Koledokolitiazisli Hastaya Yaklaşım
Özet
Koledokolitiazis, ortak safra kanalı içerisinde safra kesesi taşlarının bulunması durumudur. Primer koledokolitiazis safra stazı veya enfeksiyonlar nedeniyle doğrudan kanalda oluşurken, sekonder koledokolitiazis safra kesesindeki taşların kanala geçmesiyle meydana gelir. Hastalarda tipik olarak sağ üst kadran veya epigastrik bölgede biliyer tipte ağrı, bulantı, kusma ve kolestatik patern gösteren karaciğer test bozuklukları (yüksek bilirubin, alkalin fosfataz, GGT) izlenir. En önemli iki komplikasyonu akut pankreatit ve Charcot triadı ile seyredebilen akut kolanjittir. Tanıda ilk radyolojik değerlendirme transabdominal ultrasondur; orta riskli hastalarda MRCP veya endoskopik ultrason (EUS) tercih edilirken, ERCP tanı ve tedavi için altın standarttır. Tedavide yüksek riskli hastalara ERCP ile taş çıkarılması ve ardından kolesistektomi uygulanır. Hem akut pankreatit hem de kolanjit eşlik eden vakalarda acil ERCP yapılması önerilir.
Referanslar
Everhart JE, Khare M, Hill M, et al. Prevalence and ethnic differences in gallbladder disease in the United States. Gastroenterology 1999; 117:632.
Baiu I, Hawn MT. Koledokolitiazis. JAMA 2018; 320: 1506.
Figueiredo JC, Haiman C, Porcel J, vd. Safra kesesi hastalığı için cinsiyete ve etnik / ırka özgü risk faktörleri. BMC Gastroenterol 2017; 17: 153.
Collins C, Maguire D, Ireland A, et al. A prospective study of common bile duct calculi in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy: natural history of choledocholithiasis revisited. Ann Surg 2004; 239:28..
Hunter JG. Laparoscopic transcystic common bile duct exploration. Am J Surg 1992; 163:53.
Petelin JB. Laparoscopic common bile duct exploration. Surg Endosc 2003; 17:1705.
Houdart R, Perniceni T, Darne B, et al. Predicting common bile duct lithiasis: determination and prospective validation of a model predicting low risk. Am J Surg 1995; 170:38.
Prat F,Meduri B, Ducot B, et al. Prediction of common bile duct stones by noninvasive tests. Ann Surg 1999; 229:362.
Abboud PA, Malet PF, Berlin JA, et al. Predictors of common bile duct stones prior to cholecystectomy: a meta-analysis. Gastrointest Endosc 1996; 44:450.
Yang MH, Chen TH, Wang SE, et al. Biochemical predictors for absence of common bile duct stones in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. Surg Endosc 2008; 22:1620.
O'Connor HJ, Hamilton I, Ellis WR, et al. Ultrasound detection of choledocholithiasis: prospective comparison with ERCP in the postcholecystectomy patient. Gastrointest Radiol 1986; 11:161.
Wermke W, Schulz HJ. [Sonographic diagnosis of bile duct calculi. Results of a prospective study of 222 cases of choledocholithiasis]. Ultraschall Med 1987; 8:116.
Pasanen PA, Partanen KP, Pikkarainen PH, et al. A comparison of ultrasound, computed tomography and endoscopic retrograde cholangiopancreatography in the differential diagnosis of benign and malignant jaundice and cholestasis. Eur J Surg 1993; 159:23.
Tse F, Barkun JS, Barkun AN. Laparoskopik kolesistektomi geçiren koledokolitiaz şüphesi olan hastaların elektif değerlendirilmesi. Gastrointest Endosc 2004; 60: 437.
Poulose BK, Arbogast PG, Holzman MD. Eğilim skorları kullanılarak koledokolitiazis yönetiminde hastane içi kaynak kullanımının ulusal analizi. Surg Endosc 2006; 20: 186.
Wandling MW, Hungness ES, Pavey ES, vd. Amerika Birleşik Devletleri'nde Koledokolitiazis Tedavisindeki Trendlerin Ülke Çapında Değerlendirilmesi 1998'den 2013'e kadar. JAMA Surg 2016; 151: 1125.
Prat F, Amouyal G, Amouyal P, vd. Yaygın bileduct lithiasis olduğundan şüphelenilen hastalarda endoskopik ultrasonografi ve endoskopik retrograd kolanjiyografinin ileriye dönük kontrollü çalışması. Lancet 1996; 347: 75.
Gurusamy KS, Giljaca V, Takwoingi Y, vd. Ana safra kanalı taşlarının teşhisi için endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografiye karşı intraoperatif kolanjiyografi. Cochrane Database Syst Rev 2015; : CD010339.
Grubnik VV, Tkachenko AI, Ilyashenko VV et al.Laparoscopic common bile duct exploration versus open surgery: comparative prospective randomized trial. Surg Endosc 2012; 26:2165.
ASGE Uygulama Standartları Komitesi, Buxbaum JL, Abbas Fehmi SM, et al. Koledokolitiazisin değerlendirilmesi ve tedavisinde endoskopinin rolü üzerine ASGE kılavuzu. Gastrointest Endosc 2019; 89: 1075.