Oyunun Desteklenmesi
Özet
Bu bölümde, oyunun desteklenmesinde oyun alanlarının düzenlenmesi, oyuncak seçimini ve öğretmenlerin, ebeveynlerin ve akranların oyundaki işlevleri kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Oyunun, çocuk gelişimi üzerinde bilişsel, fiziksel, dil, sosyal-duygusal becerilerinin gelişiminde kritik bir rol üstlendiği vurgulanmıştır. Eğitim ortamlarında ve evde oyun alanlarının çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına uygun biçimde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Nitelikli oyun alanları; motor becerileri, sosyal etkileşimi, yaratıcılığı ve bağımsızlığı desteklemektedir. Oyuncaklar, oyunu destekleyen temel araçlar olup çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerine çok yönlü katkı sağlamaktadır. Yaşa ve gelişim düzeyine uygun, ihtiyaç ve ilgilere yönelik seçilmelidir. Öğretmenler ve ebeveynler, oyunun niteliğini belirleyen önemli paydaşlardır. Öğretmenlerin oyunu kolaylaştırıcı ve destekleyici rolleri, ebeveynlerin çocuklarıyla oyun temelli etkileşimleri, akranların ise sosyal-duygusal etkileşimleri çocukların gelişimsel kazanımlarını güçlendirmektedir. Bu bağlamda oyun, çocuk gelişimini bütüncül olarak destekleyen vazgeçilmez bir öğrenme deneyimi olarak değerlendirilmektedir.
This section provides a comprehensive overview of the organization of play areas, the selection of toys, and the roles of teachers, parents, and peers in supporting play. It emphasizes that play plays a critical role in the development of children’s cognitive, physical, language, and social-emotional skills. It is of great importance to organize play areas in educational settings and at home in a way that meets children’s developmental needs. High-quality play areas support motor skills, social interaction, creativity, and independence. Toys are essential tools that support play and contribute in multiple ways to children’s cognitive, physical, social, and emotional development. They should be selected based on age and developmental level, as well as children’s needs and interests. Teachers and parents are key stakeholders in determining the quality of play. Teachers’ roles as facilitators and supporters of play, parents’ play-based interactions with their children, and peers’ social-emotional interactions all strengthen children’s developmental gains. In this context, play is regarded as an indispensable learning experience that holistically supports child development.
Referanslar
Adak Özdemir, A., & Ramazan, O. (2012). Oyuncağa çocuk, anne ve öğretmen bakış açısı. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-16. https://izlik.org/JA59JL69GA
Akaroğlu, G., Dağ, N., Beserek, S., Selvi, M., & Altıparmak, Ş. (2019). Ebeveyn-çocuk iletişiminde oyunun rolü. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (3), 208-228.
Akşit Yavuz, E. (2017). Oyunda anne-babanın ve öğretmenin rolü. (Ed. Önder, A. ve Arslan Çiftçi) Erken çocuklukta oyun ve oyun yoluyla öğrenme. Nobel Akademik.
Alotaibi, M. S., Alshehri, A. A., & Alshahrani, N. M. (2024). Game-based learning in early childhood education: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1347452. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1347452
Atıcı, A. R. (2024). Oyunun tarihsel gelişimi oyun. Çocuk gelişiminde beden eğitimi, spor ve oyun, 7.
Bekmezci, H., & Özkan, H. (2015). Oyun ve oyuncağın çocuk sağlığına etkisi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Dergisi, 5(2), 81-87.
Bergen, D. (2021). The role of toys in promoting children’s development. The handbook of developmentally appropriate toys, 1-10.
Blakemore, J.E.O., Centers, R.E. (2005). Characteristics of boys' and girls' toys. Sex Roles 53, 619–633. https://doi.org/10.1007/s11199-005-7729-0
Bolışık, B., Yılmaz, H. B., Yavuz, B., & Büyük, E. T. (2014). Yetişkinlerin çocuklar için oyuncak seçimine yönelik davranışlarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(4), 976-990.
Bubikova-Moan, J., Hjetland, H. N., & Wollscheid, S. (2019). ECE teachers’ views on play-based learning: A systematic review. European Early Childhood Education Research Journal, 27(6), 776–800. https://doi.org/10.1080/1350293X.2019.1678717
Cherney, I. D. & Dempsey, J. (2010). Young children’s classification, stereotyping and play behaviour for gender neutral and ambiguous toys. An International Journal of Experimental Educational Psychology, 30 (6), 651-669.
Ekmekçioğlu, D., & Ekmekçioğlu, S. (2024). Industrıal desıgn approaches to park playgrounds: an ınclusıve and accessıbılıty-orıented revıew of examples. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 9(19), 21-42. https://izlik.org/JA37TR52RD
Fabes, R. A., Martin, C. L., Hanish, L. D., Anders, M. C., & Madden-Derdich, D. A. (2012). The effects of young children's affiliations with prosocial peers on subsequent emotionality in peer interactions. British Journal of Developmental Psychology, 30(4), 569–585. https://doi.org/10.1111/j.2044-835X.2011.02073.x
Gagnon, S. G., & Nagle, R. J. (2004). Relationships between peer interactive play and social competence in at-risk preschool children. Psychology in the Schools, 41(2), 173–189. https://doi.org/10.1002/pits.10145
Gladh, M., Nilholm, C., & Almqvist, L. (2022). Supporting children's social play with peer-based interventions in inclusive preschools: A systematic review. Frontiers in Education, 7, 943601. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.943601
Ginsburg, K. R. (2007). The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds. Pediatrics, 119(1), 182–191. https://doi.org/10.1542/peds.2006-2697
Gülhan, M. (2019). Play in early childhood education: An examination of teacher roles during free playtime (Master's thesis, Middle East Technical University (Turkey)).
Güngör, C. (2025). Oyunun Gücü: Ebeveynlerin Perspektifinden Erken Çocukluk Döneminde Oyunun Rolü Üzerine Bir İnceleme. İçtimaiyat, (Aile Özel Sayısı), 114-140.
Işıkoğlu, N., & İvrendi, A. B. (2008). Anne ve babaların oyuna katılımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 47-57.
İvrendi, A. (2020). Early childhood teachers’ roles in free play. Early Years, 40(3), 273-286.
Johnson, J. E., Christie, J. F., & Yawkey, T. D. (1999). Play and early childhood development (2nd ed.). New York, NY: Longman.
Jones, E., & Reynolds, G. (1992). The play's the thing: Teachers' roles in children's play. Teachers College Press.
Karadeniz, G., & Kaya, B. N. (2025). Babalık Rolü Algısı İle Babanın Katılımı Arasındaki İlişkilerin Baba-Çocuk Oyununa Yansımaları. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 71-95. https://doi.org/10.33708/ktc.1509129
Kavak, Ş., & Coşkun, H. (2017). Erken çocukluk eğitiminde eğitici materyal geliştirmenin önemi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 11-23.
Khalil, N., Naser, I., & Al-Qaryouti, I. (2022). Exploring teacher educators’ perspectives of play-based learning in teacher education programmes. Education Sciences, 12(2), 95. https://doi.org/10.3390/educsci12020095
Merve, Ü. (2009). The place and importance of playgrounds in child development. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 10(2), 95-110.
Oktay, A. (2002). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. İstanbul: Epsilon Yayınları.
Özdemir, T. Y., Şengür, E., & Doğan, A. (2025). Eğitimde Oyun ve Arkadaşlığın Eğitim Süreci Bağlamında Değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 3465-3480. https://doi.org/10.53444/deubefd.1641250
Özgünlü, M. & Veziroğlu Çelik, M. (2018). Okul öncesi eğitimde yapılandırılmamış oyuna ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Kastamonu Eduction Journal, 26(5), 1691-1700. doi:10.24106/kefdergi.2389
Özkaya, B. T. (2015). Ebeveyn-çocuk ilişkisi üzerine odaklanan bir oyun terapisi yaklaşımı: Filial terapi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(2), 208-220. https://doi.org/10.5455/cap.20140825122141
Özyürek, A., Şahin, F. T., & Gündüz, Z. B. (2018). Nesilden nesile kültürel aktarımda oyun ve oyuncakların rolü. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 1-12.
Parker, R., Thomsen, B. S., & Berry, A. (2022). Learning through play at school – A framework for policy and practice. Frontiers in Education, 7, 751801. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.751801
Pereira, L., Guedes, S. D. C., Morais, R. L. D. S., Nobre, J. N. P., & Santos, J. N. (2021). Environmental resources, types of toys, and family practices that enhance child cognitive development. In Codas (Vol. 33, p. e20190128). Sociedade Brasileira de Fonoaudiologia.
Pyle, A., & Danniels, E. (2017). A continuum of play-based learning: The role of the teacher in play-based pedagogy and the fear of hijacking play. Early Education and Development, 28(3), 274–289. https://doi.org/10.1080/10409289.2016.1220771
Richards, M. N., Putnick, D. L., & Bornstein, M. H. (2020). Toy buying today: Considerations, information seeking, and thoughts about manufacturer suggested age. Journal of applied developmental psychology, 68, 101134. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2020.101134
Ripat, J., & Becker, P. (2012). Playground usability: what do playground users say? Occupational therapy international, 19(3), 144-153.
Rüdisüli, C., Duss, I., Lannen, P., & Wustmann Seiler, C. (2023). External assessment of teachers’ roles during children’s free play and its relation to types of children’s play. In Frontiers in Education (Vol. 8, p. 1287273). Frontiers Media SA. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1287273
Rüdisüli, C., Vogt, F., & Roebers, C. M. (2023). External assessment of teachers’ roles during children’s free play in early childhood education and care. Frontiers in Education, 8, 1287273. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1287273
Sevinçli, N., & Şahin, B. (2022). Okulöncesi eğitim ortamlarında sessiz oyun mekânlarının tasarımı üzerine bir inceleme. Journal of Near Architecture, 6(1).
Türkan, E., & Önder, S. (2011). Balıkesir kenti çocuk oyun alanlarının irdelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 8(3), 69-80. https://izlik.org/JA59ZE96SJ
Türkmen Ş. & Türkmen, S., (2021). Investigation of the Situation of the Children’s Intellectual Field in Families With 3-4 Years of Education Who Continues Pre-School Education in Toy Selection. Social Scientific Centered Issues, 3(2), 86-96.
Ünal, S. E., & Tuğrul, B. (2024). Zenginleştirilmiş oyun ortamında meraklı-çocuk e-twinning projesine ilişkin erken çocukluk eğitimcilerinin görüşleri. Ege Eğitim Dergisi, 25(3), 167-185.
