Kadim İçtihatlar Osmanlı Yargıtayından Emsal İçtihatlar
Özet
Dr. Yasin Çevik tarafından hazırlanan ve Akademisyen Kitabevi tarafından yayımlanan Kadim İçtihatlar: Osmanlı Yargıtayından Emsal İçtihatlar başlıklı bu eser, yüz elli yılı aşkın bir geçmişe sahip olan Türk yüksek yargı geleneğinin köklerine inerek Tanzimat Dönemi Osmanlı ceza yargılaması ve temyiz kurumlarını kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Çalışma, Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye’den Divan-ı Ahkâm-ı Adliye ve Mahkeme-i Temyiz’e uzanan tarihsel ve kurumsal dönüşüm sürecini, olağan ve olağanüstü temyiz yollarının hukuki esaslarıyla birlikte ele almaktadır. Eserin ana gövdesini, 1910’lu yıllarda yayımlanan Mecmua-i Mukarrerat-ı Temyiziye’nin ilk iki cildinden seçilen ve dönemin Yargıtay kararları niteliğini taşıyan emsal içtihatlar oluşturmaktadır. Günümüz ceza hukuku uygulamasına yakınlık gösteren konulardan titizlikle derlenen bu içtihatlar, araştırmacılara ve okuyuculara kolaylık sağlamak amacıyla hem asıl metinleri hem de bugünkü hukuk diline aktarılmış sadeleştirilmiş halleriyle sunulmaktadır. Hâkimlerin vicdani kanaati, savunma haklarının korunması, mahkemelerin görev ve yetki sınırları, delillerin takdiri ile suçların nitelendirilmesi gibi temel ilkeleri tarihsel perspektiften aydınlatan bu çalışma, Türk hukuk tefekkürü ve adli hafızası için son derece kıymetli bir başvuru kaynağıdır.
Prepared by Dr. Yasin Çevik and published by Akademisyen Kitabevi, Kadim İçtihatlar: Osmanlı Yargıtayından Emsal İçtihatlar (Ancient Precedents: Landmark Precedents from the Ottoman Supreme Court) delves into the roots of the Turkish high judiciary tradition spanning over a century and a half, comprehensively examining Ottoman criminal procedure and appellate institutions of the Tanzimat era. The work explores the historical and institutional transformation from the Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye to the Divan-ı Ahkâm-ı Adliye and Mahkeme-i Temyiz, alongside the legal foundations of ordinary and extraordinary appeal procedures. The core of the volume consists of landmark precedents selected from the first two volumes of Mecmua-i Mukarrerat-ı Temyiziye, published in the 1910s and functioning as the Court of Cassation decisions of that period. Meticulously compiled from criminal law topics closely relevant to modern judicial practice, these precedents are presented with both their original texts and simplified versions adapted into contemporary legal terminology to facilitate access for researchers and readers. By illuminating fundamental principles—such as judges' conscientious conviction, the protection of defense rights, judicial jurisdiction, evaluation of evidence, and characterization of offenses—from a historical perspective, this work serves as an invaluable reference source for Turkish legal thought and judicial memory.
Referanslar
Ahmed Lütfi, Mir’at-ı Adliyye Yahut Tarihçe-i Adliyye-i Devlet-i Aliyye, Matbaa-i Nişan Berberyan, İstanbul, 1304.
Akyıldız, Ali, “Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/meclis-i-vala-yi-ahkâm-i-adliyye (11.02.2022).
Avcı, Mustafa, Türk Hukuk Tarihi, Atlas Akademi Yayınları, 10. Baskı, Konya, 2021.
Aydın, Mehmet Âkif, “Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/divan-i-ahkâm-i-adliyye (11.02.2022).
Belgesay, Mustafa Reşit , “Tanzimat ve Adliye Teşkilatı”, Tanzimat I, İstanbul, 1940.
Çevik,Yasin, “Tanzimat Dönemi Ceza Hukuku Kanunlaştırma Faaliyetleri”, Ceza Hukuku Felsefesine Giriş Mizan-ı Ceza, Editör: Yasin Çevik, Akademisyen Kitabevi, Ankara, 2021.
Ekinci, Ekrem Buğra, Osmanlı Mahkemeleri (Tanzimat ve Sonrası), Arı Sanat Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 2017.
http://lugatim.com/(Erişim: 27/02/2022).
https://www.yargitay.gov.tr/150/tarihce.html (11.02.2022).
Mecmua-i Mukarrerat-ı Temyiziye, Ceza Kısmı, Cilt 1, Selanik Matbaası, Dersaadet, 1328.
Mecmua-i Mukarrerat-ı Temyiziye, Ceza Kısmı, Cilt 2, Matbaa-i Amire, İstanbul, 1331.
Mol, Gürsel, Türk Hukuk Tarihi Sürecinde Yargıtay, Devran Matbaacılık, Ankara, 2004.
Mumcu, Ahmed, Divan-ı Hümayun, Phoenix Yayınevi, Ankara, 2020.
Turan, Ali, Divan-ı Ahkâm-ı Adliye: Kuruluşu, Teşkilat ve İşleyişi, Doktora Tezi, Kırıkkale, 2020.
Türk Hukuk Lugatı, 3. Baskı, Başbakanlık Basımevi, Ankara, 1991.
Yorgaki, Usul-i Muhakemat-ı Cezaiye Kanunu Şerhi, Metin Matbaası, Dersaadet, 1328.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.