XVIII. Yüzyılda Erzincan’da Asayiş ve Güvenlik

Yazarlar

Fatih Çiçek
Ümit Kılıç
https://orcid.org/0000-0002-4238-3332

Referanslar

Arşiv Kaynakları (Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi BOA) Ahkam Defterleri

1,3,5,7 Numaraları Erzurum Ahkam Defterleri Mühimme Defterleri

135, 136, 137, 139 Numaralı Defterler Cevdet Tasnifi

Dahiliye

C.DH. 270/13478, C.DH. 286/14257, C.DH. 21/1006, C.DH. 123/6149, C.DH 19/924/1/2.

Zabtiye C.ZB, 5/235, C.ZB 14/661.

Darphane C.DRB 15/747/1/2/3, C.DRB 15/747/4.

Ali Emiri Tasnifi

AE.SABH. 202/13506-01-03, AE.SMHD.I 194/15186, AE.SABH, 97/6614, 97/6615, 97/6616, AE.SABH 202/13506-01-02, AE.SABH 97/6614-6620 1775-1776.

Hatt-ı Hümayun

HAT 25/1233/01, HAT 25/1234/01.

Akçadağ, Göknur, “16. Yüzyılda Bir Osmanlı Sancağı’nda Eşkıyalık Hareketleri: Malatya Sancağı Örneği”, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 03, 2012, s. 43-68.

Aktan, Ömer, Berkin, İstanbul’da Suç: Toplum ve Devlet (1660-1665), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi) Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul 2024.

Altınbilek, Mustafa, Samet, Plânlama Sorunları Açısından Erzincan’ın Şehir Coğrafyası (Basılmamış Doktora Tezi). Erzurum 1997, s. 67.

Aysoy, Atike, “XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Adıyaman'da Asayiş Olayları”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2017,s. 61-76.

Barkey, Karen, Eşkıyalar ve Devlet, Osmanlı Tarzı Devlet Merkezileşmesi Kronik Yayınları İstanbul 2021.

Bayrak, Şaban, Anadolu'da Eşkıyalık Olayları, Iq Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2015.

Bayramoğlu, Ömer, “Ahkâm Defterlerine Göre Bosna'da Asayiş Sorunları”, Tarih ve Gelecek Dergisi, Cilt 11, Sayı 3, 2025, s. 580-606.

Boynukalın, Mehmet, “Suç”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayınları, C. 37, İstanbul 2009, s. 453-457.

Cezar, Yavuz, Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi (XVIII. Yüzyıldan Tanzimat’a Mali Tarih), Alan Yayıncılık, İstanbul 1986, s. 28-29.

Çiçek, Fatih, “XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Erzincan'da Eşkıyalık Hareketleri (1750-1800)”, Erzincan Tarihi, Erzincan Valiliği Yayınları, C. III, s. 246-258, Erzincan 2020.

Çiçek, Hikmet, 3 Numaralı ve H.1162-1171/M.1749-1758 Tarihli Erzurum Ahkâm Defterinin Tahlili. Anasay, 3, s. 61-78, 2018.

Çiçek, Hikmet, Erzurum Vilâyeti 1 Numaralı ve 1155-1162/1742-1749 Tarihli Ahkâm Defteri’nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum 2011.

Çolak, Abdullah, İslam Ceza Hukuku, Kitap Dünyası, Çorum 2018, s.33-35.

Dağcı, Şamil, İslam Ceza Hukukunda Müessir Fiiller, Türk Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2018.

Demirtaş, Onur, Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı Çerçevesinde Asayiş Kavramının Değerlendirilmesi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Gaziantep 2022.

Durmuş, Gürsel, Erzurum Ahkâm Defterlerine göre XVIII. Yüzyıl Ortalarında Erzincan’daki Asayiş Sorunları ve Devlet Merkezinin Bu Sorunlara Getirdiği Çözüm Önerileri (1155-1171/1742-1757). S. Lokmacı, F. Çiçek (Ed.), Erzincan Tarihi III, Erzincan İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, s. 284-306, Erzincan 2020.

Eğitmen, Buket, XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı Devleti’nde Suç ve Suçlular (Orta Anadolu Örneği),(Basılmamış Doktora Tezi) Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025.

Fırat, İsmail, Erdem, Emrah, “Türkiye’de İç Güvenlik Hizmeti ve Kolluğun Sivil Denetimi”. Sayıştay Dergisi, (94), 2014.

Gökpınar, Bekir, “Kutsal İttifak Savaşları Sırasında Sofya-Belgrad Arasında Eşkıyalık ve Asayiş Olayları (1683-1699)”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 63, 2020, s. 273-288.

Hayli, Selçuk, Erzincan Ovası’nın Beşerî ve İktisadî Coğrafyası (Basılmamış Doktora Tezi), Elâzığ 1995.

Hayli, Selçuk, Erzincan ovasında genel arazi kullanımı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (1), 2002.

Karadeniz, Vedat, Altınbilek, Mustafa Samet, “Erzincan İlinin Topografik Analizi ve İdari Sınırlar İlişkisi, Bazı Sorunlar”, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11/1 (2018).

Karataş, Mehmet, “XVIII-XIX. Yüzyıllarda Diyarbakır ve Çevresindeki Bazı Eşkıyalık Hareketlerine Karşı Osmanlı Devleti’nin Aldığı Tedbirler”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 16, Sayı 63, 2017, s.1282-1296.

Kazdal, Mehmet, “Osmanlı-İran Savaşları Esnasında Trabzon ve Çevresinde Eşkıyalık Faaliyetleri (1723-1727)”, Akademik-Us, 6/2 (2022), s. 75-87.

Kısa, Yavuz, Çakar, Enver, “XVII. Yüzyılın Sonları ve XVIII. Yüzyılın Başlarında Manisa’da Eşkıyalık Hareketleri (1683-1718)”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30/2 (2020), s. 535-554.

Koçyiğit, Mehmed, “Erzincan Kazasında Şikâyet Hakkının Kullanılması ve Şikâyet Mekanizması”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10 (5), 2201-2214, 2023.

Mert, Özcan, “Âyan”, TDV İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, C.4, s.195-198, İstanbul 1991.

Orhankazi, Sibel, “XVIII. Yüzyılda Batum Sancağı’nda Eşkıyalık Meselesi ve Asayiş”, Karadeniz İncelemeleri Dergisi, Cilt 15, Sayı 29, 2020, s. 105-120.

Öztürk, Temel, Osmanlıların Kuzey ve Doğu Seferlerinde Savaş ve Trabzon, Serander Yayınları, Trabzon 2011.

Pakalın, Mehmet Zeki, Osmanlı Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, MEB Yayınları, C. II, İstanbul, 1993, s. 690-692.

Pamuk, Şevket, Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500-1914, İletişim Yayınları, İstanbul 2014, s.146-147.

Sertoğlu, Midhat, Osmanlı Tarih Lûgatı, Enderun Kitabevi, İstanbul 1986.

TDK Türkçe Sözlük, Ankara 2005.

Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi IV. Cilt, 1. Bölüm, “Karlofça Anşlaşmasından XVIII. Yüzyılın Sonlarına Kadar, TTK Basımevi, Ankara 2011.

Yayınlanan

17 Kasım 2026

Lisans

Lisans