Tabakalaşma Sistemleri ve Sınıf İlişkileri
Özet
Şimdiye kadarki bütün toplumlar hâkim/egemen grupların/sınıfların diğerlerinin emeğini sömürdüğü hiyerarşik ilişkiler temelinde kurulmuştur. Kapitalist üretim ilişkileri öncesinde üç tabakalaşma sisteminin varlığından söz edilebilir: kölecilik, kast sistemi ve feodal zümre sistemi. Bu toplumlarda toplumsal hareketlilik oldukça sınırlıdır. Kapitalist üretim ilişkileri bireylerin toplumsal hareketliliğini görecede olsa mümkün kılmıştır. Fakat günümüz modern toplumlarında da sınıfsal eşitsizlikler kalıcı örüntüler sergilemektedir. Kapitalist sistemdeki sınıfsal ilişkiler en kapsamlı biçimde ilk olarak Karl Marx ve Max Weber tarafından ele alınmıştır. Bu iki sosyal bilimcinin kuramları günümüzdeki sınıf çözümlemelerin temelini oluşturmaktadır. Marx ve Weber sonrasındaki sınıf ilişkilerindeki en önemli değişim orta sınıfların yükselmesidir. Eric Olin Wright ve John Goldhorpe bu toplumsal değişimi analiz etmişlerdir. Pierre Bourdieu ise karmaşıklaşan tabakalaşma süreçlerini Weber ve Marx’ın kuramlarını birlikte kullanarak çözümlemeye çalışmıştır.
Referanslar
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. J. G. Richardson içinde, Handbook of theory and research for the sociology of education (s. 241-258). New York: Greenwood Press.
Bourdieu, P. (2007). Vive la crise!: sosyal bilimde heterodoksi için. G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, & Ü. Tatlıcan içinde, Ocak ve zanaat Pierre Bourdieu derlemesi (s. 33-49). İstanbul: İletişim.
Bourdieu, P., & Wacquant, L. (1992). An invitation to reflexive sociology. Cambridge: Polity Press.
Bourdieu, P., & Wacquant, L. (2014). Düşünülsem bir antropoloji için cevaplar. İstanbul: İletişim.
Bourideu, P. (1984 [1996]). Distinction a social critique of the judgement of taste. Cambridge: Harvard University Press.
Brubaker, R. (2007). Klasik teoriyi yeniden düşünmek: Pierre Bourdieu'nun sosyolojik yaklaşımı. H. Erbaş içinde, Fark/Kimlik Sınıf (s. 217-258). Ankara: Eos .
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2024). Sendikalaşma İstatistikleri Ocak 2024.
Çeğin, G., & Göker, E. (2017). Araştırmasından 50 yıl, kitabından 35 yıl sonra ayrım. P. Bourdieu içinde, Ayrım beğeni yargısının toplumsal eleştirisi (s. 9-21). Ankara: Heretik.
Edgell, S. (1998). Sınıf. Ankara: Dost.
Ercan, F. (2005). Değer Teorisi Açısından Sınıf ve Sınıf Analizlerinin Analizi. 1. Sınıf Çalışmaları Sempozyumu İşçi Sınıfının Değişen Yapısı ve Sınııf Hareketinde Arayışlar Deneyimler (s. 27-43). İstanbul: TÜSAM.
Erikson, R., Goldthorpe, J. H., & Portocarero, L. (2010). Intergenerational class mobility and the convergence thesis: England, France and Sweden. The Britisch Journal of Sociology, s. 185-219.
Giddens, A. (2012). Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Haviland, W. A., Prins, H. E., Walrath, D., & McBridge, B. (2008). Kültürel Antropoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Hout, M., Brooks, C., & Manza, J. (2007). Post-Endüstriyel Toplumlarda Sınıfların Kalıcılığı. H. Erbaş içinde, Fark/Kimlik SINIF (s. 106-127). Ankara: EOS.
Marx, K. ([1847] 1992). Felsefenin Sefaleti. Ankara: Sol Yayınları.
Marx, K. (1992 [1845]). Alman İdeolojisi. Ankara: Sol.
Marx, K. (1992). Ücretli emek ve sermaye ücret, fiyat ve kar. Ankara: Sol Yayınaları.
Marx, K., & Engels, F. ([1848] 2007). The Communist Manifesto. New York: International Publishers.
Öngen, T. (1996). Prometeus'un Sönmeyen Ateşi Günümüzde İşçi Sınıfı. İstanbul: Alan .
Pakulski, J., & Walters, M. (1996) The death of class, London: Sage.
Ritzer, G., & Stepnisky, J. (2014). Sosyoloji kuramları. Ankara: Deki.
Swartz, D. (1997). Culture and power the sociology of Pierre Bourdieu. Chicago: The University of Chicago Press.
Tatlıcan, Ü., & Çeğin, G. (2007). Bourdieu ve Giddens: habitus veya yapının ikiliği. G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, & Ü. Tatlıcan içinde, Ocak ve zanaat Pierre Bourdieu derlemesi (s. 303-366). İstanbul: İletişim.
Thompson, E. P. (2004). İngiliz İşçi Sınıfının Oluşumu. İstanbul: Birikim.
Weber, M. (1946). From Max Weber: Essays in Sociology. New York: Oxford University Press.
Weber, M. (1978). Economy and Society An Outline of A Interpretive Sociology. London: University of California Press.
Worlsey, P. (1985). The New Introducing Sociology. London: Penguin Books.
Wright, E. O. (1979). Class structure and income determination. New York: Academic Press.
Wright, E. O. (1985). Classes. London: Verso.
Wright, E. O. (1989). Reflections on classes. E. O. Wright içinde, The Debate On Classes (s. 49-77). London: Verso.
Yıldırım, C. (2017, 3 2). Orta sınıf analizleri: teorik bir yaklaşım. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, s. 171-189.
Referanslar
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. J. G. Richardson içinde, Handbook of theory and research for the sociology of education (s. 241-258). New York: Greenwood Press.
Bourdieu, P. (2007). Vive la crise!: sosyal bilimde heterodoksi için. G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, & Ü. Tatlıcan içinde, Ocak ve zanaat Pierre Bourdieu derlemesi (s. 33-49). İstanbul: İletişim.
Bourdieu, P., & Wacquant, L. (1992). An invitation to reflexive sociology. Cambridge: Polity Press.
Bourdieu, P., & Wacquant, L. (2014). Düşünülsem bir antropoloji için cevaplar. İstanbul: İletişim.
Bourideu, P. (1984 [1996]). Distinction a social critique of the judgement of taste. Cambridge: Harvard University Press.
Brubaker, R. (2007). Klasik teoriyi yeniden düşünmek: Pierre Bourdieu'nun sosyolojik yaklaşımı. H. Erbaş içinde, Fark/Kimlik Sınıf (s. 217-258). Ankara: Eos .
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2024). Sendikalaşma İstatistikleri Ocak 2024.
Çeğin, G., & Göker, E. (2017). Araştırmasından 50 yıl, kitabından 35 yıl sonra ayrım. P. Bourdieu içinde, Ayrım beğeni yargısının toplumsal eleştirisi (s. 9-21). Ankara: Heretik.
Edgell, S. (1998). Sınıf. Ankara: Dost.
Ercan, F. (2005). Değer Teorisi Açısından Sınıf ve Sınıf Analizlerinin Analizi. 1. Sınıf Çalışmaları Sempozyumu İşçi Sınıfının Değişen Yapısı ve Sınııf Hareketinde Arayışlar Deneyimler (s. 27-43). İstanbul: TÜSAM.
Erikson, R., Goldthorpe, J. H., & Portocarero, L. (2010). Intergenerational class mobility and the convergence thesis: England, France and Sweden. The Britisch Journal of Sociology, s. 185-219.
Giddens, A. (2012). Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Haviland, W. A., Prins, H. E., Walrath, D., & McBridge, B. (2008). Kültürel Antropoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Hout, M., Brooks, C., & Manza, J. (2007). Post-Endüstriyel Toplumlarda Sınıfların Kalıcılığı. H. Erbaş içinde, Fark/Kimlik SINIF (s. 106-127). Ankara: EOS.
Marx, K. ([1847] 1992). Felsefenin Sefaleti. Ankara: Sol Yayınları.
Marx, K. (1992 [1845]). Alman İdeolojisi. Ankara: Sol.
Marx, K. (1992). Ücretli emek ve sermaye ücret, fiyat ve kar. Ankara: Sol Yayınaları.
Marx, K., & Engels, F. ([1848] 2007). The Communist Manifesto. New York: International Publishers.
Öngen, T. (1996). Prometeus'un Sönmeyen Ateşi Günümüzde İşçi Sınıfı. İstanbul: Alan .
Pakulski, J., & Walters, M. (1996) The death of class, London: Sage.
Ritzer, G., & Stepnisky, J. (2014). Sosyoloji kuramları. Ankara: Deki.
Swartz, D. (1997). Culture and power the sociology of Pierre Bourdieu. Chicago: The University of Chicago Press.
Tatlıcan, Ü., & Çeğin, G. (2007). Bourdieu ve Giddens: habitus veya yapının ikiliği. G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, & Ü. Tatlıcan içinde, Ocak ve zanaat Pierre Bourdieu derlemesi (s. 303-366). İstanbul: İletişim.
Thompson, E. P. (2004). İngiliz İşçi Sınıfının Oluşumu. İstanbul: Birikim.
Weber, M. (1946). From Max Weber: Essays in Sociology. New York: Oxford University Press.
Weber, M. (1978). Economy and Society An Outline of A Interpretive Sociology. London: University of California Press.
Worlsey, P. (1985). The New Introducing Sociology. London: Penguin Books.
Wright, E. O. (1979). Class structure and income determination. New York: Academic Press.
Wright, E. O. (1985). Classes. London: Verso.
Wright, E. O. (1989). Reflections on classes. E. O. Wright içinde, The Debate On Classes (s. 49-77). London: Verso.
Yıldırım, C. (2017, 3 2). Orta sınıf analizleri: teorik bir yaklaşım. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, s. 171-189.
