Şiddetin Değişen Biçimleri ve Sosyal Boyutları
Özet
Şiddet, yalnızca fiziksel saldırılarla sınırlı olmayan, bireylerin yaşamını ve toplumsal ilişkileri farklı biçimlerde etkileyen çok boyutlu bir sosyal sorundur. Şiddetin ortaya çıkışı ve sonuçları, bireysel özelliklerin yanında güç ilişkileri, sosyal çevre ve toplumsal koşullarla da bağlantılıdır. Bu bölümde şiddetin fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik biçimleri ile değişen toplumsal görünümleri ele alınmaktadır. Özellikle dijital teknolojilerin gündelik yaşam ve çalışma yaşamında yaygınlaşmasıyla birlikte takip, taciz, tehdit ve kontrol davranışlarının farklı ortamlarda sürdürülebilmesi üzerinde durulmaktadır. Bu değişim, bütünüyle yeni şiddet türlerinin ortaya çıkmasından çok, mevcut güç ve kontrol ilişkilerinin farklı araçlarla devam edebilmesi açısından değerlendirilmektedir. Şiddetin bireysel ve toplumsal sonuçları incelenirken daha az görünür zarar biçimlerinin ve şiddetin gerçekleştiği koşulların dikkate alınmasının önemi vurgulanmaktadır. Bölümde ayrıca şiddetin önlenmesi ve şiddete maruz kalan bireylerin desteklenmesinde sosyal hizmetin rolü değerlendirilmektedir. Şiddetle mücadelede bireysel gereksinimlerin yanı sıra ilişkisel, kurumsal ve toplumsal koşulların da dikkate alınması, koruyucu ve önleyici çalışmaların daha kapsamlı biçimde yürütülmesine katkı sağlamaktadır.
Referanslar
Benítez-Hidalgo, V., Pastor-Moreno, G., Ruiz-Pérez, I. ve Amaya-Santos, S. (2026). Technology-facilitated sexual violence against women and its health impact: A mixed-methods systematic review. BMC Public Health, 26, 543. https://doi.org/10.1186/s12889-026-26260-4
Böhret, I. A., Pillai, V. S. ve Steinert, J. I. (2025). What works in reducing economic violence against women: Global evidence from a systematic review and meta-analysis. Trauma, Violence, & Abuse. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/15248380251383915
Farmer, P. (2004). An anthropology of structural violence. Current Anthropology, 45(3), 305-325. https://doi.org/10.1086/382250
Galtung, J. (1969). Violence, peace, and peace research. Journal of Peace Research, 6(3), 167-191. https://doi.org/10.1177/002234336900600301
Heise, L. L. (1998). Violence against women: An integrated, ecological framework. Violence Against Women, 4(3), 262-290. https://doi.org/10.1177/1077801298004003002
Heise, L., Pallitto, C., García-Moreno, C. ve Clark, C. J. (2019). Measuring psychological abuse by intimate partners: Constructing a cross-cultural indicator for the Sustainable Development Goals. SSM - Population Health, 9, 100377. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2019.100377
International Federation of Social Workers. (2014). Global definition of social work. https://www.ifsw.org/what-is-social-work/global-definition-of-social-work/
International Labour Organization. (2019). Violence and Harassment Convention, No.190. https://normlex.ilo.org/dyn/nrmlx_en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C190
Johnson, L., Chen, Y., Stylianou, A. ve Arnold, A. (2022). Examining the impact of economic abuse on survivors of intimate partner violence: A scoping review. BMC Public Health, 22, 1014. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13297-4
Krug, E. G., Dahlberg, L. L., Mercy, J. A., Zwi, A. B. ve Lozano, R. (Eds.). (2002). World report on violence and health. World Health Organization.
Piippo, S., Kaittila, A. ve Nyqvist, L. (2026). Technology-facilitated client violence in Finnish social services: A street-level bureaucracy perspective. The British Journal of Social Work, bcag130. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcag130
Quilty, E. ve Flynn, A. (2026). Technology-facilitated violence in the Indo-Pacific: A scoping review. Trauma, Violence, & Abuse, 27(3), 704-716. https://doi.org/10.1177/15248380251323217
Rogers, M. M., Fisher, C., Ali, P., Allmark, P. ve Fontes, L. (2023). Technology-facilitated abuse in intimate relationships: A scoping review. Trauma, Violence, & Abuse, 24(4), 2210-2226. https://doi.org/10.1177/15248380221090218
Vidal-Marti, C. ve Ruiz Bueno, A. (2024). Consequences of client violence towards the social worker: A systematic review. International Social Work, 67(5), 1179-1194. https://doi.org/10.1177/00208728241237934
Weekes, C. J., Storey, J. E. ve Pina, A. (2026). Cyberstalking perpetrators and their methods: A systematic literature review. Trauma, Violence, & Abuse, 27(3), 1009-1025. https://doi.org/10.1177/15248380251333411
Wijamuni, N., Elneil, S., Phiri, P., Sundarapperuma, T., Warushahennadi, J., Pathiraja, V., ... Delanerolle, G. (2026). Intersecting inequities: A systematic review of socio-cultural, economic, and legal determinants of violence against women and girls in Asia (ANULA project-WP1 Evidence Synthesis). BMC Public Health, 26, 873. https://doi.org/10.1186/s12889-026-26360-1
Wilson, C., Sheridan, L. ve Garratt-Reed, D. (2022). What is cyberstalking? A review of measurements. Journal of Interpersonal Violence, 37(11-12), NP9763-NP9783. https://doi.org/10.1177/0886260520985489
Wolf, A., Gray, R. ve Fazel, S. (2014). Violence as a public health problem: An ecological study of 169 countries. Social Science & Medicine, 104, 220-227. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.12.006
World Health Organization. (2016). INSPIRE: Seven strategies for ending violence against children. World Health Organization.
World Health Organization. (2022). WHO Violence Prevention Unit: Approach, objectives and activities, 2022-2026. World Health Organization.
World Health Organization. (2025). RESPECT women: Preventing violence against women (2nd ed). World Health Organization.