Heterojen Reaksiyon Kinetiği
Özet
Bu metinde heterojen reaksiyon kinetiği, enzim kinetiği, adsorpsiyon kinetiği ve iyon değişimi kinetiği temel esaslarıyla ele alınmaktadır. Heterojen reaksiyonlar gaz-katı, gaz-sıvı, katı-sıvı ve katı-sıvı-gaz olarak sınıflandırılmakta; monomoleküler ve dimoleküler yüzey reaksiyon kinetikleri Langmuir adsorpsiyon izotermi modeliyle açıklanmaktadır. Canlı sistemlerdeki mikro-heterojen enzim reaksiyonlarında sıcaklık, pH, aktivatör, inhibitör ve enzim konsantrasyonu hız üzerinde belirleyici olup enzim kinetiği Michaelis-Menten modeli ve Km sabiti ile tanımlanmakta; reaksiyon derecesi düşük substrat konsantrasyonunda birinci, yüksek konsantrasyonda ise sıfırıncı dereceye dönüşmektedir. Adsorpsiyon kinetiğinde katı yüzeyine tutunma (fiziksel ve kimyasal adsorpsiyon ile desorpsiyon) incelenmekte, denge verileri Langmuir, Freundlich, BET ve Temkin izoterm modelleriyle analiz edilmektedir. Adsorpsiyon hız sabitleri yalancı birinci derece (Lagergren) ve yalancı ikinci derece kinetik denklemlerle hesaplanmakta; Gibbs serbest enerjisi, entalpi, entropi ve Arrhenius aktivasyon enerjisi parametreleri türetilmektedir. Sürekli adsorpsiyon kolonlarının boyutlandırılmasında atılım eğrileri, ölçek büyütme ve kinetik yöntemler kullanılmaktadır. Son bölümde ise heterojen denge reaksiyonu niteliğindeki iyon değişimi prosesi, anyonik ve katyonik reçine türleri, seçicilik katsayıları ve sürekli sistem kolon hesaplamaları açıklanmaktadır.