Psikiyatrik Aciller

Yazarlar

Süleyman Dönmezdil
https://orcid.org/0000-0002-7171-1374

Özet

Dünya Sağlık Örgütü sağlığı bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlamaktadır. Dahili rahatsızlıklara bağlı gelişen ya da dahili hastalıklara eşlik eden psikiyatrik belirtilerin tanınması ve hızlıca tedavi edilmesi morbiditeyi ve öz kıyımı engellemek açısından hayati önem taşır. Psikiyatrik aciller temel olarak psikiyatrik tanısı olan hastalara yaklaşım ve dahili hastalığa bağlı ortaya çıkan psikiyatrik durumlara yaklaşım olarak iki ana başlıkta incelenir. Psikiyatrik tanısı olan hastalarda semptomları sadece var olan hastalığa bağlamak yanlış bir yaklaşımdır; zira aşırı sigara kullanımı, sedanter yaşam veya antipsikotik, lityum, klozapin, valproik asit gibi ilaçların yan etkilerine bağlı organik etiyolojiler, koroner rahatsızlıklar, metabolik/endokrin bozukluklar ve toksisite göz ardı edilmemelidir. Dahili hastalıklarda ise en sık deliryum, uyum bozukluğu, somatizasyon, anksiyete ve depresyon görülmektedir. Özellikle 65 yaş üstü ve yoğun bakım hastalarında ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan deliryum; hiperaktif, hipoaktif ve mix tip olarak ayrılır. Tedavisinde temel ilke altta yatan etiyolojik nedeni düzeltmektir; semptomatik kontrolde haloperidol, ketiapin veya diğer antipsikotikler güvenle kullanılabilir. Dahili etiyolojili panik ataklarda ise hastayı rahatlatmak ve kontrendikasyon yoksa kısa-orta etkili benzodiyazepinler ile araya girmek önemlidir. Acil başvurularda organik etiyoloji ekartasyonu ve ilaç etkileşimleri mutlaka değerlendirilmelidir.

Referanslar

Sadock, B. J. Sadock, V. A. Ruiz, P. Kaplan & Sadock Psikiyatri Davranış Bilimleri/Klinik Psikiyatri. Güneş Kitapevleri, 2016: 763-785

Stahl, M. Stephen, Stahl’ın Temel Psikofarmakolojisi. İstanbul Tıp Kitabevi, 129-213

Chen KY, Evans R, Larkins S. Why are hospital doctors not referring to Consultation-Liaison Psychiatry? - a systemic review. BMC Psychiatry. 2016 Nov 9;16(1):390.

Satsangi AK, Brugnoli MP. Anxiety and psychosomatic symptoms in palliative care: from neuro-psychobiological response to stress, to symptoms' management with clinical hypnosis and meditative states. Ann Palliat Med. 2018 Jan;7(1):75-111.

Prieto ML, McElroy SL, Hayes SN, et al. Association between history of psychosis and cardiovascular disease in bipolar disorder. Bipolar Disord. 2015 Aug;17(5):518-27.

Holt RIG. Association Between Antipsychotic Medication Use and Diabetes. Curr Diab Rep. 2019 Sep 2;19(10):96.

Hshieh TT, Inouye SK, Oh ES. Delirium in the Elderly. Psychiatr Clin North Am. 2018 Mar;41(1):1-17.

Gelecek

20 Mayıs 2021

Lisans

Lisans