Bilişsel Davranışçı Değerlendirme ve Formülasyon

Yazarlar

Tuğba Didem Kuşçu

Özet

Çocuk ve ergenlerde depresyon için Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sürecinde değerlendirme ve formülasyon, tedavi boyunca devam eden paralel ve dinamik süreçlerdir. İlk değerlendirme, gence en iyi yardım yolunu saptamayı amaçlar ve ergen, ebeveynler ile öğretmenler gibi çeşitli kaynaklardan hem öznel hem de nesnel yöntemler kullanılarak detaylı bilgi toplanmasını gerektirir. Problem odaklı değerlendirmede gelişim öyküsü, aile ilişkileri, sosyal çevre ve akademik başarı incelenir. Bireysel BDT’ye uygunluk değerlendirilirken problemin türü, gencin BDT için gerekli farkındalığa, motivasyona, sorumluluk alma kapasitesine ve duygusal okuryazarlığa sahip olması, ebeveynlerin pratik desteği ve çevresel istikrar dikkate alınır. Bu süreçte K-SADS gibi standardize tanısal görüşme formları ve MFQ gibi öz-bildirim ölçekleri hem tanı koymak hem de tedavideki değişimleri takip etmek için kullanılır. Psikoeğitim, depresyon belirtilerinin doğasını anlaşılır kılarak yargılayıcı tutumları engellemeye, suçluluk duygusunu azaltmaya ve genci belirtilerinden ayrıştırmaya yardımcı olur. Bilişsel davranışçı formülasyon (vaka kavramsallaştırması); erken yaşam deneyimlerini, temel inançları, işlevsiz varsayımları, tetikleyici olayları ve olumsuz otomatik düşünceleri; düşünce, duygu, davranış ve bedensel tepkiler olmak üzere dört temel alan üzerinden ele alır. Formülasyonun genç ve ailesiyle iş birliği içinde paylaşılması, depresyonu sürdüren mekanizmaların anlaşılmasını sağlar, tedaviye uyumu ve umut duygusunu artırır ve bireyselleştirilmiş BDT müdahalelerinin planlanmasına rehberlik eder.

Yayınlanan

8 Nisan 2021

Lisans

Lisans