Kriz Yönetimi ve Afet Lojistiği
Özet
Kriz yönetimi ve afet lojistiği, günümüzde afetlere karşı hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerinin etkinliğini belirleyen kritik alanlar olarak öne çıkmaktadır. Sosyal medya, kriz ve afet yönetiminde zaman ve mekân sınırı olmaksızın iletişim, bilgi paylaşımı, farkındalık oluşturma ve koordinasyonu kolaylaştıran güçlü bir araç haline gelmiştir. Afet lojistiği ise, afetzedelerin temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere malzeme, bilgi ve kaynakların planlanması, depolanması, taşınması ve yönetimini kapsamakta; stratejik, taktiksel ve operasyonel düzeyde çok boyutlu bir yaklaşım gerektirmektedir. Literatürde afet lojistiğinin başarısını belirleyen temel unsurlar arasında koordinasyon ve iş birliği, kurumsal sorumluluk bilinci, bilgi aktarımında açıklık, altyapı ve ekonomik yeterlilik ön plana çıkmaktadır. Bununla birlikte, yardım dağıtımındaki adaletsizlik, iletişim eksiklikleri ve barınma sorunları gibi lojistik zorluklar afet yönetiminin etkililiğini sınırlamaktadır. Son yıllarda afet lojistiği ve insani yardım lojistiği üzerine yapılan araştırmalarda artış gözlenmekte olup, bu durum konunun hem akademik dünyada hem de uygulamada stratejik bir öncelik haline geldiğini göstermektedir.
Referanslar
Ağdaş, M., Bali, Ö., & Ballı, H. (2014). Afet lojistiği kapsamında dağıtım merkezi için yer seçimi: SMAA-2 tekniği ile bir uygulama. Beykoz Akademi Dergisi, 2(1), 75-94.
Akay, E., & Yılmaz, İ. (2025). Afet Yönetimi ve Gastronomi. Gastronomi Alanında Tematik Araştırmalar-V, 55-67.
Akdağ, M., & Taşdemir, E. (2006). Krizden çıkmanın yolları: Etkin bir kriz iletişimi. Selçuk İletişim, 4(2), 141-157.
Aksoy, L., & Aslan, Ö. F. (Eds.). (2024). 360 Derece Afet Lojistiği. Efe Akademi Yayınları.
Altınkesen, Ö. (2025). Afet Yönetiminde Kamu Kurumlarının Rolü ve Kapasitesi. Iksad Journal, 9(I36), 136-153.
Altun, A. Ö. (2023). Dirençli toplum yaklaşımında “Bilinç” olgusu ve kent planlama ile ilişkisi. Resilience, 7(1), 93-110.
Altun, F. (2018). Afetlerin Ekonomik ve Sosyal Etkileri: Türkiye Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme.
Asian Disaster Reduction Center. (2005). Total disaster risk management – Good practices. Asian Disaster Reduction Center. https://www.adrc.asia/publications/TDRM2005/TDRM_Good_Practices/GP2005_e.html
Avdar, R., & Avdar, R. (2022). Türkiye’de yaşanan doğa kaynaklı afetlerin sosyo-ekonomik etkileri. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 1-12.
Aydın, H., Ayvaz, B., & Küçükaşçı, E.Ş. (2017). Afet Yönetiminde Lojistik Depo Seçimi Problemi: Maltepe İlçesi Örneği. Journal of Yaşar University, 12, 1-13.
Bayat, F. (2025). Havalimanlarında Kriz Yönetimi: Türkiye Depremleri Bağlamında Çoklu Vaka Analizi (Van, Elazığ, Kahramanmaraş ve Hatay). Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 9(1), 175-202.
Bilginoğlu, E. (2024). Afet Yönetiminde Liderliğin Stratejik Rolü. Memleket Siyaset Yönetim, 19(43), 599-636.
Bilici, G. (2024). Afetle Mücadelede Kriz Yönetimi. EĞİTİM YAYINEVİ.
Bostan, S., & Yüce, M. Y. (2020). Afetlerde lojistik yönetimi: Çanakkale depremi örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(37), 499-519.
Canöz, K., & Öndoğan, A. (2015). Kriz yönetiminde dönüşümcü liderin rolü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(1), 36-61.
Coombs, W. T. (2007). Protecting organization reputations during a crisis: The development and application of situational crisis communication theory. Corporate reputation review, 10(3), 163-176.
Coşkun, S., & Ulusoy, M. D. (2024). Afetler Karşısında Kırılganlık ve Dirençliliği Temellendirmek: Sermaye Temelli Bütüncül Bir Bilişsel ve Operasyonel Model Önerisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 14, 97-117. https://doi.org/10.13114/mjh.1447477
Çelik, A., Kavsıracı, O., & Aslan, Ö. (2024). Afet Yönetiminde Emniyet Teşkilatı’nın Rolü ve Önemi: Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(1), 155–168.
Çelik, E., Gümüş, A.T., & Alegoz, M. (2014). A trapezoidal type-2 fuzzy MCDM method to identify and evaluate critical success factors for humanitarian relief logistics management. J. Intell. Fuzzy Syst., 27, 2847-2855.
Çınar, S., & Mutlu, H.M. (2020). Afet Lojistik Sorunları ve Temel Başarı Etkenleri: Bir Literatür Çalışması.
Doğru, S. (2024). Afet Yönetiminde Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Rolü.
Durgun, S. (2025). Krizlerle Mücadelede Bütünleşik Bir Yöntem: Stratejik Kriz Yönetimi. Yönetim Bilimleri Dergisi.
Durgun, S. (2025). Yerel Yönetimlerde Kriz Yönetimi: Ampirik Bir Çalışma, Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 393-411. https://doi.org/10.30586/pek.159 2351.
Erkal, T., & Değerliyurt, M. (2009). Türkiye’de afet yönetimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 14(22), 147-164.
Erturgut, R., & Dışkaya, S.(2023). Kriz Ve Afet Durumlarındaki İş Birliği Mekanizmaları Bağlamında Sivil–Asker İş Birliği Süreçlerinin Lojistik Seferberlik ve Savunma Lojistiği Bağlamında Değerlendirilmesi.
Eygü, H., & Karabacak, E. (2017). Afet Lojistik Yönetimi Temelinde Risk Yönetim Endeksi Verileriyle Türkiye İle Ab Üye Ülkelerinin Karşılaştırması. Ataturk University Journal Of Economics & Administrative Sciences, 31(3).
Fırat, Erol (2025). Türkiye’de Afet Yönetimi Uygulamalarında Yapay Zeka Teknolojisi: Geleceğin Teknoloji Tabanlı Çözümleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimlerde, Kuram, Bağlam ve Uygulama, 154.
Genç, E., & Atabey, A. (2023). Sel felaketi sırasında afet lojistiği yönetimi kapsamında temel başarı etkenleri: Bartın ili üzerine bir değerlendirme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(47), 805-829.
İsa, Gül (2024). Hastanelerde Kriz Yönetimi. Sağlık Bilimleri Alanında Uluslararası Araştırmalar XVIII, 75.
Kapıcı, S. (2024). Afetlerde Lojistik Yönetimi. Afet Yönetimi, 55.
Karagöz, Z. (2023). Lojistik işletmelerinin kriz yönetimi açısından değerlendirilmesi: Karadeniz bölge örneği (Master's thesis, Necmettin Erbakan University (Turkey)).
Karçin, M. Ş. (2024). Türkiye’nin Afet Yönetiminde Umke’nin Rolü. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 104-125.
Kaya, B., & Mızrak, S. (2025). Afetler Sırasında Hastanelerde Afet Lojistiği Yönetiminde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Önerileri.
Köseoglu, A. M., & Yıldırımlı, H. (2015). The role of logistics in disaster management and disaster logistics issues. Age, 3(12), 297.
Küçük, B. (2022). Afet Planlamasında Afet Lojistiği Örnek Uygulamalar.
Küçük, B., & Coşkun, İ. Y. (2025). Afet Lojistiği’nde Araç Rotalama Probleminin Optimizasyonu: İstanbul İli Anadolu Yakası Örneği. Maltepe Üniversitesi Akademik Bakış Dergisi, 1(1), 53-64.
Luo, D.P., Pettit, S., & Beresford, A. (2006). Critical success factors for emergency relief logistics.
Mazioğlu, V. (2020). Afet Lojistiği Performansı, Personel Performansı ve Afete Müdahale Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma.
Mendy, T., Kongbuamai, N., & Yamsa-ard, S. (2023). Critical Success Factors for Humanitarian Logistics: A Literature Review. 2023 International Conference on Decision Aid Sciences and Applications (DASA), 34-42.
Mitroff, I. I. (2005). Why some companies emerge stronger and better from a crisis: 7 essential lessons for surviving disaster. AMACOM/American Management Association.
Mudu, G. (2024). Afet Lojistiği Yönetimi: 6 Şubat 2023 Tarihli Kahramanmaraş Merkezli Depremde, Hatay Ilinde Yaşanan Lojistik Problemler ve Çözüm Önerileri (Master's thesis, Necmettin Erbakan University (Turkey)).
Okay, N., & Inal, E. (2019). Kırılganlıktan Kapasite Geliştirmeye. Resilience.
Okumuş, F. (2003). İşletmelerde Kriz Yönetimi ve Krizlerin İşletmeler Üzerine Olası Etkileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(1-2).
Olcar, C. (2020). Küreselleşme Çağında Kentsel Afetler. Resilience, 4(2), 187-204.
Önsüz, M.F., & Atalay, B.I. (2016). Afet Lojistiği / Dısaster Logıstıcs. Osmangazi Journal of Medicine, 37(3), 1-6.
Önsüz, M.F., & Atalay, B.I. (2016). Afet Lojistiği / Dısaster Logıstıcs. Osmangazi Journal Of Medicine, 37.
Övgün, B., & Gül, H. (2019). Kriz yönetiminde reform. Resilience, 3(2), 173-181.
Özdemir, A. F., & Engin, C. (2024). Depremin sosyal, ekonomik ve iç göçe etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 15-26.
Özmen, B., & Pampal, S. (2009). Depremler: Her yönüyle anlaşılır rehber. Efil Yayınevi.
Öztürk, G. (2024). Afet dirençliliği konusunda yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(52), 742-757.
Pearson, C. M., & Clair, J. A. (1998). Reframing crisis management. Academy of management review, 23(1), 59-76.
Pekşen, G. (2023). Afet ve İnsani Yardım Lojistiği Alanında Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(Özel Sayı), 94-113.
Pelit, İ. (2024). Afet Lojistiği Sorunları ve Çözüm Önerileri: Kahramanmaraş Depremi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar XXV, 195.
Perktaş, E. (2024). Kriz Yönetim Süreci: Adıyaman Üniversitesi İdari Personeli Üzerine Bir Araştırma. Mecmua, (18), 84-96.
Rosenthal, U., Boin, A., & Comfort, L. K. (2001). Managing crises: Threats, dilemmas, opportunities. Charles C Thomas Publisher.
Sayın, A. A., & Dinsel, E. (2024). Türkiye'de Doğal Afet Lojistiği-6 Şubat Depremi İncelemesi. Kutlu Yayınevi.
Senir, G., & Atlı, H. F. (2024). Afet Yönetiminde Karşılaşılan Lojistik Sorunların Belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 204-222.
Süngü, C., & Polat, E. K. (2023). Afet lojistiği sorunlarına dijital çözüm önerileri: AKUT örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 18(2), 12-32.
Şipal, Y. Z. (6). 6 Şubat 2023 Depreminin Afet Yönetim ve Deprem Lojistiği Açısından Değerlendirilmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 821-825.
Tekin, M., & Merdivenci, F. (2024). Afet yönetiminde insani yardım lojistiğinin kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(1), 29-48.
Tekin, Mahmut ve Zerenler, Muammer (2008).İşletmelerde Kriz Yönetimi, Konya: Günay Ofset.
Tezel, İ., & Tanyaş, M. (2025). 6 Şubat Kahramanmaraş Afetinde Beslenme Lojistiği. Afet ve Risk Dergisi, 8(1), 213-230.
Yaman, F., Ayrancı, E., & Helvacıoğlu, İ. H. (2020). Türkiye’nin ulusal afet ve acil durum yönetim sisteminin mevcut hali ve yeni bir yönetim modeli önerisi. Resilience, 4(2), 205-220.
Yazıcı, S., & Zincir, O. (2013). Kriz Yönetimi ve Afetlerde Sosyal Medya Kullanımı.
Yılmaz, A., Bozkurt, Y., & Akdeniz, B. (2014). Kurumsal yapı ve işleyişiyle ABD’de kriz yönetimi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 59-72.
Yücel, H., Yazgan, J., Erdoğan, S., Gökkaya, E., Karadaş, Y., Artun, A.A., & Akalin, G. (2025). Afetlerde Yönetim.
Zelzele, B. K., & Ergün, M. (2025). Afet Lojistiği Kapsamında CBS ile Depo Yeri Belirleme: Kilis İli Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 11(1), 14-33.
