Kentleşme ve Çevre Sorunları
Özet
Bu bölüm kent, kentleşme, kentlileşme olgularının modernleşme, sanayileşme ve kapitalist emek piyasasındaki görünümlerini sosyolojik gözle irdelemeyi amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek adına gecekondu ve hemşehrilik olgularını da toplumsal bağlamlarını yorumlamaktadır. Bu yorumlama sürecinin temel alanı Türkiye özgülünde ele alınmaktadır. Türkiye kentleşme serüveninin tarihsel konjonktür ekseninde aktarım yapılarak ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik açılımlarını eleştirel bir perspektif etrafında irdelemektedir. Çalışma aynı zamanda kalkınma kavramının sosyal devlet ve politikalarla olan bağını kentsel alanlar açısından anlamsallığını sorgulamaktadır. Bu noktada kırılgan grupların ve prekaryanın en savunmasız kesim olmalarından mütevellit muhatap olarak kabul görmemelerinin tehlikesine değinmektedir. Kentlerin sınıfsal anlamda da ayrışmalarının ve yoksullaşan mekansallıkların yaşamlara yansıyan olumsuzluklara değinmektedir.
Referanslar
Akpınar, İ. &Paker, N. (2007). Küresel İstanbul’un Mekânsallaşması: “Kap(ı/a)lı özel siteler”, IAPS-CSBE Network Kitap Serisi: 7-Kent, Kültür ve Konut, ss. 168-176, İstanbul.
Aktar, A. (2001). Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları, İletişim Yayınları, İstanbul.
Arı, K. (2003). Büyük Mübadele, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
Altındal, Y. (2010). Kentleşme Sürecinde Hemşehrilik Olgusu ve Mekânsal Kümelenmede Yeniden Üretilen Kimlik, Kent ve Toplumsal Dergisi, Sayı: 2, Ankara.
Altındal, A. (2016). “Türkiye’de Turizm Sektöründe Kadın Girişimciliğinin Gelişiminin İncelenmesi: Batı Akdeniz Bölgesi-Güney Ege Bölgesi Karşılaştırması”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Isparta.
Altındal, Y. (2017). Kir’in Muhatabı: Kadın Kat Görevlilerin Hayata Tutunma Dinamikleri, Çalışma Hayatında Kadın, Marmara Üniversitesi Kadın ve Aile Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü Yayınları, İstanbul. ss. 231-256.
Altındal, Y. (2020). Kentsel Adaletin Temsil Edil(e)memesi Ekseninde Ekümenopolis (Ucu Olmayan Şehir) Filminin Sosyolojik Okuması, Opus-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 2200-2230.
Altuntaş, N. (2001). “Gecekondu, Getto ve Kimlik”, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt. 4, Sayı: Güz 1, Sosyoloji Derneği, Yayınları, Ankara, ss.11-28.
Ayhan Tarhan, B. (2006). “Ankara, Kent ve Modernleşme”, Sanki Viran Ankara, Ed.: Funda Cantek, İletişim Yayınları, Ankara.
Bozdoğan, S. ve Kasaba, R. (1998). (Der.) Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. İstanbul.
Bozdoğan, S. (2002). Modernizm ve Ulusun İnşası, İstanbul: Metis Yayınları.
Brenner, N. (2000). The Urban Question as a Scale Question: Reflection on Henri Lefebvre, Urban Theory And The Politics of Scale. International Journal of Urban and Regional Research, 24 (2), pp. 361-378.
Brueckner, J.K. (2001). Urban Sprawl: Lessons from Urban Economics, Brookings Wharton Papers on Urban Affairs.
Clarke, S. (2005). “The Neoliberal Theory of Society”, Alfredo Saad-Filho and Deborah Johnston (Eds.), Neoliberalism A Critical Reader (İçinde), Pluto Press, London, pp.50-59.
Davis, M. (2007). Gecekondu Gezegeni, İstanbul: Metis Yayınları.
Erder, S. (1996). İstanbul’a Bir Kent Kondu: Ümraniye, İletişim Yayınları, İstanbul.
Gottdiener, M. (2001). Mekân kuramı üzerine tartışma: Kentsel praksise doğru. (Çev. H. Ç. Keskinok), Praksis, 2, 248-269.
Işık ve Pınarcıoğlu, M. (2001). Nöbetleşe Yoksulluk: Sultanbeyli Örneği, İstanbul: İletişim Yayınları.
Karakayacı, Ö. &Karakayacı, Z. (2012) Kentsel Saçaklanma Alanlarında Arsa/Arazi Değerini Belirlemeye Yönelik Yöntem Önerisi, International Journal of Social Science.
Karpat, K. (1985). Population Movements in the Ottoman State in the Nineteenth Century, Ottoman Population, 1830-1914. The University of Wisconsin Press, pp, 86-105.
Keleş, R. (1993). Kent ve Siyaset Üzerine Yazılar (1975-1992) (İstanbul: IULA-EMME Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği Doğu Akdeniz ve Ortadoğu Bölge Teşkilatı Yayını, Kent Basımevi).
Keleş, R. (2008). Kentleşme Politikası, İmge Kitabevi, Ankara, 10. Baskı.
Kıray, M (2006). Toplumsal Yapı Toplumsal Değişme, Bağlam Yayınları, İstanbul.
Kurtuluş, H. (1999). The Roles of Çifliks on The Formation of The Metropolitan Fringe in the Expansion of İstanbul Metropolitan Area, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Odtü, Ankara.
Kurtuluş, H. (2009). Kentsel Dönüşümün Ekonomi Politiği, İktisat Dergisi, Sayı:499.İstanbul.
Kurtuluş, H. (2010). “Kent Sosyolojisinde Değişen Kavrayışlar ve Türkiye’nin Kentleşme Deneyimi”, Türkiye’de Kent Sosyolojisi Çalışmaları, İstanbul: Örgün Yayınevi. ss. 175-225.
Moulaert, F., Rodriguez, A. & Swyngedouw, E. (Eds) (2001). Social Polarization in Metropolitan Areas: The Role of New Urban Policy, Special Issue, European Urban and Regional Studies, 8(2).
Önal Hoşkara, Ş. (2007). “Anadolu-Türk Kentlerindeki Kentsel Mekânlara-Meydanlara Fonksiyonel Bir Bakış”, İn. Ed. Ayşegül Mengi, Kent ve Politika: Antik Kentten Dünya Kentine: Ruşen Keleş’e Armağan, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara. ss. 215-220.
Pierson, C. (1991). Beyond The Welfare State, The New Political Economy of Welfare. University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press.
Pierson, C. (1995). “The Crepping Nationalization of Income Transfers in The United States, 1935-94”, Socialism After Marxism: The New Market Socialism. Edit: S.C. Pierson, University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press.
Standing, G. (2014). Prekarya Yeni Tehlikeli Sınıf. (E. Bulut, Çev.). İstanbul: İletişim.
Suher, H. (1991). “Kentleşme ve Kentlileşme Politikaları”, Türkiye Sosyal Ekonomik, Siyasal Araştırmalar Vakfı (Tüses), İstanbul.
Şenyapılı, T. (1998). “Cumhuriyet’in 75. Yılı Gecekondunun 50. Yılı,” 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Tarih Vakfı, İstanbul
Şenyapılı, T. (1992). A New Stage of Gecekondu Housing in İstanbul” Development of İstanbul Metropoliten Area and Low Cost Hpusing, T.S.S.A, Municipality of Greater İstanbul: IULA-EMME, İstanbul. pp.182-209.
Tekeli, İ. (1987). Kent Toprağında Mülkiyet Dağılımı ve El Değiştirme Süreçleri”, Ankara: 1985’den 2000’e İçinde, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara. ss.87-104.
Tekeli, İ. (1998). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Kentsel Gelişme ve Kent Planlaması, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul. ss.1-24.
Toksöz, G. (2012). Kalkınmada Kadın Emeği, Varlık Yayınları: İstanbul.
Warner, M., & Gerbasi, J. (2004). Rescaling and Reforming the State Under Nafta: Implications for Subnational Authority. International Journal of Urban and Regional Research 28 (4), pp. 858-73.
Referanslar
Akpınar, İ. &Paker, N. (2007). Küresel İstanbul’un Mekânsallaşması: “Kap(ı/a)lı özel siteler”, IAPS-CSBE Network Kitap Serisi: 7-Kent, Kültür ve Konut, ss. 168-176, İstanbul.
Aktar, A. (2001). Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları, İletişim Yayınları, İstanbul.
Arı, K. (2003). Büyük Mübadele, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
Altındal, Y. (2010). Kentleşme Sürecinde Hemşehrilik Olgusu ve Mekânsal Kümelenmede Yeniden Üretilen Kimlik, Kent ve Toplumsal Dergisi, Sayı: 2, Ankara.
Altındal, A. (2016). “Türkiye’de Turizm Sektöründe Kadın Girişimciliğinin Gelişiminin İncelenmesi: Batı Akdeniz Bölgesi-Güney Ege Bölgesi Karşılaştırması”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Isparta.
Altındal, Y. (2017). Kir’in Muhatabı: Kadın Kat Görevlilerin Hayata Tutunma Dinamikleri, Çalışma Hayatında Kadın, Marmara Üniversitesi Kadın ve Aile Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü Yayınları, İstanbul. ss. 231-256.
Altındal, Y. (2020). Kentsel Adaletin Temsil Edil(e)memesi Ekseninde Ekümenopolis (Ucu Olmayan Şehir) Filminin Sosyolojik Okuması, Opus-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(23), 2200-2230.
Altuntaş, N. (2001). “Gecekondu, Getto ve Kimlik”, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt. 4, Sayı: Güz 1, Sosyoloji Derneği, Yayınları, Ankara, ss.11-28.
Ayhan Tarhan, B. (2006). “Ankara, Kent ve Modernleşme”, Sanki Viran Ankara, Ed.: Funda Cantek, İletişim Yayınları, Ankara.
Bozdoğan, S. ve Kasaba, R. (1998). (Der.) Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. İstanbul.
Bozdoğan, S. (2002). Modernizm ve Ulusun İnşası, İstanbul: Metis Yayınları.
Brenner, N. (2000). The Urban Question as a Scale Question: Reflection on Henri Lefebvre, Urban Theory And The Politics of Scale. International Journal of Urban and Regional Research, 24 (2), pp. 361-378.
Brueckner, J.K. (2001). Urban Sprawl: Lessons from Urban Economics, Brookings Wharton Papers on Urban Affairs.
Clarke, S. (2005). “The Neoliberal Theory of Society”, Alfredo Saad-Filho and Deborah Johnston (Eds.), Neoliberalism A Critical Reader (İçinde), Pluto Press, London, pp.50-59.
Davis, M. (2007). Gecekondu Gezegeni, İstanbul: Metis Yayınları.
Erder, S. (1996). İstanbul’a Bir Kent Kondu: Ümraniye, İletişim Yayınları, İstanbul.
Gottdiener, M. (2001). Mekân kuramı üzerine tartışma: Kentsel praksise doğru. (Çev. H. Ç. Keskinok), Praksis, 2, 248-269.
Işık ve Pınarcıoğlu, M. (2001). Nöbetleşe Yoksulluk: Sultanbeyli Örneği, İstanbul: İletişim Yayınları.
Karakayacı, Ö. &Karakayacı, Z. (2012) Kentsel Saçaklanma Alanlarında Arsa/Arazi Değerini Belirlemeye Yönelik Yöntem Önerisi, International Journal of Social Science.
Karpat, K. (1985). Population Movements in the Ottoman State in the Nineteenth Century, Ottoman Population, 1830-1914. The University of Wisconsin Press, pp, 86-105.
Keleş, R. (1993). Kent ve Siyaset Üzerine Yazılar (1975-1992) (İstanbul: IULA-EMME Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği Doğu Akdeniz ve Ortadoğu Bölge Teşkilatı Yayını, Kent Basımevi).
Keleş, R. (2008). Kentleşme Politikası, İmge Kitabevi, Ankara, 10. Baskı.
Kıray, M (2006). Toplumsal Yapı Toplumsal Değişme, Bağlam Yayınları, İstanbul.
Kurtuluş, H. (1999). The Roles of Çifliks on The Formation of The Metropolitan Fringe in the Expansion of İstanbul Metropolitan Area, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Odtü, Ankara.
Kurtuluş, H. (2009). Kentsel Dönüşümün Ekonomi Politiği, İktisat Dergisi, Sayı:499.İstanbul.
Kurtuluş, H. (2010). “Kent Sosyolojisinde Değişen Kavrayışlar ve Türkiye’nin Kentleşme Deneyimi”, Türkiye’de Kent Sosyolojisi Çalışmaları, İstanbul: Örgün Yayınevi. ss. 175-225.
Moulaert, F., Rodriguez, A. & Swyngedouw, E. (Eds) (2001). Social Polarization in Metropolitan Areas: The Role of New Urban Policy, Special Issue, European Urban and Regional Studies, 8(2).
Önal Hoşkara, Ş. (2007). “Anadolu-Türk Kentlerindeki Kentsel Mekânlara-Meydanlara Fonksiyonel Bir Bakış”, İn. Ed. Ayşegül Mengi, Kent ve Politika: Antik Kentten Dünya Kentine: Ruşen Keleş’e Armağan, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara. ss. 215-220.
Pierson, C. (1991). Beyond The Welfare State, The New Political Economy of Welfare. University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press.
Pierson, C. (1995). “The Crepping Nationalization of Income Transfers in The United States, 1935-94”, Socialism After Marxism: The New Market Socialism. Edit: S.C. Pierson, University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press.
Standing, G. (2014). Prekarya Yeni Tehlikeli Sınıf. (E. Bulut, Çev.). İstanbul: İletişim.
Suher, H. (1991). “Kentleşme ve Kentlileşme Politikaları”, Türkiye Sosyal Ekonomik, Siyasal Araştırmalar Vakfı (Tüses), İstanbul.
Şenyapılı, T. (1998). “Cumhuriyet’in 75. Yılı Gecekondunun 50. Yılı,” 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Tarih Vakfı, İstanbul
Şenyapılı, T. (1992). A New Stage of Gecekondu Housing in İstanbul” Development of İstanbul Metropoliten Area and Low Cost Hpusing, T.S.S.A, Municipality of Greater İstanbul: IULA-EMME, İstanbul. pp.182-209.
Tekeli, İ. (1987). Kent Toprağında Mülkiyet Dağılımı ve El Değiştirme Süreçleri”, Ankara: 1985’den 2000’e İçinde, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara. ss.87-104.
Tekeli, İ. (1998). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Kentsel Gelişme ve Kent Planlaması, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul. ss.1-24.
Toksöz, G. (2012). Kalkınmada Kadın Emeği, Varlık Yayınları: İstanbul.
Warner, M., & Gerbasi, J. (2004). Rescaling and Reforming the State Under Nafta: Implications for Subnational Authority. International Journal of Urban and Regional Research 28 (4), pp. 858-73.
