ULUSAL VE ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUMA ANLAYIŞININ YASAL EVRİMİ VE ANAVARZA
Özet
Tarihsel korumacı yaklaşım tek bir objeden başlayarak yapıya ve çevresine evrimleşmiş; ancak insanı alanlardan izole etmek yerine yaşamla birlikte korumanın gerekliliği anlaşılmıştır. Günümüzden 1 milyon yıl öncesine uzanan Anadolu ve Trakya coğrafyası; Hitit, Urartu, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi sayısız medeniyete ev sahipliği yapmakta olup zengin kültür varlıklarının korunmasında azami özen gösterilerek modern yaklaşımların benimsenmesini gerekli kılmaktadır. Türkiye'nin küçük bir örneği olan Anavarza Antik Kenti'nde, uluslararası normlarla bütünleşik, çağdaş ve katılımcı bir koruma anlayışının benimsenerek bu mirasın gelecek nesillere aktarılması hedeflenmektedir. Bergama, Efes, Afrodisias, Priene ve Assos örneklerinde olduğu gibi, kentin kronolojisini ve mimari yapısını görünür kılmak amacıyla akademisyenler tarafından yürütülen multidisipliner bilimsel kazıların genişletilmesi, uzman kadro sayısının artırılması, finansal kaynakların ve teknik donanımın geliştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca kaçak kazıların ve yanlış tarımsal faaliyetlerin engellenmesi, alanın aykırı yapılaşmalardan arındırılması, yerel halk, genç gruplar ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılarak arkeolojik bilincin tabana yayılması önem taşımaktadır. Arkeolojik verilerin yerinde korunması, özel bir müze kurulması düşüncesi ve Tarsus, Misis, Yumurtalık, Erzin, Antakya gibi tarihsel bağlantılı yerleşimlerle bütünleşik kültür, gastronomi, sağlık ve inanç turizmi rotalarının oluşturulması, Anavarza'nın ulusal ve uluslararası platformda bilinirliğini artırarak kentin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmesine katkı sağlayacaktır.
Referanslar
Ahunbay 2010 Ahunbay, Z.“Arkeolojik Alanlarda Koruma Sorunları Kurumsal Ve Yasal Açılardan Değerlendirme” Tüba-Ked 8/2010, 103-118
Ahunbay 1996 Ahunbay, Z. “Tarihi Çevre Koruma Ve Restorasyon”, 1996. Syf: 148-149
Budde 1969 Budde, L. “Antike Mosaiken İn Kilikien, I-II”, Germany
Burrell 2004 Burrell, B. “Neokoroi: Greek Cities And Roman Emperors” Vol. 9: Brill, Boston.
Buyruk 2016 Buyruk, H. “Konumu Geçmişi Ve Kimliği İle Anazarbos” Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 6, Cilt:3, 695-710
De Giorgi 2011 De Giorgi, A. U. “Hellenistic Founders, Roman Builders: Anazarbos İn Cilicia, Hellenismus İn Der Kilikia Pedias” Byzas, 14: 121-138.
Dinçer- Akın 1994 Dinçer, İ. Akın, O. “Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kapsamında Koruma Plan Ve İdari Yapısı”, 2. Kentsel Koruma Yenileme Ve Uygulama Kollokyumu, 127-131
Ergeç 1994 Ergeç, R. “Anavarza Nekropolü” 1993 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları,Ankara: 86-95
Gough 1952 Gough,M. “Anazarbus” Anatolian Studies, 2, 85-150
Karabaş 2010 Karabaş, N. E. “Korumanın 20. Yüzyılda Değişen Kapsamı Ve Kent Arkeolojisi Kavramının Gelişimi” Egemimarlık Dergisi, Sayı: 47, Syf: 28-31.
Kayın 2004 Kayın, E. 2004, “Kentsel Mekândaki Koruma Eylemine İlişkin Güncel Sorunlar” Egemimarlık Dergisi, Sayı: 49, Syf: 8-11.
Kejanlı-Akın-Yılmaz 2007 Kejanlı, T-Akın, T- Yılmaz, A. “Türkiye’de Koruma Yasalarının Tarihsel Gelişimi Üzerine Bir İnceleme”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi C.6 S.19 (179-196)
Kuban 1962 Kuban D.“Restorasyon Kriterleri Ve Carta Del Restauro” Vakıflar Dergisi, 5, 149-151
Özdemir 2005 Özdemir, M. Z “Türkiye’de Kültürel Mirasın Korunmasına Kısa Bakış” Planlama 2005/1 20-25
Madran 1996 Madran E. “Cumhuriyetin İlk Otuz Yılında (1920-1950) Koruma Alanının Örgütlenmesi” I Odtü Mfd 1996 (16: 1,2) 59 57, 60-97
Mumcu 1969 Mumcu A.” Eski Eserler Hukuku Ve Türkiye”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (3-4/XXVI, 1-2/XXVI)
Sarfatij- Melli, 2001 Sarfatij, H.-Melli, P. “Archaeology And The Town, Report On The Situation Of Urban Archaeology İn Europe”, Council Of Europe Publishing, Ss:13-29.
Sayar vd. 1993 Sayar M. H. Vd. “Doğu Kilikya’da Epigrafi Ve Tarihi – Coğrafya Araştırmaları 1991”, 10. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, S. 175 – 197.
Ziegler 1993 Ziegler R. “Kaiser Heer Und Stadtisches Gel. Untersuchungen Zur Munzpragung Von Anazarbos Und Anderer Ostkilikischer Stadte” Et 16.Wien
https://www.msgsu.edu.tr/tr-TR/tarihce/123/Page.aspx
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2863.pdf
http://www.unesco.org.tr/Pages/99/2
http://www.unesco.org.tr/Pages/96/2/UNESCO
https://www.resmigazete.gov.tr
http://www.icomos.org.tr/Dunyamirasilistesindeturkiye
http://www.alanbaskanligi.gov.tr/dunya_miras_kavrami.html
https://www.resmigazete.gov.tr
http://gertrudebell.ncl.ac.uk/photos_in_album.php?album_id=3&start=260