Kopenhag Okulu Perspektifinden Tarihsel Süreçte Büyük Afetler ve Uluslararası Kriz Politikaları
Özet
Bu çalışma, Kopenhag Okulu perspektifinden tarihsel süreçte meydana gelen büyük afetlerin uluslararası kriz politikaları üzerindeki dönüştürücü etkilerini incelemektedir. Temel argüman, afetlerin yalnızca doğal veya teknik olaylar olarak değil; siyasal aktörler tarafından belirli söylemler aracılığıyla güvenlik meselesi haline getirilen süreçler olarak ele alınması gerektiğidir. Bu çerçevede, güvenlikleştirme kavramı üzerinden devletlerin, uluslararası örgütlerin ve diğer aktörlerin afetleri nasıl “varoluşsal tehdit” olarak inşa ettiği analiz edilmektedir. Çalışmada, farklı tarihsel dönemlerde yaşanan büyük afetler (depremler, salgın hastalıklar ve çevresel felaketler) üzerinden yürütülen karşılaştırmalı analiz, afetlerin kriz yönetimi anlayışını dönüştürdüğünü, uluslararası iş birliği mekanizmalarını hızlandırdığını ve insani müdahale normlarını yeniden şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle afetlerin güvenlikleştirilmesi sürecinin, olağanüstü politika araçlarının devreye sokulmasını meşrulaştırdığı ve karar alma süreçlerinde hız ile merkeziyetçiliği artırdığı vurgulanmaktadır. Bununla birlikte çalışma, afetlerin güvenlik gündemine dahil edilmesinin yalnızca teknik bir yönetim meselesi olmadığını; aynı zamanda kaynak tahsisi, uluslararası güç dengeleri ve yönetişim pratikleri üzerinde belirleyici etkiler yarattığını savunmaktadır. Sonuç olarak, afetlerin güvenlikleştirilmesi, uluslararası kriz politikalarının kapsamını genişleten ve güvenlik kavramını askeri alanın ötesine taşıyan kritik bir süreç olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Açıkmeşe, S. (2011). Algı mı, söylem mi? Kophenhag Okulu ve yeni klasik gerçeklikte güvenlik tehditleri. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 8(30), 43-73.
Akın, İ. F. (2021). Devlet doktrinleri. Beta Basım Yayın.
Arı, T. (2002). Uluslararası ilişkiler teorileri: Çatışma, hegemonya, iş birliği. Alfa Yayınları.
Bakan, S., & Şahin, S. (2018). Uluslararası güvenlik yaklaşımlarının tarihsel dönüşümü ve yeni tehditler. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 4(2), 135-152.
Baysal, B., & Lüleci, Ç. (2015). Kophenhag Okulu ve güvenlikleştirme teorisi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 11(22), 61-96.
Buzan, B. (1991). People, states and fear: An agenda for international security studies in the post cold war era. Lynne Rienner Publishers.
Buzan, B. (2014). An introduction to the English school of international relations: The societal approach. Cambridge Polity Press.
Buzan, B., Wæver, O., & Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
Çelik, H., & Ekşi, H. (2013). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (27), 99-117.
Erdoğan, D. (2017). Tarihsel perspektifle modern devletin optimum özelliklerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(2), 113-128.
Ertem, H. S. (2012). Kimlik ve güvenlik ilişkisine konstrüktivist bir yaklaşım: “Kimliğin güvenliği” ve “güvenliğin kimliği”. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 8(16), 177-236.
Floyd, R. (2007). Towards a consequentialist evaluation of security: Bringing together the Copenhagen and the Welsh schools of security studies. Review of International Studies Journal, 33(2), 327-350.
Gaillard, J. C., Clavé, E., & Kelman, I. (2008). Wave of peace? Tsunami disaster diplomacy in Aceh, Indonesia. Geoforum, 39(1), 511-526.
Gözen, R. (2015). İdealizm-uluslararası ilişkiler teorileri. İletişim Yayınları.
Gürpınar, B. (2017). Feminist uluslararası ilişkilerde güvenlik ve barış: Suriye iç savaşı ve kadınlar. Alternatif Politika Dergisi, 3(9), 471-494.
Hegel, G. W. F. (2003). Elements of the philosophy of rights. Cambridge Press.
Kaya, S., & Türk, A. (2023). Afetlerde psikososyal destek profesyonellerinin travmaya müdahale becerilerinin incelenmesi. A. Bilgili & B. Hanedan (Ed.), Sağlık Bilimlerinde Güncel Tartışmalar 7 (ss. 646-655) içinde. Bilgin Kültür Sanat Yayınları
Kaya, S., Öztürk, M., & Türk, A. (2023). Sociodemographic factors affecting earthquake preparedness among individuals with higher education level. In M. Bulut & Z. Karacagil (Ed.), 5 th International Congress on Multidisciplinary Social Sciences (pp. 197-204). BIDGE Publications.
Kelman, I. (2007). Hurricane Katrina disaster diplomacy. Disasters, 31(3), 288-309.
Kelman, I. (2012). Disaster diplomacy: How disasters affect peace and conflict. Routledge.
Kula, S., & Çakar, B. (2015). Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi bağlamında toplumda bireylerin güvenlik algısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 6(12), 191-210.
Miş, N. (2011). Güvenlikleştirme teorisi ve siyasal olanın güvenlikleştirilmesi. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(2), 13-42.
Morgenthau, H. J. (1949). Politics among nations. Knopf Publishing.
Özdağ, Ü. (2015). Milli güvenlik teorisi. Kripto Kitaplar.
Sancak, K. (2013). Güvenlik kavramı etrafındaki tartışmalar ve uluslararası güvenliğin dönüşümü. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 123-134.
Sözen, E. (1999). Söylem, belirsizlik, mübadele, bilgi/güç ve reflekstivite. Paradigma Yayınları.
Trombetta, M. J. (2008). Environmental security and climate change: Analysing the discourse. Cambridge Review of International Affairs, 21(4), 585-602.
Türk, A. (2022). Deprem özelinde engelli bireylere duyarlı afet yönetimi modeli. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 61-77.
Türk, A., & Bilican-Gökkaya, V. (2023). Deprem sonrası çocukların karşılaşabileceği psikososyal riskler ve sosyal hizmet. İ. Aydemir & M. Öztürk (Ed.), Afet ve Krizlerde Sosyal Hizmet (ss. 163-187) içinde. Akademisyen Kitabevi.
Türk, A., & Ervüz, C. (2025). A study on earthquake awareness and preparedness. In G. Gürçay (Ed.), ISCS İzmir 1st International Conference on Humanity and Social Sciences (pp. 107-113). Academy Global Publishing.
Türk, A., & Türk, S. (2025). Çoklu krizler çağında dezavantajlı gruplara yönelik yerel ve küresel dayanışma ağları: Sosyal sermaye. H. Doğan & A. Usanmaz (Ed.), Çoklu Krizler Çağında Dezavantajlılık (ss. 159-179) içinde. Eğiten Kitap Yayıncılık.
Wæver, O. (1995). Securitization and desecuritization. Columbia University Press.
Wallerstein, I. (1984). The politics of the world economy. Cambridge University Press.
Woodfin, R. (2004). Markisizm summary. Bookey Online.
