Renal Arter Stenozuna Yaklaşım
Özet
Renal arter stenozu (RAS), böbrek perfüzyonunu azaltarak renovasküler hipertansiyona ve böbrek fonksiyon kaybına yol açabilen önemli bir vasküler hastalıktır. En sık nedeni ateroskleroz olup özellikle ileri yaşta ve kardiyovasküler risk faktörleri bulunan bireylerde görülürken, fibromüsküler displazi çoğunlukla genç kadınları etkiler. Patofizyolojide renin-anjiyotensin-aldosteron sisteminin aktivasyonu, sodyum ve su retansiyonu, oksidatif stres ve inflamasyon önemli rol oynar. Dirençli hipertansiyon, böbrek fonksiyonlarında açıklanamayan bozulma, böbrek boyutlarında asimetri ve tekrarlayan ani pulmoner ödem atakları tanısal şüpheyi artırır. Tanıda ilk basamak görüntüleme yöntemi dubleks Doppler ultrasonografidir. Gerekli olgularda bilgisayarlı tomografi anjiyografi, manyetik rezonans anjiyografi ve kateter anjiyografi kullanılabilir. Tedavinin temelini kan basıncı kontrolü ve kardiyovasküler risk faktörlerinin yönetimini içeren optimal medikal tedavi oluşturur. Revaskülarizasyon, özellikle tekrarlayan pulmoner ödem, dirençli hipertansiyon ve iskemik nefropatisi bulunan seçilmiş hastalarda değerlendirilmelidir. Tedavi yaklaşımında darlığın etiyolojisi, hemodinamik önemi ve böbrek parankiminin durumu dikkate alınmalıdır. Girişim sonrası restenoz açısından düzenli takip önem taşır.
Referanslar
Hampden-Thompson G, Galindo C. School–family relationships, school satisfaction and the academic achievement of young people. Educational Review. Routledge; 2017;69(2): 248–265.doi:10.1080/00131911.2016.1207613
Safian RD. Renal artery stenosis. Prog Cardiovasc Dis. 2021;65:60-70. doi:10.1016/j.pcad.2021.03.003
Lenz T. Behandlung der Nierenarterienstenose im Jahr 2021 [Treatment of renal artery stenosis in the year 2021]. Internist (Berl). 2021;62(3):252-262. doi:10.1007/s00108-020-00935-5
Silva, J., Tonheiro, J., & Rodrigues, F. (2025). The “Silent Enemy” Called Renal Artery Stenosis: A Mini-Review. Journal of Vascular Diseases.2025; 4(1), 10. doi.org/10.3390/jvd4010010
Colbert GB, Abra G, Lerma EV. Update and review of renal artery stenosis. DisMon.2021;67(6):101118.doi:10.1016/j.disamonth.2020.101118
Gupta R, Assiri S, Cooper CJ. Renal Artery Stenosis: New Findings from the CORAL Trial. Curr Cardiol Rep. 2017;19(9):75. doi:10.1007/s11886-017-0894-2
Tafur JD, White CJ. Renal Artery Stenosis: When to Revascularize in 2017. Curr Probl Cardiol. 2017;42(4):110-135. doi:10.1016/j.cpcardiol.2017.01.004
Manaktala R, Tafur-Soto JD, White CJ. Renal Artery Stenosis in the Patient with Hypertension: Prevalence, Impact and Management. Integr Blood Press Control. 2020;13:71-82. Published 2020 Jun 2. doi:10.2147/IBPC.S248579
