EVALUATION OF ANAZARBOS (DİLEKKAYA VİLLAGE/KOZAN/ADANA) ANCIENT CITY WITHIN THE FRAMEWORK OF CULTURAL TOURISM DESTINATION
Synopsis
Bu çalışmada, Adana ili Kozan ilçesine bağlı Dilekkaya Köyü sınırları içerisinde yer alan Anazarbos antik kentinin kültür turizmi destinasyonu çerçevesindeki potansiyeli bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmekte ve ziyaretçi sayısını artırmaya yönelik çözüm önerileri sunulmaktadır. Çukurova’nın verimli ovasında Sumbas Çayı ve Ceyhan Nehri yakınındaki stratejik konumuyla bölgenin en görkemli antik kenti kabul edilen Anazarbos; Hellenistik Dönem’e dayanan köklü tarihi ve Roma Dönemi’ndeki metropolis merkezi kimliğiyle öne çıkmaktadır. Kent; görkemli kalesi, su kemerleri, anıtsal zafer kapısı, 2700 metre uzunluğundaki sütunlu caddesi, tiyatrosu, amfi-tiyatrosu ve ünlü tıp bilgini Dioscorides’in vatanı olması gibi eşsiz tarihsel ve görsel zenginliklere sahiptir. 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne kabul edilen antik kentte 2012’de başlayan sistemli kazılar, 2020 itibarıyla 12 aylık çalışma takvimine dönüştürülmüştür. Ancak, 2019 DÖSİMM verilerine göre yıllık 15 bin ziyaretçi ağırlayan kent, Türkiye’deki Laodikeia ve Sagalassos gibi antik kentlerle kıyaslandığında potansiyelinin oldukça gerisindedir. Araştırmada; slogan ve internet sitesi oluşturulması, sütunlu cadde ve tiyatroların restorasyonuna öncelik verilmesi, bölgesel tur ile gastronomi rotalarına entegrasyon, UNESCO kalıcı listesi çalışmaları ve "Anazarbos Yılı" ilanı gibi stratejik adımlarla orta vadede Adana Arkeoloji Müzesi’nin ziyaretçi seviyesine (73 bin) ulaşılması hedeflenmektedir.
In this study, the potential of the ancient city of Anazarbos, located within the borders of Dilekkaya Village in the Kozan district of Adana, is evaluated through a holistic approach within the framework of a cultural tourism destination, and solutions are presented to increase visitor numbers. Considered the most magnificent ancient city of the region due to its strategic position near the Sumbas Stream and Ceyhan River in the fertile plain of Çukurova, Anazarbos stands out with its deep-rooted history dating back to the Hellenistic Period and its identity as a regional metropolis during the Roman Period. The city possesses unique historical and visual assets, such as its majestic castle, aqueducts, monumental victory arch, 2700-meter-long colonnaded street, theater, amphitheater, and being the homeland of the renowned medical scholar Dioscorides. Systematic excavations initiated in 2012 at the ancient city, which was accepted into the UNESCO World Heritage Tentative List in 2014, gained momentum by transitioning into a 12-month work schedule as of 2020. However, welcoming 15 thousand visitors annually according to 2019 DÖSİMM data, the city lags significantly behind its potential when compared to ancient cities like Laodikeia and Sagalassos in Turkey. The study aims to reach the visitor levels of the Adana Archaeology Museum (73 thousand) in the medium term through strategic steps such as creating a slogan and website, prioritizing the restoration of the colonnaded street and theaters, integrating into regional tour and gastronomy routes, working toward the permanent UNESCO list, and declaring an "Anazarbos Year".
References
Aydın 1990 Aydın, İ., “Kültür Turizmi”, Açıklamalı Turizm Terimler Sözlüğü, 20, İzmir.
Buyruk 2016 Buyruk, H., “Konumu Geçmişi ve Kimliği ile Anavarza”, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6.3, 695-710.
Buyruk 2018 Buyruk, H., “Anavarza Antik Kentinin Bizans Surları”, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8.2, 299-311.
Çeri 2018 Çeri, M., Ovalık Kilikya (Kilikia Pedias) Bölgesi Kapsamında Adana ve Osmaniye İllerinde Yer Alan Höyükler, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), Kütahya.
De Giorgi 2011 De Giorgi, A. U., “Hellenistic Founders, Roman Builders: Anazarbos in Cilicia”, Byzas 12, 1-18.
Dinç 2011 Dinç, K., Türkiye’nin Kıyı Bölgeleri, Erzurum.
Durukan 2015 Durukan, M., “Anazarbus, Aegeai, ve Tarsus, Kentlerinin Ticaret Yollarıyla Bağlantısı”, Çukurova Araştırmaları Dergisi 1, 1-7.
Ergeç 1999 Ergeç, R., “Anazarbus Antik Kenti ve Nekropolü”, La Cilicie: Espaces et Pouvoirs Locaux, Uluslararası Yuvarlak Masa Toplantısı Bildirileri, (İstanbul-2001), 389-410.
Erhan 2015 Erhan, F., “Özel Bir Koleksiyondan Bir Grup Anazarbos Sikkesi”, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 24, Sayı 1, 2015, 303-320.
Gough 1952 Gough M. “Anazarbus”, Anatolien Studies 2, 85–150.
Meydan-Uygur – Baykan 2007 S. Meydan-Uygur- E. Baykan, “Kültür Turizmi ve Turizmin Kültürel Varlıklar Üzerindeki Etkileri”, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi 2, 30-49.
Ören 2002 Ören, Ü. “Kültür Turizmi ve Arkeoloji”, Arkeoloji ve Sanat 207, 52-55.
Özbey-Saban 2019 Özbey, V., - Saban, D., “Unesco Dünya Miras Listesi’ne Doğru Anavarza Antik Kenti”, Art-Sanat 11, 299–324
Richards 2019 Richards, G., “Kültür Turizmi: Son Araştırmalar ve Eğilimlere dair Bir İnceleme”, Kültürel Miras Yönetimi, (Ed. N. Özdemir – A. Öger), (Çev. M.Yeniasır), 583-614, Ankara.
Sayar 1992 M. H. Sayar, “Doğu Kilikya’da Epigrafi ve Tarihi-Coğrafya Araştırmaları 1990”, AST 9, 203-221.
https://korumakurullari.ktb.gov.tr/TR-133293/adana-sit-alanlari.html (erişim tarihi 17.05.2020)
https://adana.ktb.gov.tr/Eklenti/72461,yillik-bazda-konaklayan-turist-sayi-ve-degisimleri-mart-.pdf?0 (erişim tarihi 17.05.2020)
https://www.aktuelarkeoloji.com.tr/laodikeia-antik-kenti- (erişim tarihi 17.05.2020)
http://www.dosim.gov.tr/assets/documents/2019-ZIYARETCI-WEB-SITESI.pdf (erişim tarihi 17.05.2020)