Deri Hastalıkları
Özet
Deri, virusların vücuda girişinde kullanılan önemli bir yoldur. Hasarlı deriden virus geçişi gerçekleşebilir ve çeşitli viral hastalıkların patogenezinin oluşmasına yol açar. Aynı zamanda deri ve mukozal epitel hücreleri, virusların çoğalabileceği konak hücre olarak görev yapalar. Epidermis ve dermiş katmanlarında virusun replikasyonu, lokal ve/veya genel immünopatolojik mekanizmaların rol oynadığı deri hasarları meydana gelir. Atlarda deri viral hastalıkları deride patolojik hasar oluşturan, lokal ve/veya genel hastalık tablosuyla at sağlığını ve verimliliğini tehdit eden hastalıklar olarak tanımlanır. Genellikle ülserasyonlar, papül, püstüller görülebilir ve deride siğiller, papillomlar, tümör ve kansere neden olurlar. Bu lezyonlar iyi huylu olup kendiliğinden iyileşebilirken bazı durumlarda ciddi problemlere yol açabilir. Bu bölümde atlarda deri viral hastalıklarına, at çiçeği, atların papillomatozisi, at sarkoidi, atların skuamöz hücreli karsinomları ayrıntılı bilgi verilmesi amaçlandı. Hastalıkların etiyolojik özellikleri, bulaşma yolları, patogenez mekanizmaları, klinik özellikleri, teşhis yöntemleri ve mücadele/kontrol stratejileri hakkında detaylı bilgiye yer verildi.
Referanslar
Blomström AL, Sanni H, Miia R. "Identification and whole-genome characterization of a novel equine papillomavirus." Virus Genes 61.6 (2025): 747-751.
Brandt S. "Spontaneous regression of equine sarcoids is an exceptional event." Equine veterinary journal (2026).
Bruneau RC, Tazi L, Rothenburg S, ve ark. Cowpox Viruses: A Zoo Full of Viral Diversity and Lurking Threats. Biomolecules, 2023: 13(2), 325. https://doi.org/10.3390/biom13020325
Ehmann R, Brandes K, Antwerpen M, ve ark. "Molecular and genomic characterization of a novel equine molluscum contagiosum-like virus." Journal of General Virology, 2021: 102(3): 001357.
Jacob O, Hause B, Peters-Smith K, ve ark. Safety and immunogenicity of a sarcoid vaccine in horses. Journal of Equine Veterinary Science, 2025:146: 105381.
Li CX, Chang WS, Mitsakos K, ve ark. Identification of a Novel Equine Papillomavirus in Semen from a Thoroughbred Stallion with a Penile Lesion. Viruses, 2019: 11, 713. https://doi.org/10.3390/v11080713
MacNeill AL, Micheloud JF, Parvin R, ve ark. Poxvirus pathology and pathogenesis in agriculturally important species. Vet Pathol. 2025, 62(6):849-866. doi: 10.1177/03009858251338854.
Mário CB, Bruno LDA, Carlos EN, ve ark. An outbreak of orthopoxvirus-associated disease in horses in southern Brazil. Journal of veterinary diagnostic investigation, 2010: 22(1), 143-147.
Marsella R, White S, Fadok VA, ve ark. Equine allergic skin diseases: Clinical consensus guidelines of the World Association for Veterinary Dermatology. Veterinary dermatology, 2023, 34(3), 175-208.
McInnes CJ, Damon IK, Smith GL,ve ark. ICTV Virus Taxonomy Profile: Poxviridae 2023. J Gen Virol. 2023: 104(5):001849. doi: 10.1099/jgv.0.001849.
Munday JS, Knight CG, Luff JA, ve ark. Papillomaviral skin diseases of humans, dogs, cats and horses: A comparative review. Part 2: Pre-neoplastic and neoplastic diseases. The Veterinary Journal, 2022: 288, 105898.
Nasir L, Brandt S, Papillomavirus associated diseases of the horse, Veterinary Microbiology, 2013: 167(1–2): 159-167
Peletto, Simone. "Papillomavirus infection in equids." UK-Vet Equine 9.6, 2025: 260-265.
Santi EMT, Pecego JB, Schirmer MFA, ve ark. Search for Equus caballus papillomavirus type 2 in tissues of asymptomatic horses in southern brazil. Braz J Microbiol , 2026, 57, 113. https://doi.org/10.1007/s42770-026-01930-y
Shen-Gunther J, Cai H, Wang Y. Genomic and Antigenic Differences Between Monkeypox Virus and Vaccinia Vaccines: Insights and Implications for Vaccinology. Int. J. Mol. Sci. 2025, 26, 1428. https://doi.org/10.3390/ijms26041428
Tulman ER, Delhon GA, Fonso CL, ve ark. Genome of Horsepox Virus. J Virol, 2006, 80
