Kahramanmaraş İli Kale Turizmi Potansiyeli ve Planlaması

Authors

Mehmet Sait Şahinalp

Synopsis

This study examines the tourism potential and spatial planning opportunities of the castle heritage in Kahramanmaraş province, located in a strategic transition zone between the Mediterranean, Central Anatolia, and Eastern Anatolia regions. The objective of the research is to evaluate the current condition and attractiveness of the castles, fill the academic and strategic research gap regarding military architectural heritage, and propose models for sustainable preservation, promotion, route planning, and regional development. Although Kahramanmaraş possesses a rich military heritage spanning from the Hittites to the Ottoman Empire, its castles remain underutilized in tourism. Activating this potential is vital for preserving regional identity, ensuring cultural memory continuity, and fostering local economic diversification. A qualitative research design was adopted, incorporating field observations, document analysis, source/location verifications, cartographic and spatial analysis, thematic route design, and a SWOT analysis to evaluate internal and external dynamics. A total of 63 castles were identified across the province, with 35 (55.5%) concentrated in the Andırın district alone. Among these, 32 castles are officially registered. The study highlights key structures including Kahramanmaraş, Güredil, Azgıt, Meryemçil, Haştırın, Hurman, Sütpişiren, Kızkalesi, Kızılkale, and Bababurun castles. The ruined state of most structures, along with deficiencies in transport, visitor infrastructure, and tour integration, emerged as the main weaknesses. To foster castle tourism, seven thematic routes are proposed: Elbistan, Kahramanmaraş City, Afşin, Göksun, Andırın I, Andırın II, and Türkoğlu. The study concludes that through accurate restoration, adoption of digital marketing and AR/VR technologies, infrastructure upgrades, and integration with eco- and gastronomy tourism, Kahramanmaraş can establish a competitive and sustainable heritage tourism destination.

References

Afşin Belediyesi (2021). Eshabı Kehf. https://www.afsin.bel.tr/icerik/eshabi-kehf (Erişim Tarihi: 22. 08. 2025).

Ahunbay, Z. (1996). Tarihi çevre koruma ve restorasyon. İstanbul: YEM Yayınları.

Kabalcı, B. (Edt) (2011). Andırın tarih ve kültür varlıkları envanteri. TC. Andırın Kaymakamlığı.

Ashworth, G. J., & Tunbridge, J. E. (2000). The tourist-historic city: Retrospect and prospect of managing the heritage city. London: Routledge.

Aygan, H., (2017). “Bel”, Kahramanmaraş Ansiklopedisi-II, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Başgelen, N. (2009). Kaleli kentleriyle Türkiye. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.

DOĞAKA (2012). Kahramanmaraş il turizm stratejisi ve eylem planı (2012-2015). Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı.

DOĞAKA (2020) Kahramanmaraş il turizm stratejisi ve eylem planı (2020-2024). Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı.

DOĞAKA. (2024). TR63 Bölgesi turizm odaklı dönüşüm raporu. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı.

Erşahin, İ. (2014). Kahramanmaraş'ta halk anlatmaları. Doğan, O., Avcı, R., Yakar, S. (Ed.), Akdeniz'in Altın Kenti Kahramanmaraş içinde (347-360). ISBN: 978-605-149-657-3, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayını.

ICOMOS. (2022). Accessibility of cultural heritage: inclusiveness and constraints in conservation. 13th edition in Florence, Italy, April 11-12

Karademir, N. (2018). “Dağlıca Mahallesi”, Kahramanmaraş Ansiklopedisi-III. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

KİKTM Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2025). Eshabı Kehf külliyesi. https://kahramanmaras.ktb.gov.tr/TR-152519/eshab-i-kehf-kulliyesi.html (Erişim Tarihi: 22. 08. 2025).

Kılıç, N. (2020). Kahramanmaraş ilinin turizm potansiyeli (Basılmamış Doktora Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitütüsü.

Kılıçsallayan, S., (2018). “Günecik (Kildelik) Şelalesi”, Kahramanmaraş Ansiklopedisi-III. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Konyar, E. (2010). İlk tunç çağından orta demir çağına Kahramanmaraş. Özdem, F. (Ed.), Dağların Gazeli Maraş, içinde (125-157). İstanbul: YKY.

Özkarcı, M. (2007). Türk kültür varlıkları envanteri 46, I-II. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Özkarcı, M. (2017). “Ak Kale”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-I, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Özkarcı, M. (2020a). “Haştırın Kalesi”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-IV, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Özkarcı, M. (2020b). “Hurman (Marabuz) Kalesi”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-IV, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Özkarcı, M. (2021a). “Kız Kalesi”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-V. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Özkarcı, M. (2021b). “Kızıl Kale”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-V. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Özkarcı, M. (2022). “Sütpişiren Kalesi”, Kahramanmaraş ansiklopedisi-VI, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Paköz, A. E., Oltulu, E. (2024). Görsel belgelerle Maraş kalesi’nin tarihi ve önemi. Kent Akademisi Dergisi, 17(3), 719-736.

Poria, Y., Butler, R., & Airey, D. (2003). The core of heritage tourism. Annals of Tourism Research, 30(1), 238-254.

Richards, G. (Ed.). (2001). Cultural Attractions and European Tourism. Wallingford: CABI Publishing.

Sandal, E. K. ve Karademir N. (2016). Kahramanmaraş’ta halkın turizme bakışı. Türk Coğrafya Dergisi, 66, 63-70.

Timothy, D. J. & Boyd, S. W. (2003). Heritage tourism. Harlow: Pearson Education.

Toroğlu E., (2020). “Turizm”, Kahramanmaraş Ansiklopededisi-IV, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Toroğlu, E. (2017) “Çinçin Boğazı”, Kahramanmaraş Ansiklopedisi-II, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Yayınları.

Tuncel, M. (2001). “Kahramanmaraş”, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 24, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.

Türkiye Kültür Portalı (2025). Eshabı Kehf Külliyesi. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kahramanmaras/gezilecekyer/eshab-i-kehf-kulliyesi (Erişim Tarihi: 22. 08. 2025).

Türkoğlu Kaymakamlığı a. Gavur gölü (Sağlık ovası). http://www.turkoglu.gov.tr/turkoglu (Erişim Tarihi: 24. 08. 2025)

Türkoğlu Kaymakamlığı b. Gavur gölü. http://www.turkoglu.gov.tr/gavur-golu. (Erişim Tarihi: 24. 08. 2025)

UNESCO (2019). Sustainable tourism toolkit. https://whc.unesco.org/en/sustainabletourismtoolkit/ (Erişim Tarihi: 25. 08. 2025).

Published

November 18, 2026

License

License