Kahramanmaraş İlinin İnanç Turizmi Potansiyelinin Swot Analizi

Yazarlar

Mehmet Bozkoyun

Özet

Kahramanmaraş ilinin inanç turizmi potansiyeli, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseni ve doküman incelemesi tekniği kullanılarak SWOT analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yaklaşık 16 bin yıllık köklü bir yerleşim geçmişine sahip olan kent, Ulu Cami, Taş Medrese, Eshab-ı Kehf Külliyesi ve Sütçü İmam Türbesi gibi evrensel ve ulusal ölçekte önemli inanç merkezlerini bünyesinde barındırmaktadır. Buna karşın, 2025 yılı turizm istatistikleri mevcut potansiyelin turistik çekim gücüne dönüştürülemediğini ortaya koymaktadır. Kente gelen ziyaretçilerin yalnızca 3.762'sini yabancı turistler oluşturmuş, ortalama kalış süresi 1,93 gün ve konaklama doluluk oranı %20,42 gibi oldukça düşük seviyelerde gerçekleşmiştir. İlde yer alan 137 konaklama tesisinin 100'ünün Onikişubat ilçesinde toplanması, inanç turizmi açısından büyük değer taşıyan Afşin gibi ilçelerin turizmden pay almasını doğrudan engellemektedir. Yapılan SWOT analizi, konaklama altyapısındaki bu bölgesel dengesizliğin, uluslararası tanıtım yetersizliğinin ve bütüncül rota planlamalarının eksikliğinin kentin turizm gelişimini sekteye uğrattığını ortaya koymaktadır. Sürdürülebilir bir turizm kalkınması sağlamak amacıyla, konaklama yatırımları Afşin ve Ekinözü gibi ilçelere yönlendirilerek altyapı dengesizliği giderilmeli, Ulu Cami'den Eshab-ı Kehf'e uzanan entegre inanç rotaları planlanmalı ve Türkiye'nin konum avantajı kullanılarak uluslararası pazar odaklı tanıtım kampanyaları ivedilikle hayata geçirilmelidir.

 

Referanslar

Güzel F.Ö. Turistik ürün çeşitlendirmesi kapsamında yeni bir dinamik: İnanç turizmi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi. 2010; 2(2): 87-100.

Turan Y. Kutsalın ziyareti: İnanç turizminin altında yatan güdüler ve Karadeniz Bölgesi inanç turizmi potansiyeli. ODÜ Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 10(1): 153-163.

Gümüş N. İnanç turizmi: Kavramsal bir bakış. İçinde: Bayhan İ (ed.) Multidisipliner Bir Yaklaşımla Özel İlgi Turizmi. Gaziantep: Özgür Yayınları; 2025. s. 97-110.

Çam O, Avcı M. Kutsal alanlar, coğrafi işaretler, kültür ve inanç rotalarının inanç turizmi açısından değerlendirilmesi. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2023; 13: 26-43.

Ayaz N, Eren M. Türkiye'de inanç turizmi üzerine nitel bir araştırma. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2020; 5(2): 284-300.

Kaynak İ.H, Karabulut T. İnanç turizmi bağlamında kentsel turizm ve kültürel turizm: Konya örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2016; 35: 185-191.

Karadeniz E, Kandır S.Y, Önal Y.B. Seçilmiş paydaşların SWOT yöntemiyle Türk turizm yatırımlarını değerlendirmesine yönelik bir pilot çalışma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. 2007; 18(2): 195-205.

Sevinç H, Azgün S. Bölgesel kalkınma ve inanç turizmi bağlamında Akdamar Kilisesi örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi. 2012; 2(2): 17-21.

Dikici E, Sağır A. Antalya'da inanç turizminin sosyolojik çözümlemesi: Demre-Myra örneği. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2012; 14(22): 35-43.

Eykay İ, Dalgın T, Çeken H. İnanç turizmi potansiyeli açısından Antakya'nın değerlendirilmesi. Journal of Life Economics. 2015; 2(2): 59-74.

Değişgel S. Adana'nın inanç turizmi potansiyeli ve yerel halkın inanç turizmi ile ilgili görüşleri. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi. 2023; 7(1): 122-140.

Öner S, Cansu E. Ankara'nın inanç turizmi potansiyeli ve yerel halkın inanç turizmi bakış açısına yönelik çıkarımsal analizi. Turizm ve Araştırma Dergisi. 2019; 8(1): 84-105.

Çam O, Çılgınoğlu H. Kastamonu ili turizm potansiyeli ve inanç turizminin şehirdeki yeri ve önemi. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2020; 5(1): 76-90.

Kaya M.C, Kaya E. Sümela Manastırı'nın inanç turizmi potansiyeli üzerine kavramsal bir değerlendirme. Karadeniz İletişim Araştırmaları Dergisi. 2022; 12(2): 46-61.

Arınç K. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin inanç turizmi potansiyeli ile bölgesel kalkınma bakımından değerlendirilme imkânları. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018; 22(Özel Sayı): 2129-2147.

Baltacı M, Aytemir Ş. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin inanç turizminin SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi. 2024; 6(1): 1-16.

Soydan E, Şarman N. Mardin ve Şırnak illerindeki Süryanilere ait dini yapıların kültür (ve inanç) turizmi potansiyeli. The Journal of Academic Social Science Studies. 2013; 6(8): 589-607.

Harunoğulları M. Kilis'in inanç turizmi potansiyeli ve kutsal mekânları. Turkish Studies, 2016; 11(21): 177-210.

Karacıl G. Adıyaman'ın inanç turizmi potansiyelinin SWOT analizi. Journal of Academic Tourism Studies. 2025; 6(Özel Sayı): 77-90.

Başer M.Y, Olcay A. Battalgazi (Eski Malatya) inanç turizmi potansiyelinin SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Journal of Tourism Intelligence and Smartness. 2021; 4(3): 341-366.

Özgen N. Siirt'in inanç turizmi mekânları: Ziyaret (Veysel Karani) ve Tillo (Aydınlar) örnekleri. Doğu Coğrafya Dergisi, 2013; 17(27): 251-272.

Bozkoyun M. Bitlis şehrinin inanç turizmi üzerine bir inceleme. İçinde: Elmastaş N (ed.) Bitlis Turizm Araştırmaları. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2024. s. 87-99.

Bingöl Z. Akdeniz Bölgesinin kültür ve inanç turizmi potansiyeli açısından değerlendirilmesi. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi. 2004; 1: 125-137.

Kültür ve Turizm Bakanlığı. Bakanlık belgeli ve bakanlığa başvurusu olan tesisler. 2026a. (25.06.2026 tarihinde https://www.ktb.gov.tr/genel/searchhotelgenel.aspx?lang=tr adresinden ulaşılmıştır).

Kültür ve Turizm Bakanlığı. Yıllık bültenler. 2026b. (25.06.2026 tarihinde https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201126/yillik-bultenler.html adresinden ulaşılmıştır).

Eker F. Kahramanmaraş’ın tarihi coğrafyasına bir bakış. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2013; 10(2): 25-38.

Özkarcı M. Türk kültür varlıkları envanteri 46 I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları; 2007.

Tekin R. Zülkadir Beyliği ve Osmanlı Devleti zamanında Maraş’ta yapılan vakıf eserler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2000; 3: 309-340.

Köleli Y. Sütçü İmam Türbesi. 2018. (26.06.2026 tarihinde https://marasavucumda.com/sutcu-imam-turbesi/ adresinden ulaşılmıştır).

Yayınlanan

18 Kasım 2026

Lisans

Lisans