Ortaokul 7. Sınıf Öğrencilerinin Kütle ve Ağırlık Kavramlarına İlişkin Bilişsel Yapılarının Çizme-Yazma Tekniği ile İncelenmesi
Özet
Bilişsel yapı, öğrencilerin uzun süreli belleğinde var olan kavramlar arasındaki ilişkilerin açığa çıkartılmasını ve önceden öğrenilen bilgilerin yeni öğrenilen bilgilerle yapılandırılmasını sağlar. Bilişsel yapıların araştırılıp öğrenilmesi öğretmenlere öğrencinin zihninde var olan bilgileri görmesini ve bu bilgilerde yanlış öğrenme ya da kavramları yanlış ilişkilendirme gibi hataların tespit edilip düzeltilmesine de olanak sağlar. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin kütle ve ağırlık kavramlarına ilişkin bilişsel yapılarının çizme-yazma tekniği kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Batı Karadeniz Bölgesinde bir il merkezinde bulunan ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılında bir devlet ortaokulunun yedinci sınıfında öğrenim gören 16 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmada, yedinci sınıf öğrencilerinin kütle ve ağırlık kavramlarına yönelik bilişsel yapılarının belirlenebilmesi için çizme-yazma tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde nitel veri analiz türlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin bu kavramlara ilişkin çizimlerinde ve yazılı açıklamalarında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerinin kavramlar ile ilgili açıklama yapamadıkları durumda, düşündüklerini çizerek ifade ettikleri, çizim yapmadıkları durumda ise, o kavram hakkında açıklamalarını yazmışlardır. Öğrencilerin birçoğunun kütlenin ve ağırlığın tanımını doğru şekilde açıkladığı gözlenmiştir. Ancak bunun yanında, bazı öğrencilerin yazdıkları cümleler incelendiğinde eksik ya da hatalı açıklamalarda bulundukları görülmüştür.
Cognitive structure enables the uncovering of relationships between concepts existing in students’ long-term memory and the restructuring of previously learned information with newly learned information. Exploring and learning cognitive structures allows teachers to see existing knowledge in students’ minds and to identify and correct errors, such as mislearning or misassociating concepts. This study aimed to examine the cognitive structures of middle school students related to the concepts of mass and weight using the drawing-writing technique. For this purpose, the study group consisted of 16 seventh-grade students studying at a public middle school in a Western Black Sea Region provincial center during the 2019- 2020 academic year. The study utilized the drawing-writing technique to determine the cognitive structures of seventh-grade students related to the concepts of mass and weight. Content analysis, a type of qualitative data analysis, was used in the data analysis. Because of the study, differences were identified in the students’ drawings and written explanations of these concepts. Furthermore, when students could not explain concepts, they expressed their thoughts through drawings. When they couldn’t draw, they wrote explanations about the idea. Most students were observed to clarify the definitions of mass and weight accurately. However, examining some students’ sentences revealed incomplete or incorrect explanations.
Referanslar
Abasız, D. B. (2019). Lise öğrencilerinin ekosistem konusundaki bilişsel yapıları, algıları, duygusal semantik tutumları ve alternatif kavramlarının belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Arslan, M. (2007). Eğitimde yapılandırmacı yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 41-61.
Atasoy, B. (2004). Fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Asil Yayıncılık.
Ayas, A. (2006). Kavram öğrenimi. S. Çepni (Ed.). Fen ve teknoloji öğretimi (Kuramdan uygulamaya) içinde. (ss. 79- 105). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Aydoslu, M. (2018). Ortaokul Öğrencilerinin ışık ve yansıma hakkındaki bilişsel yapılarının ve kavram yanılgılarının alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri kullanılarak tespit edilmesi. Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale.
Backett-Milburn, K., & McKie, L. (1999). A critical appraisal of the draw and write technique. Health Education Research, 14(3), 387-398.
Bursa, Ş., Çetin, G., Çeken, R., & Özcan, H. (2022). Ortaokul öğrencilerinin mutasyon, modifikasyon ve adaptasyon kavramları ile ilgili bilişsel yapıları: çizme-yazma tekniği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(1), 76-94.
Cetin, G., Ozarslan, M., Isik, E., & Eser, H. (2012). Students’ views about health concept by drawing and writing technique. Energy Education Science and Technology Part B, (Special Issue), 311-316.
Gilbert, J. K., & Watts, D. M. (1983). Concepts, misconceptions and alternative conceptions: Changing perspectives in science education. Studies in Science Education, 10(1), 61-98.
Hartel, J. (2014). An arts‐informed study of information using the draw‐and‐write technique. Journal of the Association for Information Science and Technology. 65(7), 1349-1367.
Hawsen, P. W., Beeth, M. E., & Thorley, N. R. (1998). Teaching for conceptual change. International Handbook of Science Education. 199-218.
Hultsch, D. F., MacDonald, S. W., Hunter, M. A., Maitland, S. B., & Dixon, R. A. (2002). Sampling and generalisability in developmental research: Comparison of random and convenience samples of older adults. International Journal of Behavioral Development, 26(4), 345-359.
Kane, J. M. (2012). Young African American children constructing academic and disciplinary identities in an urban science classroom. Science Education, 96(3), 457-487.
Kaptan, F. (1999). Fen bilgisi öğretimi. İstanbul: M. E. Basımevi.
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Koray, Ö., & Tatar, N. (2003). İlköğretim öğrencilerinin kütle ve ağırlık ile ilgili kavram yanılgıları ve bu yanılgıların 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerine göre dağılımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 187-198.
Koray, Ö., Özdemir, M., & Tatar, N. (2005). İlköğretim öğrencilerinin birimler hakkında sahip oldukları kavram yanılgıları: Kütle ve ağırlık örneği. İlköğretim Online, 4(2), 24-31
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Miles, M. B., Huberman, A. M. & Saldana, J. (2020). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (4th Edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Puplications Inc.
Özcan, H., & Demirel, R. (2019). Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik bilişsel yapılarının çizimleri aracılığıyla incelenmesi. Başkent University Journal of Education, 6(1), 68-83.
Palmer, D. H. (1999). Exploring the between students’ scientific and nonscientific conceptions. Science Education, 83, 639-653.
Robinson, O. C. (2014). Sampling in interview-based qualitative research: A theoretical and practical guide. Qualitative Research in Psychology, 11(1), 25-41.
Skelly, K. M., & Hall, D. (1993). The development and validation of a categorization of sources of misconceptions in chemistry. Paper presented at the Third International Seminar on Misconceptions and Educational Strategies in science and Mathematics, Ithaca, NY.
Tavukçuoğlu, E. (2018). Lise öğrencilerinin sürtünme kuvveti, ivme ve eylemsizlik kavramlarıyla ilgili bilişsel yapılarının araştırılması. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Vosniadou, S. (2012). Reframing the classical approach to conceptual change: Preconceptions, misconceptions and synthetic models. Springer International Handbooks of Education, 24, 119-130.
Weiland, I. S., & Morrison, J. A. (2013). The integration of environmental education into two elementary preservice science methods courses: A content-based and a method-based approach. Journal of Science Teacher Education, 24(6), 1023-1047.
White, R., & Gunstone, R. (1998). Probing understanding. London: Falmer Press, pp. 114-150.
Yavuz, T. (2019). Lise öğrencilerinin biyoloji bilimine yönelik algılarının çizim ve serbest elime çağrışım vasıtasıyla incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldızay, Y. (2020). Öğrencilerin kalıtım kavramına yönelik bilişsel yapılarının kelime ilişkilendirme testi (KİT) ve yazma testi ile belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
Yürük, N., & Çakır-Sıla, Ö. (2000). Lise öğrencilerinde oksijenli ve oksijensiz solunum konusunda görülen kavram yanılgılarının saptanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 185-191.
Referanslar
Abasız, D. B. (2019). Lise öğrencilerinin ekosistem konusundaki bilişsel yapıları, algıları, duygusal semantik tutumları ve alternatif kavramlarının belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Arslan, M. (2007). Eğitimde yapılandırmacı yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 41-61.
Atasoy, B. (2004). Fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Asil Yayıncılık.
Ayas, A. (2006). Kavram öğrenimi. S. Çepni (Ed.). Fen ve teknoloji öğretimi (Kuramdan uygulamaya) içinde. (ss. 79- 105). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Aydoslu, M. (2018). Ortaokul Öğrencilerinin ışık ve yansıma hakkındaki bilişsel yapılarının ve kavram yanılgılarının alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri kullanılarak tespit edilmesi. Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale.
Backett-Milburn, K., & McKie, L. (1999). A critical appraisal of the draw and write technique. Health Education Research, 14(3), 387-398.
Bursa, Ş., Çetin, G., Çeken, R., & Özcan, H. (2022). Ortaokul öğrencilerinin mutasyon, modifikasyon ve adaptasyon kavramları ile ilgili bilişsel yapıları: çizme-yazma tekniği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(1), 76-94.
Cetin, G., Ozarslan, M., Isik, E., & Eser, H. (2012). Students’ views about health concept by drawing and writing technique. Energy Education Science and Technology Part B, (Special Issue), 311-316.
Gilbert, J. K., & Watts, D. M. (1983). Concepts, misconceptions and alternative conceptions: Changing perspectives in science education. Studies in Science Education, 10(1), 61-98.
Hartel, J. (2014). An arts‐informed study of information using the draw‐and‐write technique. Journal of the Association for Information Science and Technology. 65(7), 1349-1367.
Hawsen, P. W., Beeth, M. E., & Thorley, N. R. (1998). Teaching for conceptual change. International Handbook of Science Education. 199-218.
Hultsch, D. F., MacDonald, S. W., Hunter, M. A., Maitland, S. B., & Dixon, R. A. (2002). Sampling and generalisability in developmental research: Comparison of random and convenience samples of older adults. International Journal of Behavioral Development, 26(4), 345-359.
Kane, J. M. (2012). Young African American children constructing academic and disciplinary identities in an urban science classroom. Science Education, 96(3), 457-487.
Kaptan, F. (1999). Fen bilgisi öğretimi. İstanbul: M. E. Basımevi.
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Koray, Ö., & Tatar, N. (2003). İlköğretim öğrencilerinin kütle ve ağırlık ile ilgili kavram yanılgıları ve bu yanılgıların 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerine göre dağılımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 187-198.
Koray, Ö., Özdemir, M., & Tatar, N. (2005). İlköğretim öğrencilerinin birimler hakkında sahip oldukları kavram yanılgıları: Kütle ve ağırlık örneği. İlköğretim Online, 4(2), 24-31
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Miles, M. B., Huberman, A. M. & Saldana, J. (2020). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (4th Edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Puplications Inc.
Özcan, H., & Demirel, R. (2019). Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik bilişsel yapılarının çizimleri aracılığıyla incelenmesi. Başkent University Journal of Education, 6(1), 68-83.
Palmer, D. H. (1999). Exploring the between students’ scientific and nonscientific conceptions. Science Education, 83, 639-653.
Robinson, O. C. (2014). Sampling in interview-based qualitative research: A theoretical and practical guide. Qualitative Research in Psychology, 11(1), 25-41.
Skelly, K. M., & Hall, D. (1993). The development and validation of a categorization of sources of misconceptions in chemistry. Paper presented at the Third International Seminar on Misconceptions and Educational Strategies in science and Mathematics, Ithaca, NY.
Tavukçuoğlu, E. (2018). Lise öğrencilerinin sürtünme kuvveti, ivme ve eylemsizlik kavramlarıyla ilgili bilişsel yapılarının araştırılması. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Vosniadou, S. (2012). Reframing the classical approach to conceptual change: Preconceptions, misconceptions and synthetic models. Springer International Handbooks of Education, 24, 119-130.
Weiland, I. S., & Morrison, J. A. (2013). The integration of environmental education into two elementary preservice science methods courses: A content-based and a method-based approach. Journal of Science Teacher Education, 24(6), 1023-1047.
White, R., & Gunstone, R. (1998). Probing understanding. London: Falmer Press, pp. 114-150.
Yavuz, T. (2019). Lise öğrencilerinin biyoloji bilimine yönelik algılarının çizim ve serbest elime çağrışım vasıtasıyla incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldızay, Y. (2020). Öğrencilerin kalıtım kavramına yönelik bilişsel yapılarının kelime ilişkilendirme testi (KİT) ve yazma testi ile belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
Yürük, N., & Çakır-Sıla, Ö. (2000). Lise öğrencilerinde oksijenli ve oksijensiz solunum konusunda görülen kavram yanılgılarının saptanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 185-191.
