Bilişsel Gelişim ve Dil Gelişimi
Özet
Gelişim, bireyin yaşamı boyunca meydana gelen ve düzenli bir şekilde ortaya çıkan değişiklikler olarak tanımlanır. Bu değişiklikler hamilelikten ölüme kadar süregelen, belirli bir süreklilik gösteren süreçlerdir. Bilişsel gelişim, bireylerin akıl yürütme, karar verme ve düşünme biçimlerinde meydana gelen değişiklikleri ifade ederken, dil gelişimi yeni kelimeler ve semboller kazanmanın yanı sıra dilin kurallarına uygun kullanımını da içerir. Bilişsel gelişim denildiğinde akla ilk gelen isimlerden biri Jean Piaget'dir. Piaget'in bilişsel gelişim teorisi, çocukların öğrenme süreçlerindeki aktif rolüne odaklanmakta ve beynin bu süreçteki önemini vurgulamaktadır. Bir diğer önemli teorisyen olan Lev Vygotsky ise bilişsel gelişimde sosyal çevrenin ve kültürel çerçevenin rolünü öne çıkaran bir yaklaşım geliştirmiştir. Dil gelişimi, bilişsel gelişimle paralel ilerleyen önemli bir alandır. Dil, bireylerin duygu ve düşüncelerini aktarmak için semboller kullandığı bir sistemdir ve yazma, dinleme, konuşma gibi iletişim araçlarını içerir. Bu kitap bölümünde, bilişsel ve dil gelişiminin temelleri, bu alanlarda öne çıkan teoriler ve bu gelişim süreçlerinin eğitim ve öğrenme üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Referanslar
Anderson, J. R. (2020). Cognitive psychology and its implications. New York: Macmillan Higher Education.
Baddeley, A. D. (2003). Working memory: Looking back and looking forward. Nature Reviews Neuroscience, 4 (10), 829-839. Doi: 10.1038/nrn1201
Berger, K. (2012). The developing person through childhood and adolescence (Eigth edit.). New York, NY: Worth.
Bjorklund, D. F., & Blasi, C. H. (2012). Child and adolescent development. Belmont, CA: Cengage Learning.
Chomsky, N. (1998). Minimalist inquiries: The framework. MIT Occasional Papers in Linguistics, 15, Department of Linguistics and Philosophy, MIT.
Cüceloğlu, D. (1991). İnsan ve davranışı (İkinci bas.). İstanbul: Remzi Kitabevi
Flavell, J. H., Miller, P. H., & Miller, S. A. (2002). Cognitive development (Fourth edit.). Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
Gleason, J. B., & Ratner, N. B. (2009). The development of language. Boston, MA: Allyn & Bacon.
Kagan, J., Herschkowitz, N., & Herschkowitz, E. C. (2005). Young mind in a growing brain. Mahwah, NJ: Psychology Press.
Kandır, A. (2005). Bilişsel gelişimde dilin kazanılması. İçinde E. Ömeroğlu, & A. Kandır (Ed.), Bilişsel gelişim (ss. 132-149). İstanbul: Morpa Kültür.
Kolb, B., & Gibb, R. (2011). Brain plasticity and behaviour in the developing brain. Journal of the Canadian Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 20 (4), 265-276.
Leonard, L. B. (2017). Children with specific language impairment (Second edit.). Hong Kong: MIT press.
Lindberg, E. N. (2012). Scaffoldings and child’s outcomes in daily social interactions between parents and children. Kalem Uluslararasi Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 2, 39-69.
Long, M., Wood, C., Littleton, K., Passenger, T., & Sheehy, K. (2010). The psychology of education. New York, NY: Routledge.
Mahn, H., & John-Steiner, V. (2013). Vygotsky and sociocultural approaches to teaching and learning. In W. Reynolds, G. Miller, & I. Weiner (Eds.), Handbook of psychology (Vol. 7, Second edit.) (pp. 117–146.). Hoboken, NJ: Wiley.
Moerk, E. (2000). The guided acquisition of first-language skills. Norwood, NJ: Ablex.
Oakes, L. M., Cashon, C., Casasola, M., & Rakison, D. (2011). Infant perception and cognition: recent advances, emerging theories, and future directions. New York, NY: Oxford University Press.
Owens, R. E. (2012). Language development: An introduction (Eighth edit.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
Özbay, Y. (2004). Psikolojiye giriş (Beşinci bas.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Özbay Y. (2009). Eğitim psikolojisi. Ankara: Nobel Yayınevi.
Reilly, S., Wake, M., Ukoumunne, O. C., Bavin, E., Prior, M., Cini, E., ... & Bretherton, L. (2010). Predicting language outcomes at 4 years of age: findings from Early Language in Victoria Study. Pediatrics, 126 (6), e1530-e1537.
Santrock, J. W. (2011). Life-span development. New York, NY: McGraw-Hill Higher Education.
Savaş, B. (2006). Okuma eğitimi ve çocuklarda dil gelişimi. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Schneider, B. (2002). Social capital: A ubiquitous emerging conception. In D. L. Levinson, P. W. Cookson, Jr., & A. R. Sadovnik (Eds.), Education and sociology: An encyclopedia (pp. 545–550). New York, NY: Routledge.
Senemoğlu, N. (2010). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya (Onaltıncı bas.). Ankara: Pegem Akademi.
Siegler, R. S. (2005). Children’s learning. American Psychologist, 60 (8), 769-778.
Slavin, R. E. (2018). Educational psychology: Theory and practice. Boston: Pearson Higher Education.
Trawick-Smith, J. (2013). Early childhood development: A multicultural perspective. Boton: Pearson Higher Education.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Wadsworth, B. (2004). Piaget’s theory of cognitive and affective development (Fifth edit.). Boston, MA: Pearson.
Woolfolk, A., & Hoy, A. W. (2018). Educational psychology. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.
Woolfolk, A., & Perry, N. (2015). Child and adolescent development. Boston, MA: Pearson.
Yavuzer, H. (1997). Çocuk psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Referanslar
Anderson, J. R. (2020). Cognitive psychology and its implications. New York: Macmillan Higher Education.
Baddeley, A. D. (2003). Working memory: Looking back and looking forward. Nature Reviews Neuroscience, 4 (10), 829-839. Doi: 10.1038/nrn1201
Berger, K. (2012). The developing person through childhood and adolescence (Eigth edit.). New York, NY: Worth.
Bjorklund, D. F., & Blasi, C. H. (2012). Child and adolescent development. Belmont, CA: Cengage Learning.
Chomsky, N. (1998). Minimalist inquiries: The framework. MIT Occasional Papers in Linguistics, 15, Department of Linguistics and Philosophy, MIT.
Cüceloğlu, D. (1991). İnsan ve davranışı (İkinci bas.). İstanbul: Remzi Kitabevi
Flavell, J. H., Miller, P. H., & Miller, S. A. (2002). Cognitive development (Fourth edit.). Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
Gleason, J. B., & Ratner, N. B. (2009). The development of language. Boston, MA: Allyn & Bacon.
Kagan, J., Herschkowitz, N., & Herschkowitz, E. C. (2005). Young mind in a growing brain. Mahwah, NJ: Psychology Press.
Kandır, A. (2005). Bilişsel gelişimde dilin kazanılması. İçinde E. Ömeroğlu, & A. Kandır (Ed.), Bilişsel gelişim (ss. 132-149). İstanbul: Morpa Kültür.
Kolb, B., & Gibb, R. (2011). Brain plasticity and behaviour in the developing brain. Journal of the Canadian Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 20 (4), 265-276.
Leonard, L. B. (2017). Children with specific language impairment (Second edit.). Hong Kong: MIT press.
Lindberg, E. N. (2012). Scaffoldings and child’s outcomes in daily social interactions between parents and children. Kalem Uluslararasi Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 2, 39-69.
Long, M., Wood, C., Littleton, K., Passenger, T., & Sheehy, K. (2010). The psychology of education. New York, NY: Routledge.
Mahn, H., & John-Steiner, V. (2013). Vygotsky and sociocultural approaches to teaching and learning. In W. Reynolds, G. Miller, & I. Weiner (Eds.), Handbook of psychology (Vol. 7, Second edit.) (pp. 117–146.). Hoboken, NJ: Wiley.
Moerk, E. (2000). The guided acquisition of first-language skills. Norwood, NJ: Ablex.
Oakes, L. M., Cashon, C., Casasola, M., & Rakison, D. (2011). Infant perception and cognition: recent advances, emerging theories, and future directions. New York, NY: Oxford University Press.
Owens, R. E. (2012). Language development: An introduction (Eighth edit.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
Özbay, Y. (2004). Psikolojiye giriş (Beşinci bas.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Özbay Y. (2009). Eğitim psikolojisi. Ankara: Nobel Yayınevi.
Reilly, S., Wake, M., Ukoumunne, O. C., Bavin, E., Prior, M., Cini, E., ... & Bretherton, L. (2010). Predicting language outcomes at 4 years of age: findings from Early Language in Victoria Study. Pediatrics, 126 (6), e1530-e1537.
Santrock, J. W. (2011). Life-span development. New York, NY: McGraw-Hill Higher Education.
Savaş, B. (2006). Okuma eğitimi ve çocuklarda dil gelişimi. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Schneider, B. (2002). Social capital: A ubiquitous emerging conception. In D. L. Levinson, P. W. Cookson, Jr., & A. R. Sadovnik (Eds.), Education and sociology: An encyclopedia (pp. 545–550). New York, NY: Routledge.
Senemoğlu, N. (2010). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya (Onaltıncı bas.). Ankara: Pegem Akademi.
Siegler, R. S. (2005). Children’s learning. American Psychologist, 60 (8), 769-778.
Slavin, R. E. (2018). Educational psychology: Theory and practice. Boston: Pearson Higher Education.
Trawick-Smith, J. (2013). Early childhood development: A multicultural perspective. Boton: Pearson Higher Education.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Wadsworth, B. (2004). Piaget’s theory of cognitive and affective development (Fifth edit.). Boston, MA: Pearson.
Woolfolk, A., & Hoy, A. W. (2018). Educational psychology. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.
Woolfolk, A., & Perry, N. (2015). Child and adolescent development. Boston, MA: Pearson.
Yavuzer, H. (1997). Çocuk psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
