Sportif Yaralanmaların (Egzersiz Yaralanmaların) Önlenmesi ve Rehabilitasyon
Özet
Bazı sporlarda, yarışma için gereken yüksek düzeyde güç ve yoğunluk nedeniyle antrenman rejimi oldukça zorlu olabilir. Ancak bu tür bir antrenman kolaylıkla yorgunluğa ve konsantrasyon eksikliğine yol açabilir. Hatta bazı sporcular sakat sakat antrenmanlara katılmaya devam ederler, bu da yeni yaralanmalara veya mevcut yaralanmaların daha da kötüleşmesine neden olabilir. Ayrıca, yoğun antrenman vücudun belirli bölgelerine aşırı yük bindirerek onları hasara karşı daha duyarlı hale getirebilir. Sonuç olarak sporcular çeşitli yaralanma ve sakatlıklar açısından belli başlı risklere maruz kalırlar. Geleneksel tıbbi rehabilitasyon yöntemleri bu gibi sorunların zamanında ele alınmasında etkili olmayabilir. Dolayısıyla spor hekimliği, fonksiyonel rehabilitasyon, egzersiz eğitimi ve sporcu beslenmesi kavramlarını bir araya getiren fiziksel rehabilitasyon eğitimi, spor yaralanmalarını etkili bir şekilde önleyebilir ve sporcuların yaptıkları sporun fiziksel taleplerini karşılayabilmelerini sağlayabilir. Sporcuların sağlığını iyileştirmek ve sakatlıkları önlemek için kişiye özel rehabilitasyon antrenman yöntemlerinden ve besin takviyelerinden de yararlanılabilir.
Referanslar
Açak M. (1996). Spor masajı. İnönü Üniversitesi Basımevi, Malatya.
Aksoy, D. (2019). Spor yaralanmalarında tedavi sonrası durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 89-96.
Bağrıaçık A, Açak M. Spor yaralanmaları ve rehabilitasyonu. Morpa Yayınları, İstanbul, 2006.
Bağrıaçık A, Açak, M. (2000). Spor Yaralanmaları ve Hastalıkları. İstanbul: Kişisel Yayınevi, 55-56.
Bağrıaçık, A., ve Açak, M. (2005). Spor Yaralanmaları ve Rehabilitasyon. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları, 22-25.
Bahr R, Krosshaug T. (2005). Understanding injury mechanisms: a key component of preventing injuries in sport. British Journal of Sports Medicine 39:324-329.
Bavli, Ö., & Kozanoğlu, E. (2008). Adolesan basketbolcularda mevkilere göre yaralanma türleri ve nedenleri. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 22(2), 77-80.
Best, T. M. (1995). Muscle-tendon injuries in young athletes. Clinical Sports Medicine, 14, 669-686
Beyazova M, Kutsal, Y.G. Fiziksel tip ve rehabilitasyon. Güneş Kitabevi, 2000:1442 Anderson MK, Foundations of Athletic Training: Prevention, Assessment, and Management. 4th ed. In: Therapeutic Modalities. Lippincott Williams and Wilkins. 2008
Buschbacher R, Prahlow N, Dave SJ. Sports and Medicine Rehabilitation – A Sport-Specific Approach. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins. 2009
Conn JM, Annest JL, Gilchristn J. (2003). Sports and recreation related injury episodes in the US population Inj Prev, 9:117-123
Cumps, E., Verhagen, E., Annemans, L., and Meeusen, R. (2003). Injury rate and socioeconomic costs resulting from sports injuries in Flanders: data derived from sports insurance statistics. British Journal of Sports Medicine, 42(9), 767-772.
Denizci, T. (2019). Spor yaralanmalarında spor tesislerinin risk oluşturan kaynak, olay ve etki ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çorum, 69.
Emery CA, Meeuwisse WH, McAllister JR. (2006). A survey of sport participation, sport injury and sport safety practices in adolescents. Clin J sport Med, 16; 20-26.
Ergen E. (2003). Sporcu Sağlığı ve Spor Yaralanmaları, l. Baskı. Ankara Nobel Yayın Dağıtım; S.5.
Ergen, E. (2002). Spor yaralanmalarından korunma. Dirim, 77(1), 6-13.
Ergun, N, Baltacı, G. (2006). Spor yaralanmalarında fizyoterapi ve rehabilitasyon prensipleri. Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Yayınları, Ankara: s.20-21.
Ergun, N., ve Baltacı, G. (2018). Spor Yaralanmalarında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Prensipleri. Ankara: Hipokrat Kitabevi, 42-48.
Frontera, W.R. (2003). Rehabilitation of Sports Injuries: Scientific Basis. Vol X of Encylopaedia of Sports Medicine. An IOC Medical Comittee Publication in collaboration with the International Federation of Sports Medicine. Blackwell Science Ltd.
Griffith, W. (2002). Spor sakatlıkları rehberi. Birol Yayınları, İstanbul.
Güngör Koç, F. (2019). Taekwon-do branşında görülen sakatlıkların ve sakatlık bölgelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale, 11.
http://www.acsm.org-american College of Sports Medicine (Acsm) Erişim Tarihi: 10.12.2023
http://www.ilkyardim.org.tr Erişim Tarihi:10.12.2023
http://www.iwbf.org/images/a_classification/classificationmanual2014-2018 englishfinal.pdf. Erişim Tarihi: 10.12.2023
https://www.turanuslu.com.tr/tr/spor-yaralanmalarina-giris-a1 Erişim Tarihi 10.12.2023
Kalyon, T.A. (2007). Spor hekimliği, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Güneş Tıp Kitapevleri, Ankara, 557- 575
Kalyon, T. A. (1994), Spor Hekimliği Sporcu Sağlığı ve Spor Sakatlıkları. Ankara: Gata Basımevi, 32-35.
Kanbir O. (2001). Sporda Sağlık Bilinci ve İlkyardım. Bursa: Etkin Kitapevi, 43.
Kanbir O. (2001). Sporda Sağlık Bilinci ve İlkyardım. Bursa: Etkin Kitapevi, 43.
Karabörklü Argut S, Celik D. (2018). Genç sporcularda spora bağlı yaralanmalara neden olan faktörler. Spor Bilimleri Araştırmalar Dergisi, 3(1), 122-127.
Kılıç, B., Yücel, A. S., Gümüşdağ, H., Kartal, A., ve Korkmaz, M. (2014). Spor yaralanmaları üst ekstremite yaralanmaları kapsamında omuz yaralanmaları ve tedavi yöntemleri. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 4(12), 1-26.
Kirişci, İ. (2011). Takım sporu yapan bireylerde görülen sakatlık türleri ve bu sakatlıkların çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Bursa örneği). Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya, 22.
Kolukısa, Ş. and Dinç, F. (2016) Sports injury that athletes of different branc hes research. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Education & Literature Journal, 6, 1-8.
Kutlay, E., Demirbüken, İ., Özyürek, S., ve Angın, S. (2008). Ritmik Jimnastikçilerde spor yaralanmalarının bölgesel dağılımı. Spor Hekimliği Dergisi, 43(4), 121-127.
Mamur, B. (2020). İstanbul’daki bir spor kulübündeki genç erkek basketbolcuların beslenme bilgileri ile spor yaralanmaları ve hastalık sıklıkları arasındaki ilişkinin saptanması. Yüksek Lisans Tezi, Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 4.
Medical Tribune, (2014). Kas Yırtılması, Kas Lifi Yırtılması, Kas Tutulması Sporda Kas YaralanmalarıKüçümsenmemeli.https://www.medicaltribune.de/fileadmin/PDF/Muskelverletzungen_tuerkisch.pdf (Erişim Tarihi: 01.05.2022).
Mohammed, M. L. (2019). Spor bilimleri öğrencilerinin alt ekstremite spor yaralanmaları nedenlerinin betimsel incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 19.
Özdemir, Ö. (2015). 4. Erkeler ve bayanlar plaj hentbol dünya şampiyonası yaralanma epidemiyolojisi; spor yaralanması sıklığı ve mekanizmalarının incelenmesi. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
Piper, S., Shearer, H. M., and Côté, P. (2016). The effectiveness of soft-tissue therapy for the management of musculoskeletal disorders and injuries of the upper and lower extremities: A systematic review by the Ontario Protocol for Traffic Injury management (OPTIMa) collaboration. Manual Therapy, 21, 18-34.
Tandoğan, R. N., ve Kayaalp, A. (2010). Alt ekstremite kas tendon yaralanmaları. Turkiye Klinikleri Orthopaedics and Traumatology - Special Topics, 3(1), 58-63.
Taşkın Gülşen.(2023) Spor Yaralanmalarından Korunma Ve Pre-Rehabilisyon, Sporcu Sağlığı E-Kitap Isbn 978-625-6939-11-0 E-Isbn 978-625-6939-12-7 1. Baskı Aralık 2022 Efe Akademi
Türker, T., Koçak, N., İstanbulluoğlu, H., Yıldırım, A. O., Kır, T., Açıkel, C., ve Kılıç, S. (2011). Tıp fakültesi öğrencilerinin spor yapma alışkanlıkları ve spor yaralanmalarının değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 53, 94-98.
Ülkar, B., Güner, R., ve Ergen, E. (2002). Fiziksel olarak aktif çocuk ve ergenlerde yaralanma özellikleri. 7. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 27-29 Ekim Antalya.
Ünver, G. (2021). Sporcularda Hamstring Yaralanmaları. (Editörler: Öztürk Ağırbaş, İzzet Uçan, Bülent Tatlısu), Her Yönüyle Spor Araştırmaları Ⅰ, içinde (s. 13-23). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
Referanslar
Açak M. (1996). Spor masajı. İnönü Üniversitesi Basımevi, Malatya.
Aksoy, D. (2019). Spor yaralanmalarında tedavi sonrası durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 89-96.
Bağrıaçık A, Açak M. Spor yaralanmaları ve rehabilitasyonu. Morpa Yayınları, İstanbul, 2006.
Bağrıaçık A, Açak, M. (2000). Spor Yaralanmaları ve Hastalıkları. İstanbul: Kişisel Yayınevi, 55-56.
Bağrıaçık, A., ve Açak, M. (2005). Spor Yaralanmaları ve Rehabilitasyon. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları, 22-25.
Bahr R, Krosshaug T. (2005). Understanding injury mechanisms: a key component of preventing injuries in sport. British Journal of Sports Medicine 39:324-329.
Bavli, Ö., & Kozanoğlu, E. (2008). Adolesan basketbolcularda mevkilere göre yaralanma türleri ve nedenleri. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 22(2), 77-80.
Best, T. M. (1995). Muscle-tendon injuries in young athletes. Clinical Sports Medicine, 14, 669-686
Beyazova M, Kutsal, Y.G. Fiziksel tip ve rehabilitasyon. Güneş Kitabevi, 2000:1442 Anderson MK, Foundations of Athletic Training: Prevention, Assessment, and Management. 4th ed. In: Therapeutic Modalities. Lippincott Williams and Wilkins. 2008
Buschbacher R, Prahlow N, Dave SJ. Sports and Medicine Rehabilitation – A Sport-Specific Approach. 2nd ed. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins. 2009
Conn JM, Annest JL, Gilchristn J. (2003). Sports and recreation related injury episodes in the US population Inj Prev, 9:117-123
Cumps, E., Verhagen, E., Annemans, L., and Meeusen, R. (2003). Injury rate and socioeconomic costs resulting from sports injuries in Flanders: data derived from sports insurance statistics. British Journal of Sports Medicine, 42(9), 767-772.
Denizci, T. (2019). Spor yaralanmalarında spor tesislerinin risk oluşturan kaynak, olay ve etki ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çorum, 69.
Emery CA, Meeuwisse WH, McAllister JR. (2006). A survey of sport participation, sport injury and sport safety practices in adolescents. Clin J sport Med, 16; 20-26.
Ergen E. (2003). Sporcu Sağlığı ve Spor Yaralanmaları, l. Baskı. Ankara Nobel Yayın Dağıtım; S.5.
Ergen, E. (2002). Spor yaralanmalarından korunma. Dirim, 77(1), 6-13.
Ergun, N, Baltacı, G. (2006). Spor yaralanmalarında fizyoterapi ve rehabilitasyon prensipleri. Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Yayınları, Ankara: s.20-21.
Ergun, N., ve Baltacı, G. (2018). Spor Yaralanmalarında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Prensipleri. Ankara: Hipokrat Kitabevi, 42-48.
Frontera, W.R. (2003). Rehabilitation of Sports Injuries: Scientific Basis. Vol X of Encylopaedia of Sports Medicine. An IOC Medical Comittee Publication in collaboration with the International Federation of Sports Medicine. Blackwell Science Ltd.
Griffith, W. (2002). Spor sakatlıkları rehberi. Birol Yayınları, İstanbul.
Güngör Koç, F. (2019). Taekwon-do branşında görülen sakatlıkların ve sakatlık bölgelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale, 11.
http://www.acsm.org-american College of Sports Medicine (Acsm) Erişim Tarihi: 10.12.2023
http://www.ilkyardim.org.tr Erişim Tarihi:10.12.2023
http://www.iwbf.org/images/a_classification/classificationmanual2014-2018 englishfinal.pdf. Erişim Tarihi: 10.12.2023
https://www.turanuslu.com.tr/tr/spor-yaralanmalarina-giris-a1 Erişim Tarihi 10.12.2023
Kalyon, T.A. (2007). Spor hekimliği, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Güneş Tıp Kitapevleri, Ankara, 557- 575
Kalyon, T. A. (1994), Spor Hekimliği Sporcu Sağlığı ve Spor Sakatlıkları. Ankara: Gata Basımevi, 32-35.
Kanbir O. (2001). Sporda Sağlık Bilinci ve İlkyardım. Bursa: Etkin Kitapevi, 43.
Kanbir O. (2001). Sporda Sağlık Bilinci ve İlkyardım. Bursa: Etkin Kitapevi, 43.
Karabörklü Argut S, Celik D. (2018). Genç sporcularda spora bağlı yaralanmalara neden olan faktörler. Spor Bilimleri Araştırmalar Dergisi, 3(1), 122-127.
Kılıç, B., Yücel, A. S., Gümüşdağ, H., Kartal, A., ve Korkmaz, M. (2014). Spor yaralanmaları üst ekstremite yaralanmaları kapsamında omuz yaralanmaları ve tedavi yöntemleri. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 4(12), 1-26.
Kirişci, İ. (2011). Takım sporu yapan bireylerde görülen sakatlık türleri ve bu sakatlıkların çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Bursa örneği). Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya, 22.
Kolukısa, Ş. and Dinç, F. (2016) Sports injury that athletes of different branc hes research. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Education & Literature Journal, 6, 1-8.
Kutlay, E., Demirbüken, İ., Özyürek, S., ve Angın, S. (2008). Ritmik Jimnastikçilerde spor yaralanmalarının bölgesel dağılımı. Spor Hekimliği Dergisi, 43(4), 121-127.
Mamur, B. (2020). İstanbul’daki bir spor kulübündeki genç erkek basketbolcuların beslenme bilgileri ile spor yaralanmaları ve hastalık sıklıkları arasındaki ilişkinin saptanması. Yüksek Lisans Tezi, Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 4.
Medical Tribune, (2014). Kas Yırtılması, Kas Lifi Yırtılması, Kas Tutulması Sporda Kas YaralanmalarıKüçümsenmemeli.https://www.medicaltribune.de/fileadmin/PDF/Muskelverletzungen_tuerkisch.pdf (Erişim Tarihi: 01.05.2022).
Mohammed, M. L. (2019). Spor bilimleri öğrencilerinin alt ekstremite spor yaralanmaları nedenlerinin betimsel incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 19.
Özdemir, Ö. (2015). 4. Erkeler ve bayanlar plaj hentbol dünya şampiyonası yaralanma epidemiyolojisi; spor yaralanması sıklığı ve mekanizmalarının incelenmesi. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
Piper, S., Shearer, H. M., and Côté, P. (2016). The effectiveness of soft-tissue therapy for the management of musculoskeletal disorders and injuries of the upper and lower extremities: A systematic review by the Ontario Protocol for Traffic Injury management (OPTIMa) collaboration. Manual Therapy, 21, 18-34.
Tandoğan, R. N., ve Kayaalp, A. (2010). Alt ekstremite kas tendon yaralanmaları. Turkiye Klinikleri Orthopaedics and Traumatology - Special Topics, 3(1), 58-63.
Taşkın Gülşen.(2023) Spor Yaralanmalarından Korunma Ve Pre-Rehabilisyon, Sporcu Sağlığı E-Kitap Isbn 978-625-6939-11-0 E-Isbn 978-625-6939-12-7 1. Baskı Aralık 2022 Efe Akademi
Türker, T., Koçak, N., İstanbulluoğlu, H., Yıldırım, A. O., Kır, T., Açıkel, C., ve Kılıç, S. (2011). Tıp fakültesi öğrencilerinin spor yapma alışkanlıkları ve spor yaralanmalarının değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 53, 94-98.
Ülkar, B., Güner, R., ve Ergen, E. (2002). Fiziksel olarak aktif çocuk ve ergenlerde yaralanma özellikleri. 7. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 27-29 Ekim Antalya.
Ünver, G. (2021). Sporcularda Hamstring Yaralanmaları. (Editörler: Öztürk Ağırbaş, İzzet Uçan, Bülent Tatlısu), Her Yönüyle Spor Araştırmaları Ⅰ, içinde (s. 13-23). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
