Covid-19 Pnömonisinde Pulmoner Vasküler Bulgular ve Vasküler Dilatasyon İşareti: Görüntüleme Özellikleri, Patofizyoloji ve Klinik Önemi
Synopsis
COVID-19 pnömonisinin toraks bilgisayarlı tomografi (BT) bulguları başlangıçta ağırlıklı olarak parankimal değişiklikler üzerinden tanımlanmış olmakla birlikte, hastalığın pulmoner vasküler yapıları da etkilediği gösterilmiştir. Parankimal lezyonların içinde veya komşuluğunda izlenen vasküler dilatasyon işareti (VES), COVID-19’da sık bildirilen vasküler BT bulgularından biridir. Bununla birlikte, VES’in tanımı ve ölçüm yöntemleri çalışmalar arasında farklılık göstermekte; tanısal özgüllüğü, prognostik değeri ve patofizyolojik karşılığı kesin olarak belirlenmiş değildir. Endotelyal hasar, mikrovasküler tromboz, vasküler disregülasyon, bölgesel perfüzyon değişiklikleri ve anjiyogenez bu görünümle ilişkilendirilen başlıca süreçlerdir. Bu bölümde VES’in terminolojisi, BT görünümü, sıklığı, tanısal ve klinik önemi ile olası patofizyolojik temelleri güncel literatür ışığında değerlendirilmektedir. Ayrıca uzmanlık tezinde VES-pozitif ve VES-negatif COVID-19 hastalarında sistemik inflamasyon ve koagülasyon belirteçleri karşılaştırılmış; incelenen parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Mevcut veriler, VES’in tek bir mekanizmanın doğrudan görüntüleme karşılığı olarak değil, COVID-19’daki pulmoner vasküler etkilenmenin morfolojik bir bileşeni olarak ele alınmasının daha uygun olduğunu düşündürmektedir. VES’in klinik ve biyolojik anlamının daha iyi ortaya konulabilmesi için standart ölçüm yöntemleri ile longitudinal ve fonksiyonel görüntüleme çalışmalarına ihtiyaç vardır.
References
Rubin GD, Ryerson CJ, Haramati LB, et al. The Role of Chest Imaging in Patient Management during the COVID-19 Pandemic: A Multinational Consensus Statement from the Fleischner Society. Radiology. 2020;296(1):172-180. doi:10.1148/radiol.2020201365.
Simpson S, Kay FU, Abbara S, et al. Radiological Society of North America Expert Consensus Document on Reporting Chest CT Findings Related to COVID-19: Endorsed by the Society of Thoracic Radiology, the American College of Radiology, and RSNA. Radiology: Cardiothoracic Imaging. 2020;2(2):e200152. doi:10.1148/ryct.2020200152.
Caruso D, Zerunian M, Polici M, et al. Chest CT Features of COVID-19 in Rome, Italy. Radiology. 2020;296(2):E79-E85. doi:10.1148/radiol.2020201237.
Lv H, Chen T, Pan Y, et al. Pulmonary vascular enlargement on thoracic CT for diagnosis and differential diagnosis of COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Annals of Translational Medicine. 2020;8(14):878. doi:10.21037/atm-20-4955.
Parry AH, Wani AH. Novel pulmonary vascular imaging signs in COVID-19: pathophysiology, significance and management. BJR|Open. 2021;3(1):20210001. doi:10.1259/bjro.20210001.
Varga Z, Flammer AJ, Steiger P, et al. Endothelial cell infection and endotheliitis in COVID-19. The Lancet. 2020;395(10234):1417-8. doi:10.1016/S0140-6736(20)30937-5.
Ackermann M, Verleden SE, Kuehnel M, et al. Pulmonary Vascular Endothelialitis, Thrombosis, and Angiogenesis in Covid-19. New England Journal of Medicine. 2020;383(2):120-8. doi:10.1056/NEJMoa2015432.
Aoki R, Iwasawa T, Hagiwara E, et al. Pulmonary vascular enlargement and lesion extent on computed tomography are correlated with COVID-19 disease severity. Japanese Journal of Radiology. 2021;39(5):451-8. doi:10.1007/s11604-020-01085-2.
Bianco A, Valente T, Perrotta F, et al. Remarkable vessel enlargement within lung consolidation in COVID-19 compared to AH1N1 pneumonia: A retrospective study in Italy. Heliyon. 2021;7(5):e07112. doi:10.1016/j.heliyon.2021.e07112.
Li Q, Huang XT, Li CH, et al. CT features of coronavirus disease 2019 (COVID-19) with an emphasis on the vascular enlargement pattern. European Journal of Radiology. 2021;134:109442. doi:10.1016/j.ejrad.2020.109442.
Ciccarese F, Coppola F, Spinelli D, et al. Diagnostic Accuracy of North America Expert Consensus Statement on Reporting CT Findings in Patients Suspected of Having COVID-19 Infection: An Italian Single-Center Experience. Radiology: Cardiothoracic Imaging. 2020;2(4):e200312. doi:10.1148/ryct.2020200312.
Wort SJ, Arachchillage DJ, McCabe C, et al. Covid-19 pneumonia and pulmonary vascular disease: A UK Centre perspective. Respiratory Medicine and Research. 2020;78:100781. doi:10.1016/j.resmer.2020.100781.
Ackermann M, Kamp JC, Werlein C, et al. The fatal trajectory of pulmonary COVID-19 is driven by lobular ischemia and fibrotic remodelling. EBioMedicine. 2022;85:104296. doi:10.1016/j.ebiom.2022.104296.
Ridge CA, Desai SR, Jeyin N, et al. Dual-Energy CT Pulmonary Angiography Quantifies Vasculopathy in Severe COVID-19 Pneumonia. Radiology: Cardiothoracic Imaging. 2020;2(5):e200428. doi:10.1148/ryct.2020200428.
Le Berre A, Boeken T, Caramella C, et al. Dual-energy CT angiography reveals high prevalence of perfusion defects unrelated to pulmonary embolism in COVID-19 lesions. Insights into Imaging. 2021;12(1):24. doi:10.1186/s13244-021-00972-0.
Herrmann J, Mori V, Bates JHT, et al. Modeling lung perfusion abnormalities to explain early COVID-19 hypoxemia. Nature Communications. 2020;11(1):4883. doi:10.1038/s41467-020-18672-6.
Dalpiaz G, Gamberini L, Carnevale A, et al. Clinical implications of microvascular CT scan signs in COVID-19 patients requiring invasive mechanical ventilation. La Radiologia Medica. 2022;127(2):162-73. doi:10.1007/s11547-021-01444-7.
De Cobelli F, Palumbo D, Ciceri F, et al. Pulmonary Vascular Thrombosis in COVID-19 Pneumonia. Journal of Cardiothoracic and Vascular Anesthesia. 2021;35(12):3631-41. doi:10.1053/j.jvca.2021.01.011.
