Estetik Haz / Zevk
Özet
İnsanı sanatsal yaratımda bulunmaya sevk eden en önemli etkenlerden birisi doğanın büyüleyici manzaraları ve insanın güzellik karşısında duyduğu estetik haz ve zevktir. Bu anlamda estetik haz ve zevk insan deneyiminin en temel bileşenlerindendir. Antik dönemlerin ideal güzellik anlayışından, modernizmin yenilikçi yaklaşımlarına, postmodernizmin çoğulculuğuna ve dijital çağın etkileşimli estetik anlayışına kadar, estetik haz sürekli olarak yeniden tanımlanmış ve zenginleştirilmiştir. Bu yazı estetik haz ve zevk kavramlarının ne olduğunu, sanatsal yaratımla estetik haz arasında nasıl bir ilişki olduğunu bu kavramların felsefi temellerini inceleyerek ortaya koyacaktır. Bunu yaparken antik çağdan moderniteye, post-modern anlayışa ve dijital çağın metaverse dünyasında estetik algının nasıl değiştiği irdelenecektir.
Referanslar
Aristoteles (2001) Poetika (Çev. İsmail Tunalı), İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları.
Atasoy Sımaz, N. (2009). Alexander Gottlieb Baumgarten’da Duyusal Bilginin Bilimi Olarak Estetik, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Bengisu, H. (2015). Estetik yaşam. Atatürk, Kültür, Dil ve Tarih Kurumu, 1, 99-105.
Dewey J. (2021). Deneyim Olarak Sanat (Çev. N. Küçük), İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları.
Ertürk, N. (2015). A.G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik. Ulakbilge, 4 (7), 117-129: DOI: 10.7816/ulakbilge-04-07-07.
Gökçe, S. (2015). Sanatsal Yaratma Sürecinde Estetik Kaygının İşlevi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Pamukkale Ünversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
Göknil, N. (1945). Estetik Haz: Psikolojik ve fenomenolojİk estetik hakkında bir araştırma, Felsefe Arkivi,1(1), 141-154.
Güngör, F. Ş. (2018). Kant’ın estetik eleştirisini “yaşam duygusu” bağlamında yeniden değerlendirmek, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi/ Journal of Institute of Social Sciences, 9 (1), 70-87.
Kant, I. (2011). Yargı Yetisinin Eleştirisi (Çev, A. Yardımlı), Ankara: İdea Yayınları.
Kavuran, T. & Dede, B. (2013). Platon ve Aristoteles’in sanat etiği, estetik kavramı ve Yansımaları. Sanat Dergisi, 23. 47-63.
Keskin, G. (2018). Baumgarten'ın felsefesinde estetik ve mantık. Felsefe Arkivi, 49, 13-22. DOI: 10.26650/arcp2018-591061
Oğuz, Ö. (2006). Aristoteles'te Estetik Hoşlanma. Kaygı, 6, 121-127.
Platon (1975) Devlet (Çev. S. Eyüboğlu), Ankara: Remzi Kitabevi.
Platon (2015). Şölen (Çev. F. Akderin), İstanbul: Say Yayınları.
Tolstoy, L. (2008). Sanat Nedir? (Çev. K. Demirkıran). İstanbul: Şûle Yayınları.
Tunalı, İ. (1998). Estetik, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Uçar, M. (2023). Modernden postmoderne, sanatta estetik deneyimin dönüşümü, Akademik Sanat, 20, 141-153. DOİ: 10.34189/asd.2023.20.010
Ülger, E. (2013). Platon’un sanat kuramının düşünsel evrimi. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 16, 15-28. ISSN 1306-9535.
Yılmaz, S. (2021). Platon, Aristoteles ve Immanuel Kant’ın sanat ve estetik yaklaşımları. 1-16. https://orcid.org/0000-0003-0718-4255.
Referanslar
Aristoteles (2001) Poetika (Çev. İsmail Tunalı), İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları.
Atasoy Sımaz, N. (2009). Alexander Gottlieb Baumgarten’da Duyusal Bilginin Bilimi Olarak Estetik, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Bengisu, H. (2015). Estetik yaşam. Atatürk, Kültür, Dil ve Tarih Kurumu, 1, 99-105.
Dewey J. (2021). Deneyim Olarak Sanat (Çev. N. Küçük), İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları.
Ertürk, N. (2015). A.G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik. Ulakbilge, 4 (7), 117-129: DOI: 10.7816/ulakbilge-04-07-07.
Gökçe, S. (2015). Sanatsal Yaratma Sürecinde Estetik Kaygının İşlevi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Pamukkale Ünversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
Göknil, N. (1945). Estetik Haz: Psikolojik ve fenomenolojİk estetik hakkında bir araştırma, Felsefe Arkivi,1(1), 141-154.
Güngör, F. Ş. (2018). Kant’ın estetik eleştirisini “yaşam duygusu” bağlamında yeniden değerlendirmek, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi/ Journal of Institute of Social Sciences, 9 (1), 70-87.
Kant, I. (2011). Yargı Yetisinin Eleştirisi (Çev, A. Yardımlı), Ankara: İdea Yayınları.
Kavuran, T. & Dede, B. (2013). Platon ve Aristoteles’in sanat etiği, estetik kavramı ve Yansımaları. Sanat Dergisi, 23. 47-63.
Keskin, G. (2018). Baumgarten'ın felsefesinde estetik ve mantık. Felsefe Arkivi, 49, 13-22. DOI: 10.26650/arcp2018-591061
Oğuz, Ö. (2006). Aristoteles'te Estetik Hoşlanma. Kaygı, 6, 121-127.
Platon (1975) Devlet (Çev. S. Eyüboğlu), Ankara: Remzi Kitabevi.
Platon (2015). Şölen (Çev. F. Akderin), İstanbul: Say Yayınları.
Tolstoy, L. (2008). Sanat Nedir? (Çev. K. Demirkıran). İstanbul: Şûle Yayınları.
Tunalı, İ. (1998). Estetik, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Uçar, M. (2023). Modernden postmoderne, sanatta estetik deneyimin dönüşümü, Akademik Sanat, 20, 141-153. DOİ: 10.34189/asd.2023.20.010
Ülger, E. (2013). Platon’un sanat kuramının düşünsel evrimi. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 16, 15-28. ISSN 1306-9535.
Yılmaz, S. (2021). Platon, Aristoteles ve Immanuel Kant’ın sanat ve estetik yaklaşımları. 1-16. https://orcid.org/0000-0003-0718-4255.
