Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu

Yazarlar

Şükrü Torun
https://orcid.org/0000-0002-4351-578X

Özet

Prof. Dr. Şükrü Torun tarafından kaleme alınan bu kitap bölümünde, okul çağındaki çocukların %5 ila %6’sını etkileyen ve erkeklerde daha fazla görülen Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu (GKB) kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. GKB; günlük yaşam aktiviteleri ve akademik başarı için gerekli motor becerileri edinme ve öğrenmede yaşanan belirgin zorluklarla karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Beyinde serebellum, bazal ganglionlar, korpus kallozum, parietal ve frontal alanlardaki ağ organizasyonu anormallikleriyle ilişkilendirilen bu bozukluk, DSM-5 ve ICD-11 uluslararası tanı kriterlerine dayanmaktadır. Okul öncesi ve ilköğretim dönemlerinde giyinme, yazı yazma, makas kullanma, denge kurma ve spora katılım gibi alanlarda belirgin uyarıcı işaretler veren GKB; Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) ve DEHB ile yüksek oranda komorbidite göstererek akademik ve sosyal-duygusal zorlukları daha da derinleştirmektedir. Kitap bölümü; GKB farkındalığını artırarak erken tanıyı desteklemeyi amaçlamakta, geleneksel duyu bütünleme yöntemlerinin yanında, bilişsel problem çözme temelli CO-OP (Cognitive Orientation to Occupational Performance) gibi etkili, kanıta dayalı ve interdisipliner müdahale modellerini tanıtarak klinisyenler, eğitimciler, politika yapıcılar ve ebeveynler için değerli bir kaynak oluşturmaktadır.

Referanslar

Blank R, Barnett AL, Cairney J, Green D, Kirby A, Polatajko H, Rosenblum S, Smits-Engelsman B, Sugden D, Wilson P, Vinçon S. International clinical practice recommendations on the definition, diagnosis, assessment, intervention, and psychosocial aspects of developmental coordination disorder. Dev Med Child Neurol. 2019; 61 (3): 242-285.

Schell S, Roth K, Duchow H. Developmental Coordination Disorder in Alberta: A Journey into Knowledge Translation. Phys Occup Ther Pediatr. 2020; 40 (3): 294-310.

American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM 5 (American Psychiatric Association, 2013).

World Health Organization. The ICD-11 International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (World Health Organization, 2020).

Gibbs J, Appleton J, Appleton R. Dyspraxia or developmental coordination disorder? Unravelling the enigma. Arch Dis Child. 2007; 92 (6): 534-539.

Adams ILJ, Ferguson GD, Lust JM, Steenbergen B, Smits-Engelsman BC. Action planning and position sense in children with developmental coordination disorder. Hum. Mov. Sci. 2016; 46: 196–208.

Summers J, Larkin D, Dewey D. Activities of daily living in children with developmental coordination disorder: dressing, personal hygiene, and eating skills. Hum Mov Sci. 2008; 27 (2): 215–29.

Kirby A, Williams N, Thomas M, Hill EL. Self-reported mood, general health, wellbeing and employment status in adults with suspected DCD. Res Dev Disabil. 2013; 34 (4): 1357-64.

Biotteau, M. et al. Neural signature of DCD: a critical review of MRI neuroimaging studies. Front. Neurol. 2016; 7: 227.

Kirby A. Overlapping conditions: overlapping management: services for individuals with developmental coordination disorder. In: Sugden DA, Chambers ME, eds. Children With Developmental Coordination Disorder. 2005. London: Whurr. pp. 242-65.

Margari L, Buttiglione M, Craig F. et al. Neuropsychopathological comorbidities in learning disorders. BMC Neurol. 2013; 13: 198.

Lingam R, Golding J, Jongmans MJ, Hunt LP, Ellis M, Emond A: The association between developmental coordination disorder and other developmental traits. Pediatrics. 2010, 126 (Suppl 5): 1109-18.

Pieters S, Desoete A, Van Waelvelde H, Vanderswalmen R, Roeyers H: Mathematical problems in children with developmental coordination disorder. Res Dev Disabil. 2012, 33 (Suppl 4): 1128-35.

Westendorp M, Hartman E, Houwen S, Smith J, Visscher C: The relationship between gross motor skills and academic achievement in children with learning disabilities. Res Dev Disabil. 2011, 32 (Suppl 6): 2773-9.

Fawcett AJ, Nicolson RI. Dyslexia: The role of the cerebellum. In: Dyslexia in context: research, policy and practice. Eds. Reid G, Fawcett AJ. 2004, London: Whurr Publishers.

Cignetti F, Nemmi F, Vaugoyeau M, et al. Intrinsic cortico-subcortical functional connectivity in developmental dyslexia and developmental coordination disorder. Cereb Cortex Commun. 2020; 1 (1): tgaa011.

Sugden DA, Chambers ME. Models of intervention: towards an eco-developmental approach. In: Sugden DA, Chambers ME, eds. Children With Developmental Coordination Disorder. London: Whurr, 2005: 189-211.

Izadi-Najafabadi, S., Rinat, S. & Zwicker, J.G. Brain functional connectivity in children with developmental coordination disorder following rehabilitation intervention. Pediatr Res. 2021; https://doi.org/10.1038/s41390-021-01517-3.

Sayfalar

139-144

Gelecek

30 Ekim 2021

Lisans

Lisans