Husserl’in Fenomenolojik Anlam Kuramı Bağlamında Fenomenolojik Bir Okuma Örneği
Özet
Gününüm dil felsefesinin temelleri Gottlob Frege tarafından atılmıştır. Dünya-düşünce-dil ilişkisi pek çok dilbilimci ve dil felsefecisinin yoğunlaştığı bir konu olmuş ve buradan anlam ile ilgili sorular türemiştir. Anlamın ne olduğu, ne olmadığı, nasıl ortaya çıktığı, aktarılabilirliği, anlamlılığın ölçütü gibi konular merak edilegelmiştir.
Modern dil felsefesi çalışmalarının neticesinde farklı anlam kuramları ortaya çıkmıştır. Bu kuramlardan biri olan Fenomenolojik Anlam Kuramı doğrultusunda bir metin okuması yapmak, metne nesnel yaklaşmayı ve metnin anlam dünyasını değerlendirebilmeyi sağlayacak bir yol olarak kullanılabilir. Bu çalışmada Yunus Emre’nin “bana” redifli bir şiiri üzerinde Fenomenolojik Anlam Kuramı’na dayalı bir okuma denemesi yapılmıştır. Böylece şiirin yönelimleri ortaya konulmuştur.
Referanslar
Aydın, İ. H. “Kenz-i Mahfî”, https://islamansiklopedisi.org.tr/kenz-i-mahfi E.T: 13.06.2024.
Cevizci, A. (1999). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Çivril, G. (2018). Edmund Husserl’in Fenomenolojisi: Saf Bilince Doğru Kartezyen Bir Transandantal Dönüş. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Demirci, K. “Kâfdağı”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kafdagi E.T: 24.05.2024
Gülenç, K. (2014). Edmund Husserl’de ‘Başkasının Beni’ Sorunu ve İntersubjektivite Kavramı. Kilikya Felsefe Dergisi, (1), 19-39.
Güler, Z. (2006). Yunus Emre’nin Nur-ı Muhammedî Anlatımının Türk Yaratılış Destanlarıyla Benzerliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 63-72.
Husserl, E. (1976). Ideen zu Einer Reinen Phänomenologie Undphämenologischen Philosophie. Erstes Buch, Allgemeine Einfuhrug in Die Reine Phänomenologie. (K. Schuhmann, Ed.) Den Haag: Martinus Nijhoff. https://ophen.org/pub-108523
_______(2020). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders. (H. Tepe, Çev.) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
İmer, K. vd. (2011). Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Kaya, M. “Ay”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ay#1-kuran-ve-hadis (24.05.2024)
Lewis, M. ve Staehler, T. (2020). Fenomenoloji. (M. Demirhan vd., Çev.) Ankara: Fol Kitabevi.
Levinas, E. (2016). Husserl Fenomenolojisinde Görü Teorisi. (Y. C. Uslu, Çev). İstanbul: İthaki Yayınları.
Özcan, Z. (2023). Dil Felsefesi V (Searle’de Zihinsel Paradigma). Ankara: Sentez Yayıncılık.
Sami, Ş. (2010). Kâmus-ı Türkî. İstanbul: Çağrı Yayınları.
Smith, D. W. (2019). Husserl. (S. Bayazit, Çev.) İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Tarhan, D. (2022). Husserl ve Frege’de Anlam. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Tatcı, M. "Yûnus Emre", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yunus-emre E.T: 17.05.2024.
Taşkın, F. (2021). Husserl’in Temel Kavramları. Dört Öge, 19, 151-168.
Topakkaya, A. (). E. Husserl’de Noeama ve Noesis Kavramları. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (7), 121-136.
Tüzel, A. (2022). Türk Halk Hikâyelerinde Kâf Dağı Motifi Üzerine Bir İnceleme. TÜRKBİTİG Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(2), 128-136.
Zahavi, D. (2018). Husserl'in Fenomenolojisi. (S. Bayazit, Çev.) İstanbul: Say Yayınları.
_________(2020). Fenomenoloji: İlk Temeller. (S. Bayazit, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
https://sozluk.gov.tr/ E.T: 30.04.2024
https://archive.org/details/YunusEmreDivani_201310/page/n11/mode/2up E.T: 07.05.2024
https://temucin.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/12/yunus-emre-dc3aevc3a2nc4b1.pdf E.T: 08.05.2024
https://lugatim.com/s/BAHR%C3%8E E.T: 11.05.2024
https://lugatim.com/s/H%C3%9CCCET E.T: 19.05.2024 E.T: 19.05.2024
https://lugatim.com/s/BURHAN%E2%80%93B%C3%9CRHAN E.T: 19.05.2024
https://lugatim.com/s/sayvan E.T: 19.05.2024
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C4%B0br%C3%A2h%C3%AEm-suresi/1782/32-34-ayet-tefsiri E.T: 19.05.2024.
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Nahl-suresi/1913/12-13-ayet-tefsiri E.T: 19.05.2024.
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Secde-suresi/3507/4-9-ayet-tefsiri E.T: 20.05.2024
https://lugatim.com/s/b%C3%BChtan E.T: 24.05.2024
Referanslar
Aydın, İ. H. “Kenz-i Mahfî”, https://islamansiklopedisi.org.tr/kenz-i-mahfi E.T: 13.06.2024.
Cevizci, A. (1999). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Çivril, G. (2018). Edmund Husserl’in Fenomenolojisi: Saf Bilince Doğru Kartezyen Bir Transandantal Dönüş. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Demirci, K. “Kâfdağı”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kafdagi E.T: 24.05.2024
Gülenç, K. (2014). Edmund Husserl’de ‘Başkasının Beni’ Sorunu ve İntersubjektivite Kavramı. Kilikya Felsefe Dergisi, (1), 19-39.
Güler, Z. (2006). Yunus Emre’nin Nur-ı Muhammedî Anlatımının Türk Yaratılış Destanlarıyla Benzerliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 63-72.
Husserl, E. (1976). Ideen zu Einer Reinen Phänomenologie Undphämenologischen Philosophie. Erstes Buch, Allgemeine Einfuhrug in Die Reine Phänomenologie. (K. Schuhmann, Ed.) Den Haag: Martinus Nijhoff. https://ophen.org/pub-108523
_______(2020). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders. (H. Tepe, Çev.) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
İmer, K. vd. (2011). Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Kaya, M. “Ay”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ay#1-kuran-ve-hadis (24.05.2024)
Lewis, M. ve Staehler, T. (2020). Fenomenoloji. (M. Demirhan vd., Çev.) Ankara: Fol Kitabevi.
Levinas, E. (2016). Husserl Fenomenolojisinde Görü Teorisi. (Y. C. Uslu, Çev). İstanbul: İthaki Yayınları.
Özcan, Z. (2023). Dil Felsefesi V (Searle’de Zihinsel Paradigma). Ankara: Sentez Yayıncılık.
Sami, Ş. (2010). Kâmus-ı Türkî. İstanbul: Çağrı Yayınları.
Smith, D. W. (2019). Husserl. (S. Bayazit, Çev.) İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Tarhan, D. (2022). Husserl ve Frege’de Anlam. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Tatcı, M. "Yûnus Emre", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yunus-emre E.T: 17.05.2024.
Taşkın, F. (2021). Husserl’in Temel Kavramları. Dört Öge, 19, 151-168.
Topakkaya, A. (). E. Husserl’de Noeama ve Noesis Kavramları. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (7), 121-136.
Tüzel, A. (2022). Türk Halk Hikâyelerinde Kâf Dağı Motifi Üzerine Bir İnceleme. TÜRKBİTİG Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(2), 128-136.
Zahavi, D. (2018). Husserl'in Fenomenolojisi. (S. Bayazit, Çev.) İstanbul: Say Yayınları.
_________(2020). Fenomenoloji: İlk Temeller. (S. Bayazit, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
https://sozluk.gov.tr/ E.T: 30.04.2024
https://archive.org/details/YunusEmreDivani_201310/page/n11/mode/2up E.T: 07.05.2024
https://temucin.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/12/yunus-emre-dc3aevc3a2nc4b1.pdf E.T: 08.05.2024
https://lugatim.com/s/BAHR%C3%8E E.T: 11.05.2024
https://lugatim.com/s/H%C3%9CCCET E.T: 19.05.2024 E.T: 19.05.2024
https://lugatim.com/s/BURHAN%E2%80%93B%C3%9CRHAN E.T: 19.05.2024
https://lugatim.com/s/sayvan E.T: 19.05.2024
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C4%B0br%C3%A2h%C3%AEm-suresi/1782/32-34-ayet-tefsiri E.T: 19.05.2024.
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Nahl-suresi/1913/12-13-ayet-tefsiri E.T: 19.05.2024.
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Secde-suresi/3507/4-9-ayet-tefsiri E.T: 20.05.2024
https://lugatim.com/s/b%C3%BChtan E.T: 24.05.2024
