Diyabetik Ketoasidozlu Hastaya Yaklaşım
Özet
Diyabetik ketoasidoz (DKA), hiperglisemi ve asidoz ile seyreden, özellikle tip 1 diyabetlilerde ve stres koşullarında görülen acil bir komplikasyondur. Enfeksiyonlar, insülin tedavisindeki aksamalar, diyete uymama ve ilaçlar tetikleyici faktörler arasında yer alırken, vakaların bir kısmında belirgin bir neden bulunamaz. Hastalık; polidipsi, poliüri, bulantı, karın ağrısı, ağızda keton kokusu, Kussmaul solunumu ve dehidratasyon gibi semptom ve fizik muayene bulgularıyla 24 saat içinde gelişir. Tanı; kan glukozunun 300 mg/dL’nin, ketoneminin 3 mmol/L’nin üzerinde olması, pH’ın 7,30’un ve bikarbonatın 15 mEq/L’nin altına düşmesiyle koyulur. Ayırıcı tanıda alkolik/açlık ketoasidozu, diğer anyon açığı artmış metabolik asidozlar ve metabolik ensefalopati değerlendirilmelidir. Tedavinin temel hedefleri sıvı ve elektrolit açığını kapatmak, ozmolaliteyi ve glukozu düzenlemek, ketozisi gidermek ve tetikleyici nedeni çözmektir. İlk saatte izotonik sıvı başlanır ve 24–36 saatte sıvı açığı kapatılır. Serum potasyumu 3,3 mEq/L’nin üzerindeyse iv regüler insülin tedavisine geçilir; potasyum takibi ve replasmanı aksatılmamalıdır. Rutin bikarbonat kullanımı önerilmez, yalnızca pH 7,0’ın altında ise verilir. Venöz pH >7,30, bikarbonat $\ge$18 mEq/L ve kan glukozu <200 mg/dL olduğunda DKA düzelmiş kabul edilir ve hasta oral alıma geçtiğinde subkutan insülin tedavisine başlanır.
Referanslar
Centers for Disease Control and Prevention, Diabetes Public Health Resource [cited 2021 Feb 10]. Available from: https://www.cdc.gov/diabetes/statistics/hospitalization_national.html
Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN. Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes. In: Diabetes Care . Diabetes Care; 2009 p. 1335–43.
Fulop M, Tannenbaum H, Dreyer N. KETOTIC HYPEROSMOLAR COMA. The Lancet. 1973 Sep 22;302(7830):635–9.
Arieff AI, Carroll HJ. Nonketotic hyperosmolar coma with hyperglycemia: Clinical features, pathophysiology, renal function, acid-base balance, plasma-cerebrospinal fluid equilibria and the effects of theraphy in 37 cases1. Medicine (United States). 1972;51(2):73–94.
Morris LR, Kitabchi AE. Efficacy of low-dose insulin therapy for severely obtunded patients in diabetic ketoacidosis. Diabetes Care. 1980;3(1):53–6.
Shah P, Isley WL. Ketoacidosis during a Low-Carbohydrate Diet. New England Journal of Medicine. 2006 Jan 5;354(1):97–8.
Reichard GA, Owen OE, Haff AC, Paul P, Bortz WM. Ketone body production and oxidation in fasting obese humans. Journal of Clinical Investigation. 1974;53(2):508–15.
George FC. Fuel metabolism in starvation. Vol. 26, Annual review of nutrition. Annu Rev Nutr; 2006. p. 1–22.
Mahoney CA. Extreme Gestational Starvation Ketoacidosis: Case Report and Review of Pathophysiology. American Journal of Kidney Diseases . 1992;20(3):276–80.
Kitabchi AE, Umpierrez GE, Murphy MB, Barrett EJ, Kreisberg RA, Malone JI, et al. Management of hyperglycemic crises in patients with diabetes . Vol. 24, Diabetes Care. American Diabetes Association Inc.; 2001. p. 131–53. Available from:
Barrett EJ, DeFronzo RA. Diabetic ketoacidosis: Diagnosis and treatment. Hospital Practice. 1984;19(4):89–104.
Savage MW, Dhatariya KK, Kilvert A, Rayman G, Rees JAE, Courtney CH, et al. Joint British Diabetes Societies guideline for the management of diabetic ketoacidosis. Diabetic Medicine. 2011 May;28(5):508–15.
Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians. 2018 Nov;68(6):394–424.