Dijital Gönüllülük: Dijitalleşen Toplumda Yeni Bir Katılım Biçimi
Synopsis
Digitalization has transformed social relations and the ways individuals participate in social processes, introducing a new dimension to volunteering. This study aims to examine digital volunteering within a conceptual and theoretical framework and to explore its implications for social solidarity, social participation, and civil society activities, including its advantages and limitations. Based on a descriptive and analytical approach grounded in a literature review, the study conceptualizes digital volunteering as a form of volunteering reshaped through digital technologies. Drawing on the network society perspective, it highlights how digital platforms enable individuals to contribute to social welfare, share knowledge, and participate in collective action beyond temporal and spatial constraints. The study emphasizes the potential of digital volunteering to strengthen social solidarity, develop social capital, support knowledge production, and foster cooperation among diverse social groups. It also discusses the relationship between digital volunteering and micro-volunteering, focusing on the role of digital networks in facilitating rapid organization and coordination. However, digital inequalities, superficial forms of participation, privacy and ethical concerns, and challenges related to sustainability are identified as major limitations. The study concludes that digital volunteering offers an important model for expanding social participation; nevertheless, its effectiveness and inclusiveness depend on supportive institutional frameworks, digital literacy, and inclusive policies.
References
Aydınlıgil, S. (2013). Sosyal Politika Geliştirmede Yeni Bir Alan: Gönüllülük. Içinde Türkiye’de Gönüllülük Gönüllülüğün Rolünün ve Katkılarının Keşfedilmesi (ss. 30-36). Tasarımhane.
Baysal, B., & Akın Çelebi, F. (2025). Geleneksel Yardımlaşma Geleneğinden Dijital Dayanışmaya: İmecenin Dijital Yüzü. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 9(1), 146-165. https://doi.org/10.34083/akaded.1624765
Betil, İ. (2013). Etkin Bir Sivil Toplum Yansıması Olarak Gönüllülük: Karşılaştığı Zorluklar ve Fırsatlar (Bordo Tercüme Bürosu & E. Erdem, Çev.). Içinde Türkiye’de Gönüllülük Gönüllülüğün Rolünün ve Katkılarının Keşfedilmesi (ss. 14-15). Tasarımhane.
Budak, S. (2005). Psikoloji Sözlüğü (3. bs). Bilim ve Sanat Yayınları.
Castells, M. (2005a). Ağ Toplumunun Yükselişi (E. Kılıç, Çev.; 2. Baskı). Bilgi Üniversitesi.
Castells, M. (2005b). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür (E. Kılıç, Çev.). Bilgi Üniversitesi.
Castells, M. (2005c). Kimliğin Gücü (E. Kılıç, Çev.; 2. Baskı). Bilgi Üniversitesi.
Coşkun Tuna, P., & Türkölmez, O. (2023). Yeni Toplumsal Hareketler ve Dijital Aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240. https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396
Çağırkan, B. (2016). Göç, Hibrit Kimlik ve Aidiyet: Yeni Toplumlar, Yeni Kimlikler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2613-2623. https://doi.org/10.15869/itobiad.281840
Ervüz, C., Öner, İ. E., & Özler Ervüz, F. (2025). Sosyal Hizmetin Geleceği: Yapay Zekâ ve Dijitalleşme ile Dönüşüm. İçinde İ. Aydemir & M. Öztürk (Ed.), Sosyal Hizmette Güncel Konular (ss. 65-79). Akademisyen Kitabevi. https://doi.org/10.37609/akya.3455
Fazlıoğlu, A. (2012). Kaybolmamış Duyarlılıkların Ortaya Çıkarılmasında Gönüllülük Anlayışının Önemi. Içinde Türkiye’de Gönüllülük Gönüllülüğün Rolünün ve Katkılarının Keşfedilmesi (ss. 26-29). Tasarımhane.
Gülbak, O., & Ayyıldız, E. (2023). Gönüllülük Çalışmaları Kapsamında İnsan Doğasını Sorgulamak: Farkındalık Topluluğu Örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(46), 97-114. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1162684
Güngör, E. (2010). Ahlak Psikolojisi ve Sosyal Ahlak (6. baskı). Ötüken Yayınları.
İncekara, H. (2011). Bir Tadına Bak Çok Seveceksin Gönüllülük (2. Basım). Mihrimah Yayınları.
Kılıçalp, D. (2022). Çevrimiçi Gönüllülük ve Sivil Toplum Kuruluşları. İçinde M. Şentürk (Ed.), Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak (ss. 271-288). Istanbul University Press. https://doi.org/10.26650/B/SS49.2022.006.12
Mirzaoğlu, M. A. (2025a). Din ve Toplumsal Dayanışma. Palet Yayınları.
Mirzaoğlu, M. A. (2025b). Yapay Zekâdan Dine Dijital Bakış (1. Baskı). Kadim Yayınları.
Mirzaoğlu, M. A. (2026). Volunteering as an Element of Social Solidarity (Y. Arı & E. Talisinski, Ed.; ss. 86-96). BZT Turan Publishing House. https://doi.org/10.30546/19023.978-9952-610-41-3.2025.5134.
Özmete, E. (2010). Sosyal Kapitali Yapılandırmak: Sosyal İletişim Ağı ve Yardımseverlik-Gönüllülük. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 6(22), 83-104.
Şentürk, M. (2022). Gönüllülüğün Tarihsel ve Toplumsal Bağlamı. İçinde M. Şentürk (Ed.), Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak (ss. 1-19). İstanbul Üniversitesi Yayınevi. https://doi.org/10.26650/B/SS49.2022.006
Şentürk, M., & Turan Tüylüoğlu, B. (2022). Gönüllülüğü Tanımlamak. İçinde M. Şentürk (Ed.), Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak (ss. 41-60). İstanbul Üniversitesi Yayınevi. https://doi.org/10.26650/B/SS49.2022.006
Taplamacıoğlu, M. (1961). Din Sosyolojisi Giriş. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları no:32.
Tarcan, A. (2005). İnternet ve Toplum (1. Baskı). Anı Yayınları.
Tekgöz, N. (2022). Gelecek Perspektifinden Gönüllülük Alanları. İçinde M. Şentürk (Ed.), Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak (ss. 207-227). İstanbul Üniversitesi Yayınevi. https://doi.org/10.26650/B/SS49.2022.006
Tiryaki, S., Balcı, E. V., Demir, Y., Karakuş, M., & Özay, T. (2024). Dijitalleşme ve Yerel Basın Dijital Dönüşüm, Etki, Gelecek. Palet Yayınları.
Yükseler, M., Yazgan, J., & Tenikler, G. (2024). Anlık Gönüllülük Olgusunun Türkiye’deki Afet ve Acil Durum Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 1-17. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1311962
