojiye giriş (Cilt II). (K. Atakay, M. Atakay, & A. Yavuz, Çev.). İstanbul: Sosyal Yayınlar.
Atkinson, R. C., & Shiffrin, R. M. (1968). Human memory: Aproposed system and its component processes. In K. Spence & J. Spence (Eds.), The psychology of learning and motivation (Vol. 2, pp. 89-195). New York, NY: Academic Press.
Baddeley, A. D. (2001). Is working memory still working? American Psychologist, 56 (11), 51-64. Doi: 10.1037/0003-066x.56.11.851.
Baddeley A. (2003). Working memory: looking back and looking forward. Nature Reviews Neuroscience, 4 (10), 829–839. Doi: 10.1038/nrn1201
Baddeley, A. D., Eysenck, M., & Anderson, M. C. (2009). Memory. New York: Psychology Press.
Bailey, C. H., Bartsch D., & Kandel, E. R. (1996). Toward a molecular definition of long-term memory storage, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 93 (24), 13445-13452. Doi:10.1073/pnas.93.24.13445
Bakkaloğlu, S., & Toptaş, V. (2022). Eğitim alanında üstbiliş üzerine yapılan tezlerin içerik analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 155-177. Doi: 10.26468/trakyasobed.911333
Baymur, F. (2015). Genel psikoloji. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Bıyıklı, C., & Doğan, N. (2015). Öğrenme stratejilerini tekrar amacıyla kullanmanın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim, 40 (181). Doi: 10.15390/EB.2015.2728
Blakey, E., & Spence, S. (1990). Developing metacognition. Clearinghouse on information resources (ERIC Document Reproduction Service No. ED 327 218).
Blaser, E., & Kaldy, Z. (2010). Infants get five stars on iconic memory tests: a partial-report test of 6-month-old infants' iconic memory capacity. Psychological Science, 21 (11), 1643-1645. Doi: 10.1177/0956797610385358.
Brown, A. L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. In F. E. Weinert & R. H. Kluwe (Eds.), Metacognition, motivation, and understanding (pp. 65-116). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Cowan, N. (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity. Behavioural Brain Sciences, 24 (1), 87-114. Doi: 10.1017/s0140525x01003922.
Cowan N. (2008). What are the differences between long-term, short-term, and working memory? Prog Brain Research, 169, 323–338. Doi:10.1016/S0079-6123(07)00020-9.
Craik, F. I., & Watkins, M. J. (1973). The role of rehearsal in short-term memory. Journal of Verbal Learning & Verbal Behavior, 12 (6), 599–607. Doi: 10.1016/S0022-5371(73)80039-8
Cüceloğlu, D. (2009). İnsan ve davranışı: Psikolojinin temel kavramları (On sekizinci bas.). Ankara: Remzi Kitabevi.
Çalışkan, M. (2010). Öğrenme stratejileri öğretiminin yürütücü biliş bilgisine, yürütücü biliş becerilerini kullanmaya ve başarıya etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Selçuk Üniversitesi.
Çevik, A. (2019). Fen Bilimleri dersinde kullanılan bellek destekleyici stratejilerin akademik başarı ve kalıcılığa etkisinin araştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Erciyes Üniversitesi.
Dehn, M. J. (2010). Long-term memory problems in children and adolescents: Assessment, intervention, and effective instruction. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Demir, M. F. (2021). Lise son sınıf öğrencilerinin üstbiliş becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Bilge Eğitim Dergisi (ABED), 2 (1), 68-83.
Demirsöz, E. S. (2014). Bilişüstü farkındalık ve geliştirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 112-123. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/200398
Draaisma, D. (2007). Bellek metaforları zihinle ilgili fikirlerin tarihi (Birinci bas.). İstanbul: Metis Yayınları.
Driscoll, M. P. (2012). Öğretim süreçleri ve öğrenme psikolojisi (Çev: Tutkun, Ö. F., Okay, S., Şahin, E.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Eggen, P., & Kauchak D. (2010). Educational psychology (Eigth edit.). Columbus, OH: Merrill.
Engin, A. O., Calapoğlu, M., & Gürbüzoğlu, S. (2008). Uzun süreli bellek ve öğrenme, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (1), 251-262.
Erden, M., & Akman, Y. (2003). Gelişim ve öğrenme (On ikinci bas.). Ankara: Arkadaş Yayınları.
Ersanlı, K., & Uzman, E. (2008). Eğitim psikolojisi. İstanbul: Lisans yayıncılık.
Feldman, R. S. (1996). Understanding psychology (Fourth edit.). New York, NY: Mcgraw-Hill Book Company.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring a new area of cognitive developmental inquiry, American Psychologist, 34 (10), 906-911.
Gage, N. L., & Berliner, D. C. (1991). Educational psychology, Boston: Houghton Mifflin Company.
Gagne, R. M., & Driscoll, M. P. (1988). Essentials of learning for instruction (Second edit.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Gagne, R. M., Briggs, L. J., & Wager W. W. (1988). Principles of instructional design, Chicago: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
Goos, M. (2002). Understanding metacognitive failure. UQ:10303/JMB.Meta.failure
Göğüş, A. (2010) Problem çözme stratejilerinin değerlendirilmesi. İkinci Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi: Sosyal Girişimcilik, Demokratik Katılım ve Eğitim Araştırmaları [Sözlü sunum], Antalya, Türkiye.
Halpern, D. F. (2003). Thought & knowledge: An introduction to critical thinking (Fourth edit.). NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
İlhan, T. (2014). Bilgiyi geri getirme süreçleri. In Bruning, H. Roger.; Schraw, J. George.; & Norby, M. Monica (Eds.), Bilişsel psikoloji ve öğretim (pp. 90-106). Ankara: Nobel Akademi.
Kabadayı, R. (1992). Problem çözme süreci, gereği ve eğitimdeki boyutları. Öğretmen Dünyası, 146 (1), 32-33.
Kapucu, A., İyilikçi, E., Eroğlu, S., & Amado, S. (2018) Kodlama öncesi veya geri getirme öncesi sevk edilen korku ve kızgınlık duygularının tanıma belleği performansına etkileri, Türk Psikoloji Dergisi, 33 (82), 85-99, Doi: 10.31828/tpd.13004433.2018.82.02.06
Karaçay, B. (2010). Beyin, hafıza ve hafızanın genleri, Bilim ve Teknik, 46-51.
Kazancı, O. (1989). Eğitimde eleştirici düşünme ve öğretimi. Ankara: Kazancı Kitap A.Ş.
Kivinen, K. (2003). Assesing motivation and the use of learning strategies by secondary school students in three ınternational school. Tampere, Finland: University of Tampere Bookshop.
Kurtuldu, M. K. (2007). Bilgiyi işleme modeline dayalı piyano eğitiminde genel öğrenme stratejilerinin yeri ve görsel imajlar oluşturma yönteminin kullanılabilirlik düzeyi. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Kurtuldu, M. K. (2012). Dikkat stratejilerine yönelik uyarıcı işaretlerinin piyano eğitiminde kullanılabilirliği, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (2), 233–254, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/187985
Lehmann, M., & Hasselhorn, M. (2007). Variable memory strategy use in children's adaptive intratask learning behavior: Developmental changes and working memory influences in free recall. Child Development, 78 (4), 1068–1082. Doi: 10.1111/j.1467-8624.2007.01053.x
Lester, F. K. (1994). Musing about mathematical problem solving research: 1970-1994, Journal for Research in Mathematics Education, 25 (6), 660-675. http://www.jstor.org/stable/749578
Lindsay, P., & Norman, D. (1977). Human information processing: An introduction to psychology (Second edit.). New York: Academic Press.
Madi, B. (2006). Öğrenme beyinde nasıl gerçekleşir? İstanbul: Morpa Yayınları.
Mayer, R. E. (1987). Educational psychology: A cognitive approach. Boston, MA: Little, Brown and Company.
Miller, G. A. (1956). The magical number seven, plus or minus two: Some limits on our capacity for processing information. Psychological Review, 63 (2), 81–97. Doi: 10.1037/h0043158
Nosich, G. M. (2018) Eleştirel düşünme ve disiplinlerarası eleştirel düşünme rehberi (Aybek, B., Çev). Ankara: Anı Yayıncılık.
Ormrod, J. E. (2018). Öğrenme psikolojisi, (Baloğlu, M., Çev. Ed.). (2012, Altıncı bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Özodaşık, M. (1999). Edward L. Thorndike: Çağrışımlık, tarihi kökeni, Selçuk iletişim, 1 (1), 99-107. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/178089
Öztürk, B. (1995). Genel öğrenme stratejilerinin öğrenciler tarafından kullanılma durumları. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Öztürk, B., & Kısaç, İ. (2023). Bilgiyi işleme modeli. İçinde Yeşilyaprak B. (Ed.), Eğitim psikolojisi: Gelişim-öğrenme-öğretim (Yirmi altıncı bas.). Ankara: Pegem Akademi.
Özyürek, A. (2009). Okulöncesi eğitim kurumuna devam eden altı yaş grubu çocukların bellek gelişimine bellek eğitiminin etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Pintrich, P. R. (2002). The role of metacognitive knowledge in learning, teaching and assessing. Theory Into Practice, 41 (4), 219-225. Doi: 10.1207/s15430421tip4104_3
Schraw, G., & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychological Review, 7 (4), 351–371. Doi:10.1007/BF02212307
Schunk, D. H. (2009). Öğrenme teorileri: Eğitimsel bir bakışla. (Şahin, M., Çev. Ed.), (2008, Beşinci bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. (On ikinci bas.), Ankara: Gazi Kitabevi.
Slavin, R. E. (2019). Eğitim psikolojisi: Kuram ve uygulama (Baloğlu, M. Çev. Ed.). (2012, Onuncu bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Subaşı, G. (2015). Bilgiyi işleme kuramı. İçinde Ulusoy, A. (Ed.), Gelişim ve öğrenme psikolojisi (Sekizinci bas.) (ss. 260-305). Ankara: Anı Yayıncılık.
Tabatabaeian, M. & Nematizadeh, S. (2024). Exploring memory systems: Types, processes, and implications for learning and teaching. Journal of Cognition, Emotion & Education, 1-14. Doi: 10.22034/cee.2024.194489
Tay, B. (2002). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde sınıf ortamında kullandıkları öğrenme stratejileri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Hacettepe Üniversitesi.
Tulving, E. (1985). How many memory systems are there? American Psychologist, 40 (4), 385–398. Doi: 10.1037/0003-066X.40.4.385
Uba, L. & Huang, K. (1999). Psychology. New York: Longman.
Ulusoy, Ö. Y. (2011). Bilgiyi işleme kuramı ve eğitime yansımaları. İçinde Oral, B. (Ed), Öğrenme öğretme kuram ve yaklaşımları (Birinci bas.) (ss. 163-184), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Üstündağ, T. (2014). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem Akademi
Vester, F. (1997). Düşünmek, öğrenmek, unutmak: Öğrenme kapasitenizi nasıl artırabilirsiniz? (Arıtan, A., Çev.). İstanbul: Arıtan Yayınevi.
Wechsler, D. (1997). Wechsler Memory Scale-Third Edition (WMS-III). San Antonio, TX: The Psychological Corporation.
Weinstein, C. E., & Mayer, R. E. (1986). The teaching of learning strategies. In Wittrock, M. (Ed.), Handbook of research on teaching (pp. 315-327). New York: Macmillan.
Woolfolk, A. E. (1993). Study guide for educational psychology, (Fifth edit.). Boston: Allyn and Bacon.
Yalçın, M. M., & Yıldız Çiçekler, C. (2021). Öğretimde yaratıcılık ölçeği: Geçerlik-güvenirlik çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18 (Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 5033-5066. Doi: 10.26466/opus.954244
Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme: Tüm boyut ve paydaşlarıyla kapsayıcı bir derleme çalışması. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15 (25), 3874–3915. Doi: 10.26466/opus.662721
Yıldırım, D. (2019). Fen Bilimleri öğretiminde bellek destekleyici stratejilerin öğrencilerin başarılarına, motivasyonlarına ve hatırlama düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi.
Yılmaz, S. (2005). Bilgi işleme modeline dayalı bir dersin fen bilgisi öğretmen adaylarının manyetizma konusundaki başarılarına etkisi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (1), 236-243. http://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/919-published.pdf
Referanslar
Akkoyunlu, B., & Yılmaz, M. (2005). Türetimci çoklu ortam öğrenme kuramı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (28), 9-18.
Argun, Y. (2004). Okul öncesi dönemde yaratıcılık ve eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Arı, R. (2005). Gelişim ve öğrenme (İkinci bas.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Ashcraft, M. H. (1989). Human memory and cognition. New York: Scott, Foresman & Co.
Atkinson, R. L., Atkinson, R. C., & Hilgard, E. R. (1995). Psikolojiye giriş (Cilt II). (K. Atakay, M. Atakay, & A. Yavuz, Çev.). İstanbul: Sosyal Yayınlar.
Atkinson, R. C., & Shiffrin, R. M. (1968). Human memory: Aproposed system and its component processes. In K. Spence & J. Spence (Eds.), The psychology of learning and motivation (Vol. 2, pp. 89-195). New York, NY: Academic Press.
Baddeley, A. D. (2001). Is working memory still working? American Psychologist, 56 (11), 51-64. Doi: 10.1037/0003-066x.56.11.851.
Baddeley A. (2003). Working memory: looking back and looking forward. Nature Reviews Neuroscience, 4 (10), 829–839. Doi: 10.1038/nrn1201
Baddeley, A. D., Eysenck, M., & Anderson, M. C. (2009). Memory. New York: Psychology Press.
Bailey, C. H., Bartsch D., & Kandel, E. R. (1996). Toward a molecular definition of long-term memory storage, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 93 (24), 13445-13452. Doi:10.1073/pnas.93.24.13445
Bakkaloğlu, S., & Toptaş, V. (2022). Eğitim alanında üstbiliş üzerine yapılan tezlerin içerik analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 155-177. Doi: 10.26468/trakyasobed.911333
Baymur, F. (2015). Genel psikoloji. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Bıyıklı, C., & Doğan, N. (2015). Öğrenme stratejilerini tekrar amacıyla kullanmanın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim, 40 (181). Doi: 10.15390/EB.2015.2728
Blakey, E., & Spence, S. (1990). Developing metacognition. Clearinghouse on information resources (ERIC Document Reproduction Service No. ED 327 218).
Blaser, E., & Kaldy, Z. (2010). Infants get five stars on iconic memory tests: a partial-report test of 6-month-old infants' iconic memory capacity. Psychological Science, 21 (11), 1643-1645. Doi: 10.1177/0956797610385358.
Brown, A. L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. In F. E. Weinert & R. H. Kluwe (Eds.), Metacognition, motivation, and understanding (pp. 65-116). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Cowan, N. (2001). The magical number 4 in short-term memory: A reconsideration of mental storage capacity. Behavioural Brain Sciences, 24 (1), 87-114. Doi: 10.1017/s0140525x01003922.
Cowan N. (2008). What are the differences between long-term, short-term, and working memory? Prog Brain Research, 169, 323–338. Doi:10.1016/S0079-6123(07)00020-9.
Craik, F. I., & Watkins, M. J. (1973). The role of rehearsal in short-term memory. Journal of Verbal Learning & Verbal Behavior, 12 (6), 599–607. Doi: 10.1016/S0022-5371(73)80039-8
Cüceloğlu, D. (2009). İnsan ve davranışı: Psikolojinin temel kavramları (On sekizinci bas.). Ankara: Remzi Kitabevi.
Çalışkan, M. (2010). Öğrenme stratejileri öğretiminin yürütücü biliş bilgisine, yürütücü biliş becerilerini kullanmaya ve başarıya etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Selçuk Üniversitesi.
Çevik, A. (2019). Fen Bilimleri dersinde kullanılan bellek destekleyici stratejilerin akademik başarı ve kalıcılığa etkisinin araştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Erciyes Üniversitesi.
Dehn, M. J. (2010). Long-term memory problems in children and adolescents: Assessment, intervention, and effective instruction. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Demir, M. F. (2021). Lise son sınıf öğrencilerinin üstbiliş becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Bilge Eğitim Dergisi (ABED), 2 (1), 68-83.
Demirsöz, E. S. (2014). Bilişüstü farkındalık ve geliştirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 112-123. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/200398
Draaisma, D. (2007). Bellek metaforları zihinle ilgili fikirlerin tarihi (Birinci bas.). İstanbul: Metis Yayınları.
Driscoll, M. P. (2012). Öğretim süreçleri ve öğrenme psikolojisi (Çev: Tutkun, Ö. F., Okay, S., Şahin, E.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Eggen, P., & Kauchak D. (2010). Educational psychology (Eigth edit.). Columbus, OH: Merrill.
Engin, A. O., Calapoğlu, M., & Gürbüzoğlu, S. (2008). Uzun süreli bellek ve öğrenme, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (1), 251-262.
Erden, M., & Akman, Y. (2003). Gelişim ve öğrenme (On ikinci bas.). Ankara: Arkadaş Yayınları.
Ersanlı, K., & Uzman, E. (2008). Eğitim psikolojisi. İstanbul: Lisans yayıncılık.
Feldman, R. S. (1996). Understanding psychology (Fourth edit.). New York, NY: Mcgraw-Hill Book Company.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring a new area of cognitive developmental inquiry, American Psychologist, 34 (10), 906-911.
Gage, N. L., & Berliner, D. C. (1991). Educational psychology, Boston: Houghton Mifflin Company.
Gagne, R. M., & Driscoll, M. P. (1988). Essentials of learning for instruction (Second edit.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Gagne, R. M., Briggs, L. J., & Wager W. W. (1988). Principles of instructional design, Chicago: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
Goos, M. (2002). Understanding metacognitive failure. UQ:10303/JMB.Meta.failure
Göğüş, A. (2010) Problem çözme stratejilerinin değerlendirilmesi. İkinci Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi: Sosyal Girişimcilik, Demokratik Katılım ve Eğitim Araştırmaları [Sözlü sunum], Antalya, Türkiye.
Halpern, D. F. (2003). Thought & knowledge: An introduction to critical thinking (Fourth edit.). NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
İlhan, T. (2014). Bilgiyi geri getirme süreçleri. In Bruning, H. Roger.; Schraw, J. George.; & Norby, M. Monica (Eds.), Bilişsel psikoloji ve öğretim (pp. 90-106). Ankara: Nobel Akademi.
Kabadayı, R. (1992). Problem çözme süreci, gereği ve eğitimdeki boyutları. Öğretmen Dünyası, 146 (1), 32-33.
Kapucu, A., İyilikçi, E., Eroğlu, S., & Amado, S. (2018) Kodlama öncesi veya geri getirme öncesi sevk edilen korku ve kızgınlık duygularının tanıma belleği performansına etkileri, Türk Psikoloji Dergisi, 33 (82), 85-99, Doi: 10.31828/tpd.13004433.2018.82.02.06
Karaçay, B. (2010). Beyin, hafıza ve hafızanın genleri, Bilim ve Teknik, 46-51.
Kazancı, O. (1989). Eğitimde eleştirici düşünme ve öğretimi. Ankara: Kazancı Kitap A.Ş.
Kivinen, K. (2003). Assesing motivation and the use of learning strategies by secondary school students in three ınternational school. Tampere, Finland: University of Tampere Bookshop.
Kurtuldu, M. K. (2007). Bilgiyi işleme modeline dayalı piyano eğitiminde genel öğrenme stratejilerinin yeri ve görsel imajlar oluşturma yönteminin kullanılabilirlik düzeyi. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Kurtuldu, M. K. (2012). Dikkat stratejilerine yönelik uyarıcı işaretlerinin piyano eğitiminde kullanılabilirliği, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (2), 233–254, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/187985
Lehmann, M., & Hasselhorn, M. (2007). Variable memory strategy use in children's adaptive intratask learning behavior: Developmental changes and working memory influences in free recall. Child Development, 78 (4), 1068–1082. Doi: 10.1111/j.1467-8624.2007.01053.x
Lester, F. K. (1994). Musing about mathematical problem solving research: 1970-1994, Journal for Research in Mathematics Education, 25 (6), 660-675. http://www.jstor.org/stable/749578
Lindsay, P., & Norman, D. (1977). Human information processing: An introduction to psychology (Second edit.). New York: Academic Press.
Madi, B. (2006). Öğrenme beyinde nasıl gerçekleşir? İstanbul: Morpa Yayınları.
Mayer, R. E. (1987). Educational psychology: A cognitive approach. Boston, MA: Little, Brown and Company.
Miller, G. A. (1956). The magical number seven, plus or minus two: Some limits on our capacity for processing information. Psychological Review, 63 (2), 81–97. Doi: 10.1037/h0043158
Nosich, G. M. (2018) Eleştirel düşünme ve disiplinlerarası eleştirel düşünme rehberi (Aybek, B., Çev). Ankara: Anı Yayıncılık.
Ormrod, J. E. (2018). Öğrenme psikolojisi, (Baloğlu, M., Çev. Ed.). (2012, Altıncı bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Özodaşık, M. (1999). Edward L. Thorndike: Çağrışımlık, tarihi kökeni, Selçuk iletişim, 1 (1), 99-107. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/178089
Öztürk, B. (1995). Genel öğrenme stratejilerinin öğrenciler tarafından kullanılma durumları. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Öztürk, B., & Kısaç, İ. (2023). Bilgiyi işleme modeli. İçinde Yeşilyaprak B. (Ed.), Eğitim psikolojisi: Gelişim-öğrenme-öğretim (Yirmi altıncı bas.). Ankara: Pegem Akademi.
Özyürek, A. (2009). Okulöncesi eğitim kurumuna devam eden altı yaş grubu çocukların bellek gelişimine bellek eğitiminin etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi.
Pintrich, P. R. (2002). The role of metacognitive knowledge in learning, teaching and assessing. Theory Into Practice, 41 (4), 219-225. Doi: 10.1207/s15430421tip4104_3
Schraw, G., & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychological Review, 7 (4), 351–371. Doi:10.1007/BF02212307
Schunk, D. H. (2009). Öğrenme teorileri: Eğitimsel bir bakışla. (Şahin, M., Çev. Ed.), (2008, Beşinci bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. (On ikinci bas.), Ankara: Gazi Kitabevi.
Slavin, R. E. (2019). Eğitim psikolojisi: Kuram ve uygulama (Baloğlu, M. Çev. Ed.). (2012, Onuncu bas.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Subaşı, G. (2015). Bilgiyi işleme kuramı. İçinde Ulusoy, A. (Ed.), Gelişim ve öğrenme psikolojisi (Sekizinci bas.) (ss. 260-305). Ankara: Anı Yayıncılık.
Tabatabaeian, M. & Nematizadeh, S. (2024). Exploring memory systems: Types, processes, and implications for learning and teaching. Journal of Cognition, Emotion & Education, 1-14. Doi: 10.22034/cee.2024.194489
Tay, B. (2002). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde sınıf ortamında kullandıkları öğrenme stratejileri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Hacettepe Üniversitesi.
Tulving, E. (1985). How many memory systems are there? American Psychologist, 40 (4), 385–398. Doi: 10.1037/0003-066X.40.4.385
Uba, L. & Huang, K. (1999). Psychology. New York: Longman.
Ulusoy, Ö. Y. (2011). Bilgiyi işleme kuramı ve eğitime yansımaları. İçinde Oral, B. (Ed), Öğrenme öğretme kuram ve yaklaşımları (Birinci bas.) (ss. 163-184), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Üstündağ, T. (2014). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem Akademi
Vester, F. (1997). Düşünmek, öğrenmek, unutmak: Öğrenme kapasitenizi nasıl artırabilirsiniz? (Arıtan, A., Çev.). İstanbul: Arıtan Yayınevi.
Wechsler, D. (1997). Wechsler Memory Scale-Third Edition (WMS-III). San Antonio, TX: The Psychological Corporation.
Weinstein, C. E., & Mayer, R. E. (1986). The teaching of learning strategies. In Wittrock, M. (Ed.), Handbook of research on teaching (pp. 315-327). New York: Macmillan.
Woolfolk, A. E. (1993). Study guide for educational psychology, (Fifth edit.). Boston: Allyn and Bacon.
Yalçın, M. M., & Yıldız Çiçekler, C. (2021). Öğretimde yaratıcılık ölçeği: Geçerlik-güvenirlik çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18 (Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 5033-5066. Doi: 10.26466/opus.954244
Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve yaratıcı düşünme: Tüm boyut ve paydaşlarıyla kapsayıcı bir derleme çalışması. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15 (25), 3874–3915. Doi: 10.26466/opus.662721
Yıldırım, D. (2019). Fen Bilimleri öğretiminde bellek destekleyici stratejilerin öğrencilerin başarılarına, motivasyonlarına ve hatırlama düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi.
Yılmaz, S. (2005). Bilgi işleme modeline dayalı bir dersin fen bilgisi öğretmen adaylarının manyetizma konusundaki başarılarına etkisi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (1), 236-243. http://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/919-published.pdf
