Türkiye’de Kuşkonmaz (Asparagus offıcinalis L.) Yetiştiriciliği: Mevcut Durum Ve Mekanizasyon Olanakları
Özet
Kuşkonmaz (Asparagus officinalis L.), yüksek besin değeri, düşük kalori içeriği ve sağlık üzerine olumlu etkileri nedeniyle dünya genelinde stratejik öneme sahip bir sebzedir. Türkiye’de özellikle Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yetiştiriciliği artış göstermekte olup, üretim 2020–2024 yılları arasında yaklaşık üç katına çıkmıştır. Ancak üretim hâlâ sınırlı ölçekte ve çoğunlukla iç pazara yöneliktir. Kuşkonmaz üretiminde en yoğun iş gücü ihtiyacı hasat döneminde ortaya çıkmakta, bu durum üretim maliyetlerini artırmaktadır. Dünya genelinde kullanılan yarı mekanik ve tam mekanik hasat makineleri, iş gücü maliyetini önemli ölçüde azaltırken, Türkiye’de mekanizasyon uygulamaları henüz yaygın değildir. Sulama, gübreleme, yabancı ot kontrolü ve hasat sonrası işlemlerde mekanizasyonun entegrasyonu, verimliliği ve ürün kalitesini artırma potansiyeline sahiptir. Çalışmada Türkiye’de kuşkonmaz yetiştiriciliğinin mevcut durumu, ekonomik önemi, mekanizasyon olanakları ve geliştirme stratejileri ele alınmıştır. Sonuç olarak, üretici eğitimi, uygun çeşitlerin adaptasyonu, mekanizasyonun yaygınlaştırılması ve pazarlama altyapısının güçlendirilmesi ile Türkiye’nin hem iç pazarda hem de ihracatta güçlü bir konuma gelebileceği ortaya konmuştur.
Referanslar
Drost D. Asparagus breeding: Future research needs for sustainable production. Frontiers in Plant Science. 2023; 14:1148312. doi:10.3389/fpls.2023.1148312.
Matei O, Drãghici EM. Results regarding the preservation of asparagus (Asparagus officinalis L.) after harvesting. (2022): 29-34.
Ullah F, Kang M, Khattak MK, et al. Retracted: Experimentally investigated the asparagus (Asparagus officinalis L.) drying with flat‐plate collector under the natural convection indirect solar dryer. Food Science & Nutrition. 2018;6(6):1357. doi:10.1002/fsn3.733
Alcaide IV, Hamdi A, Guilleín-Bejarano R, et al. Sustainable valorization of co-products from asparagus cultivation by obtaining bioactive compounds. Frontiers in Plant Science. 2023;14:1199436. doi:10.3389/fpls.2023.1199436
Kum ÖÜAD. Bölüm 4. Tarım alanında çalışmalar. p. 79.
Mamiya K, Sakamoto Y, Onishi N, et al. Synthetic seeds of Asparagus officinalis L. In: Current Trends in the Embryology of Angiosperms. Dordrecht: Springer Netherlands; 2001. p. 337-352. doi:10.1007/978-94-017-1203-3_13
Abak K, Düzyaman E, Şeniz V, et al. Sebze üretimini geliştirme yöntem ve hedefleri. VII. Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi. Ankara; 2010. p. 11-15.
Açıkgöz Altunel, T. “Morphological and Habitat Characteristics of Asparagus (Asparagus Officinalis L.) and Socio-Economic Structure of Producers”. Türk Tarım - Gıda Bilim Ve Teknoloji Dergisi, c. 9, sy 6, Temmuz 2021, ss. 1092-9, doi:10.24925/turjaf.v9i6.1092-1099.4269.
Şimşek M, Duman İ, İkinci N. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynaklarının süs bitkileri olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi. Bahçe. 2025;54(Özel Sayı 1):382-386. doi:10.53471/bahce.1607268
Sarı D, Karaşah B. İç ve dış mekanlarda kullanılabilecek tıbbi-aromatik bazı süs bitkileri. 4th International Symposium on Innovative Approaches in Architecture, Planning and Design. SETSCI Conference Proceedings. 2019;4(7):152-156.
Arndt G, Rudziejewski R, Stewart VA. On the future of automated selective asparagus harvesting technology. Computers and Electronics in Agriculture. 1997;16(2):137-145. doi:10.1016/S0168-1699(96)00033-6
Cembali T, Folwell RJ, Ball T. Simulation of harvesting asparagus: mechanical vs manual. Research in Agricultural and Applied Economics. 2004.
Şimşek M, Caymaz U, Uysal E, et al. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynakları ve yöresel kullanımı. Bahçe. 2024;53(Özel Sayı 1):232-236. doi:10.53471/bahce.1483260
Şimşek M, Caymaz U, Uysal E, et al. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynaklarının lokasyonları. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2024;34(Özel Sayı):62-67. doi:10.18615/anadolu.1404494
Martelloni L, Fontanelli M, Frasconi C, et al. A combined flamer-cultivator for weed control during the harvesting season of asparagus green spears. Spanish Journal of Agricultural Research. 2017;15(2):e0204. doi:10.5424/sjar/2017152-10782
Cembali T, Folwell RJ, Huffaker RG, et al. Economics of alternative simulated manual asparagus harvesting strategies. Agricultural Systems. 2007;92(1-3):266-294. doi:10.1016/j.agsy.2006.03.004
Nicoletto C, Silvia S, Elisa, et al. Effect of plantation age on organoleptic traits of a typical Italian green asparagus crop. Journal of Horticulture, Forestry and Biotechnology. 2013;17(2):1-8.
Peebles M, Barnett JJ, Duke M, et al. Robotic harvesting of asparagus using machine learning and time-of-flight imaging–overview of development and field trials. 2020 IEEE 16th International Conference on Automation Science and Engineering (CASE). IEEE; 2020. p. 1361-1366. doi:10.1109/CASE48305.2020.9217006
Yu J, Zhang C, Wang J, et al. Research on asparagus recognition based on deep learning. IEEE Access. 2023;11:117362-117367. doi:10.1109/ACCESS.2023.3273316
Bardenhagen C, Werling B, Colella F. Michigan asparagus cost of production study 2022-23. Bulletin E3483. 2023;32 s.
Cembali T, Folwell RJ, McCluskey JJ, et al. Economic analysis of the inter-year effect of alternative harvesting strategies for asparagus. Journal of Vegetable Science. 2006;12(1):29-50. doi:10.1300/J484v12n01_04
Cembali T, Hood M. Evaluation of an electrical harvester for asparagus. International Journal of Vegetable Science. 2009;15(2):158-167. doi:10.1080/19315260902826840
Chatzimichali AP, Georgilas IP, Tourassis VD. Design of an advanced prototype robot for white asparagus harvesting. 2009 IEEE/ASME International Conference on Advanced Intelligent Mechatronics. IEEE; 2009. p. 887-892. doi:10.1109/AIM.2009.5229753
Rodriguez‐Arcos RC, Smith AC, Waldron KW. Mechanical properties of green asparagus. Journal of the Science of Food and Agriculture. 2002;82(3):293-300. doi:10.1002/jsfa.1032
Leu A, Razavi M, Langstädtler L, et al. Robotic green asparagus selective harvesting. IEEE/ASME Transactions on Mechatronics. 2017;22(6):2401-2410. doi:10.1109/TMECH.2017.2752464
Kepner R. Mechanical harvesting feasible for white asparagus. California Agriculture. 1965;19(1):2-5.
Referanslar
Drost D. Asparagus breeding: Future research needs for sustainable production. Frontiers in Plant Science. 2023; 14:1148312. doi:10.3389/fpls.2023.1148312.
Matei O, Drãghici EM. Results regarding the preservation of asparagus (Asparagus officinalis L.) after harvesting. (2022): 29-34.
Ullah F, Kang M, Khattak MK, et al. Retracted: Experimentally investigated the asparagus (Asparagus officinalis L.) drying with flat‐plate collector under the natural convection indirect solar dryer. Food Science & Nutrition. 2018;6(6):1357. doi:10.1002/fsn3.733
Alcaide IV, Hamdi A, Guilleín-Bejarano R, et al. Sustainable valorization of co-products from asparagus cultivation by obtaining bioactive compounds. Frontiers in Plant Science. 2023;14:1199436. doi:10.3389/fpls.2023.1199436
Kum ÖÜAD. Bölüm 4. Tarım alanında çalışmalar. p. 79.
Mamiya K, Sakamoto Y, Onishi N, et al. Synthetic seeds of Asparagus officinalis L. In: Current Trends in the Embryology of Angiosperms. Dordrecht: Springer Netherlands; 2001. p. 337-352. doi:10.1007/978-94-017-1203-3_13
Abak K, Düzyaman E, Şeniz V, et al. Sebze üretimini geliştirme yöntem ve hedefleri. VII. Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi. Ankara; 2010. p. 11-15.
Açıkgöz Altunel, T. “Morphological and Habitat Characteristics of Asparagus (Asparagus Officinalis L.) and Socio-Economic Structure of Producers”. Türk Tarım - Gıda Bilim Ve Teknoloji Dergisi, c. 9, sy 6, Temmuz 2021, ss. 1092-9, doi:10.24925/turjaf.v9i6.1092-1099.4269.
Şimşek M, Duman İ, İkinci N. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynaklarının süs bitkileri olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi. Bahçe. 2025;54(Özel Sayı 1):382-386. doi:10.53471/bahce.1607268
Sarı D, Karaşah B. İç ve dış mekanlarda kullanılabilecek tıbbi-aromatik bazı süs bitkileri. 4th International Symposium on Innovative Approaches in Architecture, Planning and Design. SETSCI Conference Proceedings. 2019;4(7):152-156.
Arndt G, Rudziejewski R, Stewart VA. On the future of automated selective asparagus harvesting technology. Computers and Electronics in Agriculture. 1997;16(2):137-145. doi:10.1016/S0168-1699(96)00033-6
Cembali T, Folwell RJ, Ball T. Simulation of harvesting asparagus: mechanical vs manual. Research in Agricultural and Applied Economics. 2004.
Şimşek M, Caymaz U, Uysal E, et al. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynakları ve yöresel kullanımı. Bahçe. 2024;53(Özel Sayı 1):232-236. doi:10.53471/bahce.1483260
Şimşek M, Caymaz U, Uysal E, et al. Türkiye kuşkonmaz genetik kaynaklarının lokasyonları. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2024;34(Özel Sayı):62-67. doi:10.18615/anadolu.1404494
Martelloni L, Fontanelli M, Frasconi C, et al. A combined flamer-cultivator for weed control during the harvesting season of asparagus green spears. Spanish Journal of Agricultural Research. 2017;15(2):e0204. doi:10.5424/sjar/2017152-10782
Cembali T, Folwell RJ, Huffaker RG, et al. Economics of alternative simulated manual asparagus harvesting strategies. Agricultural Systems. 2007;92(1-3):266-294. doi:10.1016/j.agsy.2006.03.004
Nicoletto C, Silvia S, Elisa, et al. Effect of plantation age on organoleptic traits of a typical Italian green asparagus crop. Journal of Horticulture, Forestry and Biotechnology. 2013;17(2):1-8.
Peebles M, Barnett JJ, Duke M, et al. Robotic harvesting of asparagus using machine learning and time-of-flight imaging–overview of development and field trials. 2020 IEEE 16th International Conference on Automation Science and Engineering (CASE). IEEE; 2020. p. 1361-1366. doi:10.1109/CASE48305.2020.9217006
Yu J, Zhang C, Wang J, et al. Research on asparagus recognition based on deep learning. IEEE Access. 2023;11:117362-117367. doi:10.1109/ACCESS.2023.3273316
Bardenhagen C, Werling B, Colella F. Michigan asparagus cost of production study 2022-23. Bulletin E3483. 2023;32 s.
Cembali T, Folwell RJ, McCluskey JJ, et al. Economic analysis of the inter-year effect of alternative harvesting strategies for asparagus. Journal of Vegetable Science. 2006;12(1):29-50. doi:10.1300/J484v12n01_04
Cembali T, Hood M. Evaluation of an electrical harvester for asparagus. International Journal of Vegetable Science. 2009;15(2):158-167. doi:10.1080/19315260902826840
Chatzimichali AP, Georgilas IP, Tourassis VD. Design of an advanced prototype robot for white asparagus harvesting. 2009 IEEE/ASME International Conference on Advanced Intelligent Mechatronics. IEEE; 2009. p. 887-892. doi:10.1109/AIM.2009.5229753
Rodriguez‐Arcos RC, Smith AC, Waldron KW. Mechanical properties of green asparagus. Journal of the Science of Food and Agriculture. 2002;82(3):293-300. doi:10.1002/jsfa.1032
Leu A, Razavi M, Langstädtler L, et al. Robotic green asparagus selective harvesting. IEEE/ASME Transactions on Mechatronics. 2017;22(6):2401-2410. doi:10.1109/TMECH.2017.2752464
Kepner R. Mechanical harvesting feasible for white asparagus. California Agriculture. 1965;19(1):2-5.
