Evlilik ve Aile

Elif Altundere

doi:10.37609/akya.1160

Yazarlar

Elif Altundere

https://orcid.org/0000-0003-0631-1128

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.1160.c9674

Özet

Evlilik ve aile kurumları, tarih boyunca toplumsal yaşamın temel bileşenleri olarak değişim göstermiş, bireylerin toplumsal kimliklerini ve sosyal düzeni şekillendirmede önemli roller üstlenmişlerdir. Modernleşme, bireyselleşme, sanayileşme ve kentleşme gibi süreçler, aile yapısında ve işlevlerinde dönüşümlere yol açarken; kadınların iş gücüne katılımı ve evlilik yaşının geciktirilmesi gibi faktörler aile dinamiklerini yeniden şekillendirmektedir. Geleneksel geniş aile yerini daha küçük ve çeşitli aile formlarına bırakmıştır. Evlilik biçimleri, kültürel ve toplumsal bağlamlara göre çeşitlilik gösterirken, monogami, poligami, endogami ve egzogami gibi türler farklı toplumlarda farklı işlevler üstlenmektedirler. Yapısal işlevselcilik, çatışma kuramı, feminist teoriler ve sembolik etkileşimci perspektifler evlilik ve aile kurumlarında yaşanan değişimleri farklı açılardan ele almaktadırlar.

Referanslar

Anderson, B. A. (1994). Single-parent family strength: A phenomenological study. Utah Üniversitesi, Doktora Tezi, ABD.

Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (2012). Aşkın Normal Kaosu (Çev. Nafer Ermiş). İstanbul: İmge Kitapevi Yayınları.

Bock, J. D. (2000). Doing the right thing? Single mothers by choice and the struggle for legitimacy. Gender and Society, 14(6), 820-835.

Bongaarts, J. (2014). The Impact of Family Planning Programs on Unmet Need and Demand for Contraception. Studies in Family Planning, 45(2), 247–262. http://www.jstor.org/stable/24642144

Bozkurt, V. (2013). Değişen Dünyada Sosyoloji: Temel Kavramlar ve Kurumlar. Bursa: Ekin Yayınları.

Canatan, K. & Yıldırım, E. (2016). Aile Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap Yayınları.

Connell, R. W. (2005). Masculinities. Berkeley: University of California Press.

Chapman, A. (2015). Single-parent families. İçinde M. J. Coleman & L. H. Ganong (Eds.), The social history of the American family: An encyclopedia, 1, 1188–1193. DOI: 10.4135/9781452286143.n47

Cherlin, A.J. (2010). The Marriage-Go-Around: The State of Marriage and the Family in America Today. New York : Alfred A. Knopf.

Çakı, F. (2016). Farklılaşan Dünyada Aile Politikaları ve Ailenin Geleceği. İçinde Aile Sosyolojisi (Ed. Nazmi Avcı & Erdal Aksoy), 275-311. İstanbul: Lisans Yayıncılık.

Çiçek, B. (2022). Türkiye’de 1980 Sonrası Sosyal Politikaların Aile Üzerindeki Etkisi. Toplumsal Değişim Dergisi, 4(1), 06-27.

Ehrenreich, B. (2001). Nickel and dimed: On (not) getting by in America. New York: Henry Holt and Company.

Engel, F. (2018). Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni (Çev. Mustafa Tüzel). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Fox, R. (1967). Kinship and Marriage: An Anthropological Perspective. Cambridge: Cambridge University Press.

Friedan, B. (1963). The Feminine Mystique. New York: W.W. Norton & Company.

Friedan, B. (1981). The Second Stage. New York: Summit Books.

Giddens, A. (2010). Mahremiyetin Dönüşümü (Çev. İdris Şahin). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Goode, W. J. (1970). World Revolution and Family Patterns. Los Angeles: Free Press.

Groze, V. (1991). Adoption and single-parents: A review. Child Welfare, 70(4), 321–332.

Hatch, A. (2015). Saying “I Don’t” to Matrimony: An Investigation of Why Long-Term Heterosexual Cohabitors Choose Not to Marry. Journal of Family Issues, 38(12), 1558-1577. DOI: 10.1177/0192513x15576200

Henslin, J.M. (2013). Essentials of Sociology: A Down to Earth Approach. New York: Pearson.

Hochschild, A.R. & Machung, A. (2012). The second shift : working families and the revolution at home. New York: Penguin Books.

Holmwood, J. (2005). Functionalism and Its Critics. Modern Social Theory: An Introduction, 87-109.

Janeway, E. (1974). Man's World, Woman's Place: A Study in Social Mythology. New York: Viking Press.

Kağıtçıbaşı, Ç. (1996). Özerk-ilişkisel benlik: Yeni bir sentez. Türk Psikoloji Dergisi, 11, 36-44.

Kağıtçıbaşı, Ç.& Ataca, B. (2005). Value of Children and Family Change: A Three-Decade Portrait from Turkey. Applied Psychology: An International Review, 54(3), 317-337. DOI: 10.1111/j.1464-0597.2005.00222.x

Kamerman, S. B., & Kahn, A. J. (1988). Mothers alone: Strategies for a time of change. Dover, MA: Auburn House.

Kasapoğlu, A. (2011). Sosyolojik Yaklaşımlar Temelinde Aile Kuramları. İçinde Aile Sosyolojisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Lareau, A. (2011). Unequal Childhoods: Class, Race, and Family Life. Berkeley: University of California Press.

Lehman D, Lang E, Wortman C, & Sorenson S. (1989). Long-term effects of sudden bereavement: Marital and parent-child relationships and children’s reactions. Journal of Family Psychology, 2(3), 344-367.

Levine, N. E. & Silk, J. B. (1997). Why Polyandry Fails: Sources of Instability in Polyandrous Marriages. Current Anthropology, 38(3), 375–398. DOI: 10.1086/204624

Levi-Strauss, C. (1969). The Elementary Structures of Kinship. Boston: Beacon Press.

Macionis, J.J. (2015). Sosyoloji (Çeviri Editörü: Prof. Dr. Vildan Akan). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Murdock, G. P. (1949). Social structure. New York: Macmillan.

Newman, D. M. (2013). Sosyoloji, Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.

Oakley, A. (2018). The Sociology of Housework. New York: Policy Press.

OECD (2024a). “Fertility”, in Society at a Glance 2024: OECD Social Indicators, OECD Publishing, Paris. doi: https://doi.org/10.1787/4502f8eb-en

OECD Database (2024b): Infra-annual Labour Statistics https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/data/insights/statistical-releases/2024/4/labour-market-situation-oecd-04-2024.pdf websitesinden 01.06.2024 tarihinde edinilmiştir.

OECD (2024c). “Marriage and divorce”, in Society at a Glance 2024: OECD Social Indicators, OECD Publishing, Paris. DOI: https://doi.org/10.1787/bd399581-en

OECD (2024d). Society at a Glance 2024: OECD Social Indicators, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/918d8db3-en.

Onur, H. ve Koyuncu, B. (2004). “Hegemonik Erkekliğin Görünmeyen Yüzü”. Toplum ve Bilim, 101. İstanbul: Birikim Yayınları, 31-49.

Parsons, T. & Bales, R. F. (1955). Family, Socialization and Interaction Process. Los Angeles: Free Press.

Parsons, T. & Shils, E. A. (1962). Toward A General Theory of Action. Cambridge: Harvard University Press.

Sayın, Ö. (1990). Aile Sosyolojisi Ailenin Toplumdaki Yeri. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.

Sayın, Ö. (2020). Aile Sosyolojisi. Ankara: Doğu Batı Yayınları.

Scanzoni, J., R. K. Hirschi & M. R. R. R. Wilson. (1989). The Changing Family: Transformations in Family Life and Their Implications. Cambridge: Cambridge University Press.

Therborn, G. (2004). Between sex and power: Family in the world, 1900–2000. London, England: Routledge.

Timurturkan, M. (2016). Aile Birliğinin Bozulması: Boşanma ve Yeniden Evlenme. İçinde N. Adak (Ed.), Değişen Toplumda Değişen Aile Sosyolojik Tartışmalar. Ankara: Siyasal Kitapevi

TÜİK (2024a). Doğum İstatistikleri, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dogum-Istatistikleri-2023-53708 websitesinden 01.05.2024 tarihinde edinilmiştir.

TÜİK (2024b). Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2023. Sayı: 53707 https://data.tuik.gov.tr/ websitesinden 01.05.2024 tarihinde edinilmiştir.

Wallace, R:A. & Wolf, A. (2015). Çağdaş Sosyoloji Kuramları - Klasik Geleneğin İyileştirilmesi (çev: L. Elburuz, M. R. Ayas) Ankara: Doğu Batı Yayınları.

Weinraub, M. & Kaufman, R. (2019). Single Parenthood. İçinde M.H. Bornstein (Ed.) Handbook of Parenting Vol 3. Being and Becoming a Parent. New York: Routledge.

Weinraub, M., Horvath, D.L. & M. B. Gringlas (2002). Single Parenthood. İçinde M.H.Bornstein (ed.) Handbook of Parenting Vol 3. Being and Becoming a Parent. USA: Taylor and Francis.