Sigara ve Kalp-Damar Sağlığı
Özet
Sigara tüketimi, aktif ve pasif içicilik yoluyla insan sağlığını tehdit eden, önlenebilir en büyük mortalite nedenidir. Tütün dumanında bulunan nikotin, karbonmonoksit, hidrojen siyanür ve nitrik oksit gibi toksik maddeler, kardiyovasküler sistem başta olmak üzere birçok organda ciddi hasarlara yol açar. Sempatomimetik bir etkiye sahip olan nikotin, kalp hızını ve kan basıncını artırarak miyokardın oksijen ihtiyacını yükseltir, lipid profilini bozarak aterosklerozu tetikler ve endoteliyal disfonksiyona neden olur. Bu durum, akut miyokard iskemisi, anstabil anjina, ani ölüm ve Burger hastalığı gibi periferik damar hastalıkları riskini önemli ölçüde artırmaktadır. Sigara dumanı yalnızca bireysel sağlığı bozmakla kalmayıp, izmarit atıkları, karbon salınımı ve ormansızlaşma yoluyla çevre kirliliğine ve iklim değişikliğine de yol açmaktadır. Ayrıca, hastalıkların tanı ve tedavi süreçleri ile çevre kirliliğinin yönetimi ülke ekonomilerine büyük yük getirmektedir. Sigara bırakma tedavisinde ilk adım motivasyon ve bilgilendirmedir. Fiziksel bağımlılığın şiddetine göre Nikotin Replasman Tedavisi (bant, sakız) veya NRT dışı bir farmakolojik ajan olan bupropion tercih edilmekte, alternatif olarak davranışsal eğitimler ve akupunktur gibi yöntemler uygulanmaktadır. Halk sağlığını, ekonomiyi ve ekosistemi korumak adına toplum bilincinin artırılması ve tütünle mücadelede koruyucu kuralların sıkı denetlenmesi kritik bir öneme sahiptir.
Smoking is the most significant preventable cause of mortality, threatening human health through both active and passive exposure. Toxic substances in tobacco smoke, including nicotine, carbon monoxide, hydrogen cyanide, and nitric oxide, induce severe damage across multiple organ systems, particularly the cardiovascular network. Nicotine exerts a sympathomimetic effect that increases heart rate and blood pressure, thereby elevating myocardial oxygen demand while triggering atherosclerosis and endothelial dysfunction by altering the lipid profile. Consequently, smoking substantially escalates the risk of acute myocardial ischemia, unstable angina, sudden death, and peripheral vascular disorders such as Buerger's disease. Beyond individual health degradation, tobacco consumption drives environmental pollution and climate change via cigarette butt waste, massive carbon emissions, and deforestation for cultivation. Additionally, the diagnostics, treatment of related diseases, and environmental remediation impose substantial financial burdens on national economies. Smoking cessation therapy initiates with motivation and education, followed by targeted strategies. Depending on physical dependence severity, Nikotine Replacement Therapy (patches, gums) or bupropion, a non-NRT pharmacological agent, are utilized, alongside behavioral training or acupuncture. Tightening protective regulations and raising public awareness remain critical to safeguarding public health, economies, and global ecosystems.
Referanslar
Yıldız L, Kılıç H. Sigaranın klinik ve biyokimyasal etkileri. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 2000;20:306-312.
Yetkin Y. Fizyolojik çevrenin korunması ve sigara içimi ile tütün üretimi ve biyoloji eğitimi arasındaki ilişki. SBAD 1992; 3: 99-110.
Armitage AK, Turner DM. Absorbtion of Nicotine in cigarette and cigar smoke through the oral mucosa. Nature 1970; 226: 1231-1232.
Zevin, S., Gourlay, S.G., Benowitz, N.L.: Clinical pharmacology of nicotine. Clin Dermatol 16, 557-564, 1998.
Benowitz, N.L.: The role of nicotine in smoking-related cardiovascular disease. Prev Med 26, 412-417, 1997.
Hukkanen, J., Jacob, P., Benowitz, N.L.: Metabolism and disposition kinetics of nicotine. Pharmacol Rev 57, 79-115, 2005.
Brewer, B.G., Roberts, A.M., Rowell, P.P.: Short-term distribution of nicotine in the rat lung. Drug Alcohol Depend 75, 193-198, 2004.
Bugajski, J., Gadek-Michalska, A., Bugajski, A.J.: Involvement of prostaglandins in the nicotine-induced pituitary-adrenocortical response during social stres. J Physiol Pharmacol 53, (4), 847-857, 2002.
Yanpallewar, S., Rai, S., Kumar, M., Chauhan, S., et al.: Neuroprotective effect Of Azadirachta indica on cerebral post-ischemic reperfusion and hypoperfusion in rats. Life Sci 76, (12), 1325-1338, 2005.
Kaplana, C., Menon, V.P.:Curcumin ameliorates oxidative stres during-nicotine induced lung toxicity in Wistar rats. Ital J Biochem 53, (2), 82-86, 2004.
Benowitz, N.L., Gourlay, S.G. : Cardiovascular toxicity of nicotine: Implications for nicotine replacement therapy. J American College of Cardiology 29, (7), 1422- 1431, 1997.
Tall, A.R., Blum, C.B., Forester, G.P., Nelson, C.A.: Changes in the distribution and composition of plasma high density lipoproteins after ingestion of fat. The Journal of Biological Chemistry 257, (1), 198-207, 1982.
Kayaoğlu N. Aktif ve pasif sigara içiminin eritrosit içi antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi.Uzmanlık Tezi.1999.
Zhu B. Parmley WW. Hemodynamic and vascular effects of active and passive smoking. Am Heart J, 1995;130:1270-1275.
Lakier JB, Ridge P. Smoking and cardiovascular disease. Am J Med, 1992; 93: 1A 8-11.
Zhang S, Day I, Ye S. Nicotine induced changees in gene expression by human coronary artery endothelial cells.Atherosclerosis, 2001; 154 : 277-283.
Heitzer T, Yla-Herttuala S, Iuoma J, Kurz S, Münzel T, Just H, Olschewsky M, Drexler H. Cigarette smoking potentiates endothelial dysfunction forearm resistance vessels in patients with hypercholesterolemia. Circulation, 1996; 93: 1346-1353.
Fielding JE. Smoking: Health effects and control. N EngI J Med 1985; 313: 491-498.
Eriksen MP, LeMaistre CA, Newell GR. Health hazard of passive smoking. Annu Rev Public Health, 1988; 9: 47-70.
Dale LC, Ebbert JO, Hays JT, Hurt RD. Treatment of nicotine dependence. Mayo Clin Proc 2000; 75: 1311-16.
Haustein KO. Pharmacotherapy of nicotine dependence. International Journal of Clinical Pharmacology and Theraputics 2000, 38: 273-90.
Niu T, Chen C, Ni J, Wang B. Nicotine dependence and its familial aggreation in Chinese International Journal of Epidemiolgy 2000; 29:248- 52.
I.Campbell. Nicotine replacement therapy in smoking cessation. Thorax: 2003; 58: 464-65.
Elbert DG, Penny NG, Mikael F, Rollyn S. A Comparisan of a nicotine sublingual tablet and placebo for smoking cessation. Nicotine and Tobacco Research 2002; 4: 441-50.
West R, Mcneill A, Raw M. Smoking cessation guideline for health professionals: an update: Thorax 2000; 55: 987-99.
Ellin R. Bupropion and other non nicotine pharmacotherapies. BMJ; 2004: 509-11.
Dale LC, Glover ED, Sachs DPL, Schoeder DR. Bupropion for smoking cessation: Predictors of successful outcome. Chest 2001; 119: 1357-64.
