Kedi ve Köpeklerde Kritik Hastaların Nütrisyonel Yönetimi
Özet
Bu bölüm, acil ve yoğun bakım ünitesindeki kedi ve köpeklerde nütrisyonel yönetimin fizyopatolojik esaslarını, hasta değerlendirme kriterlerini ve tedavi protokollerini incelemektedir. Kritik hastalıklarda ortaya çıkan "stres açlığı" metabolizmayı katabolik faza sürükleyerek kas kütlesi kaybına, immünosupresyona ve mortalite artışına yol açar. Bu nedenle beslenme desteği pasif bir unsur değil, proaktif bir tedavi stratejisidir. Metin; Dinlenme Enerji Gereksinimi (RER) ve protein dengesinin ve miktarının ayarlanması, kardiyak, onkolojik, hepatik ve renal gibi özel patolojilerde diyet düzenlemelerini, bağırsak mikrobiyotası ile Fekal Mikrobiyota Transplantasyonu (FMT) uygulamalarını, enteral (NE/NG, E-tüpü, PEG, J-tüpü) ve parenteral (SPB/KPB) besleme tekniklerini ile Yeniden Besleme Sendromu (Refeeding Syndrome) gibi metabolik komplikasyonların önlenmesini ele almaktadır.
Referanslar
Chan DL. Nutritional Requirements in Critical Illness. Burkitt-Creedon JM, Davis H (eds.) Advanced Monitoring and Procedures for Small Animal Emergency and Critical Care (2nd ed.). John Wiley & Sons, Ltd; 2023, p. 547-554.
Chan DL. Nutritional Support for the Critically Ill Feline Patient. Drobatz KJ., Reineke, E., Costello, M. F., & Culp, W. T. N. (Eds.). Feline Emergency and Critical Care Medicine. John Wiley & Sons; 2023. p. 83-92.
Chan DL. Nutritional Support for the Critically Ill Patient. In: Battaglia AM, Steele AM (eds.) Small Animal Emergency and Critical Care for Veterinary Technicians. 3rd ed. Missouri: Elsevier; 2016. p. 106-120.
Cıngı CÇ, Kancı H. Kanser hastalarının beslenmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Veterinary Sciences - Surgery Special Topics. 2016;2(2): 91-96.
Durdu Ü, İnal F. Hasta kedi ve köpeklerin sıvı diyetlerle beslenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2021;18(3): 235-242. doi:10.32707/ercivet.1015856
Eirmann L, Michel KE. Enteral Nutrition. In: Silverstein DC, Hopper K (eds.) Small Animal Critical Care Medicine. Saunders Elsevier; 2009. p. 53-58.
Hackett TB, Mazzaferro EM. Veterinary Emergency and Critical Care Procedures. 3rd ed. Canada: John Wiley & Sons; 2025. p. 149-164.
Hurley KJ, Michel KE. Nutritional support of the critical patient. King LG, Boag A. (eds.). BSAVA Manual of Canine and Feline Emergency and Critical Care(2nd ed.). British Small Animal Veterinary Association; 2007, p. 327-338.
Lambell KJ, Tatucu-Babet OA, Chapple L, et al. Nutrition therapy in critical illness: a review of the literature for clinicians. Critical Care. 2020;24(1): 35. doi:10.1186/s13054-020-2739-4
Macintire DK, Drobatz KJ, Haskins SC, et al. Manual of Small Animal Emergency and Critical Care Medicine. Blackwell Publishing; 2006. p. 89-111.
Mathews KA. Emergency and critical care medicine: An essential component of all specialties and practices. Frontiers in Veterinary Science. 2017;4: 165. doi:10.3389/fvets.2017.00165
Poli G, Hompas T. miniVET guide: Emergency Medicine. 2012. p. 235-237.
Roesler RJ, Secchi AM. Small Animal Technician's Guide to the Intensive Care Unit. John Wiley & Sons; 2026. p. 177-184.
Rozanski EA, Rush, JE. A Colour Handbook of Small Animal Emergency and Critical Care Medicine. Dublin: Manson Publishing; 2007.
Şahin T, Çelik ÖY. Hepatik hastalık ve yetersizliklerin tedavi yönetimi. In: İssi M (ed.) Kedi ve Köpeklerde Karaciğer ve Pankreas Hastalıkları. 1st ed. Türkiye Klinikleri; 2025. p. 81-94.
Sevim R, Demirel G. Kalp hastası köpek ve kedilerde beslenme. In: Bakırel U (ed.) Küçük Hayvanlarda Edinsel Kalp Hastalıkları. 1st ed. Türkiye Klinikleri; 2021. p. 110-117.
Ural K, Balıkçı C. Geriatrik kedi ve köpeklerde mikrobiyota ve beslenme. In: Yalçın E, Pekmezci D (eds.) Kedi ve Köpeklerde Geriatri. 1st ed. Türkiye Klinikleri; 2024. p. 64-68.
Ural K, Erdoğan S, Türk E, et al. Kritik hastalıklı kedi ve köpeklerde fekal transplantasyon yeni bir sağaltım yöntemi olabilir mi? In: Paşa S (ed.) Kritik Hastalıklı Kedi ve Köpeklerde Çoklu Organ Yetmezliğine Yaklaşım. 1st ed. Türkiye Klinikleri; 2020. p. 71-73.
Viner Smith E, Lambell K, Tatucu-Babet OA, et al. Nutrition considerations for patients with persistent critical illness: A narrative review. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition. 2024;48(6): 658-666. doi:10.1002/jpen.2623
Yiğitarslan K, Avki S. Veteriner ürolojide acil yaklaşımlar. In: Elma E (ed.) Küçük Hayvan Hekimliğinde Acil Uygulamalar. 1st ed. Türkiye Klinikleri; 2018. p. 60-68.
