Psikiyatri

Yazarlar

Kadir Aşçıbaşı

Özet

Anksiyete bozuklukları; ayrılma anksiyetesi, selektif mutizm, özgül fobi, sosyal anksiyete, panik bozukluğu, agorafobi ve yaygın anksiyete bozukluğunu kapsayan, aşırı korku ve kaçınma ile seyreden kalıcı rahatsızlıklardır. Yaşam boyu prevalansı %4,8 ile %31 arasında değişmekte olup sıklıkla çocukluk veya ergenlikte başlar. Kadın cinsiyet, aile öyküsü (%30-40 kalıtısallık) ve çocukluk dönemi travmaları temel risk faktörleridir. Beyinde amigdala, hipokampüs, prefrontal korteks ve HPA aksı anksiyete yanıtının düzenlenmesinde rol oynar. Tanıda DSM-5 ve ICD-10 kriterleri esas alınırken tıbbi durumlar, madde/ilaç etkileri ve diğer psikiyatrik hastalıklar ile ayırıcı tanı yapılmalıdır. Farmakoterapide ilk tercih 2-4 haftada etki gösteren SSRI ve SNRI grubu ilaçlardır. Akut durumlarda veya belirli semptomlarda buspiron, benzodiazepinler, pregabalin ve propranolol kullanılabilir. Yaşlılarda yan etki ve etkileşim risklerine dikkat edilmeli; çocuk ve gebelerde ise kar/zarar dengesi gözetilerek tedavi planlanmalıdır. Tedavide tüm hastalara psikoeğitim verilmeli ve bilişsel davranışçı terapi (BDT) etkin bir yöntem olarak uygulanmalıdır.

Referanslar

Baxter AJ, Scott KM, Vos T, et. al. Global prevalence of anxiety disorders: a systematic review and meta-regression. Psychol. Med. 2013; 43: 897–910.

Beesdo-Baum K & Knappe S. Developmental epidemiology of anxiety disorders. Child Adolesc. Psychiatr. Clin. N. Am. 2012; 21: 457–478.

Giacobbe P & Flint A. Diagnosis and management of anxiety disorders. CONTINUUM: Lifelong Learning in Neurology. 2018;24(3):893-919.

Bandelow B, Michaelis S, Wedekind D. Treatment of anxiety disorders. Dialogues in clinical neuroscience. 2017;19(2): 93.

Craske MG, Stein MB, Eley TC, et al. Correction: anxiety disorders. Nature Reviews Disease Primers. 2017; 3(1): 1-1.

American Psychiatric Association (APA). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington (VA):APA; 2013.

Yayınlanan

5 Ocak 2022

Lisans

Lisans