Günlük Yaşamda Yapay Zeka
Özet
Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin bireylerin gündelik yaşam pratiklerine olan çok yönlü etkilerini incelemektedir. Yapay zekâ, yalnızca teknik bir gelişme olmanın ötesinde, bireysel tercihlerden toplumsal işleyişe kadar uzanan geniş bir etki alanına sahiptir. Bölümde, dijital asistanlar, ulaşım ve navigasyon sistemleri, ev otomasyon teknolojileri, sağlık ve giyilebilir teknolojiler, eğitim uygulamaları ile sosyal medya ve içerik öneri sistemleri gibi günlük yaşama entegre olmuş yapay zekâ uygulamaları sistematik bir biçimde ele alınmıştır. İlgili alanlarda yapay zekânın sunduğu hız, verimlilik, kişiselleştirme ve öngörü yetenekleri ile yaşam kalitesini artırıcı etkilerine değinilirken; veri güvenliği, mahremiyet ihlalleri, algoritmik önyargılar ve toplumsal ilişkiler üzerindeki olası olumsuz etkiler de tartışmaya açılmıştır. Ayrıca, yapay zekâ sistemlerinin etik, hukuki ve sosyal sorumluluk ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, yapay zekâ teknolojilerinin günlük yaşamdaki yaygınlaşması, yalnızca kullanıcı odaklı değil; aynı zamanda eleştirel, bilinçli ve yönlendirici toplumsal aktörlerin katkısıyla şekillendirilmesi gereken çok boyutlu bir dönüşüm süreci olarak ele alınmalıdır.
This study explores the multifaceted impact of artificial intelligence (AI) technologies on individuals’ daily life practices. Rather than being merely a technical innovation, AI exerts influence across a wide spectrum—from personal preferences to broader societal dynamics. The chapter systematically examines AI applications that have become integrated into everyday life, including digital assistants, transportation and navigation systems, home automation technologies, healthcare and wearable devices, educational tools, and social media content recommendation systems. While highlighting the benefits of AI such as speed, efficiency, personalization, and predictive capabilities that enhance quality of life, the text also addresses critical concerns related to data security, privacy violations, algorithmic bias, and the potential disruption of social interactions. Furthermore, the necessity of evaluating AI systems within ethical, legal, and social responsibility frameworks is emphasized. In conclusion, the growing presence of AI technologies in daily life should not only be understood in terms of user convenience but also as a complex transformation that requires conscious, critical, and participatory engagement from individuals as active social agents.
Referanslar
Apthorpe, N., Reisman, D., Sundaresan, S., Narayanan, A. and Feamster, N. (2017). Spying on The Smart Home: Privacy Attacks and Defenses on Encrypted IoT Traffic. Proceedings of the 2017 Workshop on Privacy in the Electronic Society (WPES), 99–104. https://doi.org/10.1145/3139550.3139564
Arslan, K. (2020). Eğitimde Yapay Zekâ ve Uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
Benabdelouahed, R. and Dakouan, C. (2020). The Use of Artificial İntelligence in Social Media: Opportunities and Perspectives. Expert Journal of Marketing, 8(1), 82–87.
Demirci, Ş. (2018). Giyilebilir Teknolojilerin Sağlık Hizmetlerine ve Sağlık Hizmet Kullanıcılarına Etkileri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 985–992. https://doi.org/10.18506/anemon.302358
Holmes, W., Bialik, M. and Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
Hoseinzadeh, N., Medina, J. C., Shirmohammadi, N., Cherry, C. R. and Khattak, A. J. (2020). Quality of Location-Based Crowdsourced Speed Data on Surface Streets: A Case Study of Waze and Bluetooth Speed Data in Sevierville, TN. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 6, 100173. https://doi.org/10.1016/j.trip.2020.100173
Hoy, M. B. (2018). Alexa, Siri, Cortana, and More: An İntroduction to Voice Assistants. Medical Reference Services Quarterly. 37(1), 81–88. https://doi.org/10.1080/02763869.2018.1404391
İşler, B. ve Kılıç, M., (2021). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı ve Gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
Kılıç, T. ve Bayır, E. (2017). Akıllı Evlerde Nesnelerin İnterneti Teknolojisi (IoT) Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 9(3), 196-207. https://doi.org/10.29137/umagd.349107
Piwek, L., Ellis, D. A., Andrews, S. and Joinson, A. (2016). The rise of consumer health wearables: Promises and barriers. PLOS Medicine, 13(2), e1001953. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001953
Porcheron, M., Fischer, J. E. and Reeves, S. (2018). Voice interfaces in everyday life: Some opportunities and challenges. Interactions, 25(3), 34–37. https://doi.org/10.1145/3194310
Robles, R. J. ve Kim, T. H. (2010). Applications, Systems and Methods in Smart Home Technology: A. Int. Journal of Advanced Science And Technology, 15, 37-48.
Sadiku, M. N. O., Tembely, M., ve Musa S. M., (2018). Social Media for Beginners, International Journal of Advanced Research in Computer Science and Software Engineering, 8(3), 24-26.
Sönmez Çakır, F., Aytekin, A. ve Tüminçin, F. (2018). Nesnelerin İnterneti ve Giyilebilir Teknolojiler. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 4(5), 84–95.
Jevinger A., Zhao, C., Persson, J. A. ve Dvidsson, P. (2023). Artificial İntelligence for İmproving Public Transport: A Mapping Study. Public Transport, 15(2), 325–353. https://doi.org/10.1007/s12469-023-00334-7
Yang, R., Newman, M. W. and Forlizzi, J. (2014). Making Sustainability Sustainable. Proceedings of the 32nd Annual ACM Conference on Human Factors in Computing Systems - CHI ’14. doi:10.1145/2556288.2557380
Referanslar
Apthorpe, N., Reisman, D., Sundaresan, S., Narayanan, A. and Feamster, N. (2017). Spying on The Smart Home: Privacy Attacks and Defenses on Encrypted IoT Traffic. Proceedings of the 2017 Workshop on Privacy in the Electronic Society (WPES), 99–104. https://doi.org/10.1145/3139550.3139564
Arslan, K. (2020). Eğitimde Yapay Zekâ ve Uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
Benabdelouahed, R. and Dakouan, C. (2020). The Use of Artificial İntelligence in Social Media: Opportunities and Perspectives. Expert Journal of Marketing, 8(1), 82–87.
Demirci, Ş. (2018). Giyilebilir Teknolojilerin Sağlık Hizmetlerine ve Sağlık Hizmet Kullanıcılarına Etkileri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 985–992. https://doi.org/10.18506/anemon.302358
Holmes, W., Bialik, M. and Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
Hoseinzadeh, N., Medina, J. C., Shirmohammadi, N., Cherry, C. R. and Khattak, A. J. (2020). Quality of Location-Based Crowdsourced Speed Data on Surface Streets: A Case Study of Waze and Bluetooth Speed Data in Sevierville, TN. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 6, 100173. https://doi.org/10.1016/j.trip.2020.100173
Hoy, M. B. (2018). Alexa, Siri, Cortana, and More: An İntroduction to Voice Assistants. Medical Reference Services Quarterly. 37(1), 81–88. https://doi.org/10.1080/02763869.2018.1404391
İşler, B. ve Kılıç, M., (2021). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı ve Gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
Kılıç, T. ve Bayır, E. (2017). Akıllı Evlerde Nesnelerin İnterneti Teknolojisi (IoT) Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 9(3), 196-207. https://doi.org/10.29137/umagd.349107
Piwek, L., Ellis, D. A., Andrews, S. and Joinson, A. (2016). The rise of consumer health wearables: Promises and barriers. PLOS Medicine, 13(2), e1001953. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001953
Porcheron, M., Fischer, J. E. and Reeves, S. (2018). Voice interfaces in everyday life: Some opportunities and challenges. Interactions, 25(3), 34–37. https://doi.org/10.1145/3194310
Robles, R. J. ve Kim, T. H. (2010). Applications, Systems and Methods in Smart Home Technology: A. Int. Journal of Advanced Science And Technology, 15, 37-48.
Sadiku, M. N. O., Tembely, M., ve Musa S. M., (2018). Social Media for Beginners, International Journal of Advanced Research in Computer Science and Software Engineering, 8(3), 24-26.
Sönmez Çakır, F., Aytekin, A. ve Tüminçin, F. (2018). Nesnelerin İnterneti ve Giyilebilir Teknolojiler. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 4(5), 84–95.
Jevinger A., Zhao, C., Persson, J. A. ve Dvidsson, P. (2023). Artificial İntelligence for İmproving Public Transport: A Mapping Study. Public Transport, 15(2), 325–353. https://doi.org/10.1007/s12469-023-00334-7
Yang, R., Newman, M. W. and Forlizzi, J. (2014). Making Sustainability Sustainable. Proceedings of the 32nd Annual ACM Conference on Human Factors in Computing Systems - CHI ’14. doi:10.1145/2556288.2557380
