Turizm Gelişimi Açısından Kahramanmaraş İlinde Konaklama Altyapısının Değerlendirilmesi
Synopsis
Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilindeki konaklama altyapısının tarihsel gelişim, tesis sayısı, belge türü, yatak kapasitesi, mekânsal dağılım ve turizm potansiyeli incelenmektedir. Bulgular, 1987’de 40 olan tesis sayısının 2024’te 140’a yükseldiğini, ancak ekonomik krizler, COVID-19 pandemisi ve 2023 depremleri nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşandığını göstermektedir. Ayrıca 2021 sonrası mevzuat değişikliğiyle belediye belgeli tesisler Bakanlık sistemine alınmış, sektörün kayıt ve sınıflandırma yapısı değişmiştir. 2025’te toplam tesis sayısı 134’tür ve bunların 81’i basit belgeli tesislerden oluşmaktadır. Pansiyonlar ve apart oteller özellikle Onikişubat ile Ilıca çevresinde yoğunlaşmış, bu durum konaklama altyapısında belirgin mekânsal dengesizlik yaratmıştır. Toplam 6.028 yatak kapasitesinin 4.011’i Onikişubat’ta bulunmaktadır. İşletme belgeli tesisler toplam kapasitenin yüzde 54’ünü, basit belgeli tesisler ise yüzde 34’ünü oluşturmaktadır. Üç adet beş yıldızlı otelin bulunması, lüks ve yüksek standartlı konaklama seçeneklerinin sınırlı olduğunu göstermektedir. IPARD ve diğer yatırım teşvikleri özellikle kırsal, termal ve küçük ölçekli konaklama yatırımlarını desteklemiştir. Çalışmada, Kahramanmaraş’ın tarihî, kültürel, doğal, termal ve gastronomik değerlerine rağmen turizm potansiyelinin tam olarak kullanılmadığı belirtilmektedir. Nitelikli tesislerin artırılması, ilçelere göre planlama yapılması, hizmet kalitesinin yükseltilmesi, tematik turizm rotalarının geliştirilmesi, konaklama sürelerinin uzatılması ve güçlü dijital tanıtım ile markalaşma politikalarının uygulanması önerilmektedir. Depremin özellikle Elbistan, Ekinözü, Dulkadiroğlu ve Onikişubat ilçelerinde tesis ve yatak kapasitesini çok ciddi biçimde azalttığı vurgulanmaktadır.
References
Alaeddinoğlu, F., Toroğlu, E. & Elibüyük, M. (2006). Türkiye’de bölgesel farklılıklara göre konaklama tesislerinin gelişimi ve değişimi. IV. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, Ankara Üniversitesi, Ankara, 145–152.
Albayrak Fakıoğlu, P. & Seçkin, E. (2023). Tarım ve kırsal kalkınma aracı olarak IPARD II programının Türkiye’deki uygulamaları ve desteklerin mekânsal dağılımı. Coğrafya Dergisi, 46, 81–91.
Anadolu Ajansı. (2023, 5 Mart). Depremden etkilenen turizm tesisleri için finansmana erişimin kolaylaştırılması önerildi. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/depremden-etkilenen-turizm-tesisleri-icin-finansmana-erisimin-kolaylastirilmasi-onerildi/2853602
Arslan, G., Arslan, D. A., Albayrak, İ., Çağrıcı, A. & Çakır, H. (2020). Kırsal kalkınmada Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK)’nun rolü ve işlevleri: Kahramanmaraş örneği. DÜMAD – Dünya Multidisipliner Araştırmalar Dergisi, 1, 73–95.
Asadova, S. (2024). The role of accommodation in tourism. Information Horizons: American Journal of Library and Information Science Innovation, 2 (1), 178–181. https://www.grnjournal.us/index.php/AJLISI/article/view/2848/2456
Buhalis, D. & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet. Tourism Management, 29 (4), 609–623.
Ceylan, M. A. & Yakut, M. E. (2021). Türkiye’de turistik konaklama türlerine ve dağılışına coğrafi bir bakış. Turkish Academic Research Review-Türk Akademik Araştırmalar Dergisi (TARR), 6 (2), 697–724.
Cooper, C., Fletcher, J., Fyall, A., Gilbert, D. & Wanhill, S. (2008). Tourism: Principles and practice (4. baskı). Pearson Education.
Dwyer, L. & Forsyth, P. (1998). Economic impacts of tourism: A framework for analysis and application to the Australian tourism industry. Journal of Travel Research, 37 (2), 129–138.
Goeldner, C. R. & Ritchie, J. R. B. (2012). Tourism: Principles, practices, philosophies (12. baskı). Wiley.
Gössling, S. (2018). Sustainable tourism development in developing countries: Some aspects of energy use. Journal of Sustainable Tourism, 26 (4), 588–604.
Göktaş, L. S. (2023). Kahramanmaraş merkezli depremlerin turizm sektörüne etkisi ve deprem sonrası atılması gereken adımlar hakkında öneriler. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6 (2), 624–635.
Inskeep, E. (1991). Tourism planning: An integrated and sustainable development approach. Van Nostrand Reinhold.
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verileri.
Kandampully, J. & Suhartanto, D. (2000). Customer loyalty in the hotel industry: The role of customer satisfaction and image. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 12 (6), 346–351.
Karademir, N., Sandal, E. K. & Urhan, F. B. (2018). Sağlık turizmi açısından Ekinözü içmeleri. Turkish Studies, 13 (3), 409–432.
Karademir, N. (2022). Kahramanmaraş’ta yerel halkın festivallere yönelik algıları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26 (1), 151–164.
Karademir, N. (2022). Kahramanmaraş’ta yaratıcı turizm. International Social Sciences Journal, 8 (99), 1892–1909.
Karademir, N. (2023). Dağlık alanların kırsal turizm açısından önemi: Çağlayancerit örneği. International Academic Social Resources Journal, 8 (56), 4484–4494. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.73775
Kırmızıkuşak, D. (2022). Kahramanmaraş ilinin gastronomi turizmine ilişkin bir SWOT analizi çalışması. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5 (4), 1315–1336.
Kılınç, N. (2020). Kahramanmaraş ilinin turizm potansiyeli (Yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2025). Bakanlık belgeli ve başvuru aşamasındaki tesisler. https://www.ktb.gov.tr/genel/searchhotelgenel.aspx?lang=tr
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü. (2025). Tesis istatistikleri. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-9859/tesis-istatistikleri.html
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü (2025). Konaklama istatistikleri. https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201120/konaklama-istatistikleri.html
Maraş Manşet. (2023). Kırsalda turizm TKDK ile canlanıyor. https://www.marasmanset.com/kirsalda-turizm-tkdk-ile-canlaniyor
Nutsugbodo, R. Y. (2016). Tourist accommodation. In J. Agyei-Ohemeng (Ed.), Tourism development in Ghana’s BAR: Demand and supply dynamics (ss.73–90). https://www.researchgate.net/publication/319552340_Tourist_Accommodation
Paksoy, M. & Açıksar, Ş. Y. (2023). Kahramanmaraş ilinin ekoturizm potansiyeli açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi, 7 (2), 17–24.
Pizam, A. & Ellis, T. (1999). Customer satisfaction and its measurement in hospitality enterprises. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 11 (7), 326–339.
Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38, 1225–1253. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.07.008
Sandal, E. K. & Karademir, N. (2015). Ilıca (Kahramanmaraş) kaplıcalarında termal turizm odaklı rekreasyon faaliyetleri. Türk Coğrafya Dergisi, 64, 39–50.
Sharpley, R. (2000). The influence of the accommodation sector on tourism development: Lessons from Cyprus. International Journal of Hospitality Management, 19 (3), 275–293.
Seetanah, B. (2011). Assessing the dynamic economic impact of tourism for island economies. Annals of Tourism Research, 38(1), 291–308.
Sezgin, M. & Karagöz, B. S. (2023). Kahramanmaraş depreminin konaklama işletmelerine etkisi ve fay tehdidi. In Ç. Ünüsan, M. Sezgin ve A. Köseoğlu (Ed.), Deprem ve turizm (Maraş depremi sonrası turizm sektörü değerlendirmeleri) (ss. 105–118). Eğitim Yayınevi.
Sipahi, S. & Yalçın, İ. C. (2020). Otel yapılarında konaklama tipleri, yıldız sistemi ve sürdürülebilirlik. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13 (75), 409–419.
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu. (2025). İmzalanan sözleşmeler. https://www.tkdk.gov.tr/ProjeIslemleri/ImzalananSozlesmeler
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2023). Bölgesel yatırım teşviklerinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri. https://verimlilikkutuphanesi.sanayi.gov.tr/Library/ShowPDF/1530
Timothy, D. J. & Teye, V. B. (2009). Tourism and the lodging sector. Routledge.
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA). (2025). Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama tesisleri. https://tga.gov.tr/kultur-ve-turizm-bakanligi-belgeli-konaklama-tesisleri
Yılmaz, H. (2020). Türkiye’de yatırım teşvik sisteminin tarihçesi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12 (23), 431–441.
Yoon, Y. & Uysal, M. (2005). An examination of the effects of motivation and satisfaction on destination loyalty: A structural model. Tourism Management, 26 (1), 45–56.