Tüberküloz
Özet
Tüberküloz, etkeni M. tuberculosis kompleks olan küresel halk sağlığı problemlerinin başında yer alan ciddi bir enfeksiyondur. Tanıda altın standart kültürdür. Tüberkülin deri testi ve interferon gama salınım testleri tanıda sık kullanılan yardımcı testlerdir. Tüberküloz olan çocuklarda ateş, kilo kaybı, halsizlik, kilo alamama, gelişme geriliği, öksürük, balgam, hemoptizi, gece terlemesi gibi bulgular görülebilir. Çocukluk tüberkülozunda tanı zordur. Tanı testleri ile beraber çocuğun tüberküloz olan bireyle temas öyküsü, klinik ve radyolojik bulguların beraber değerlendirilmesi ile tanı konulmalıdır.
Referanslar
Nolt D, Starke JR. Tuberculosis Infection in Childrenand Adolescents: Testing and Treatment. Pediatrics. 2021 dec 1;148(6):e2021054663. doi: 10.1542/peds.2021-054663. PMID: 34851422.
Barış Yİ. Dünyada Tüberkülozun Tarihçesi. Toraks Dergisi. 2002; 3:338-340.
Sherman IW. Tuberculosis: The People's Plague. In Twelve Diseases That Changed Our World. (Emel Tümbay, Mine AnğKüçüker, Çev. Ed.). İstanbul. Türkiye İş Bankası Kültür yayınları. 2021.
Dünya Sağlık Örgütü 2022 Tüberküloz Raporu [Online] https://www.Who.İnt/Teams/Global-Tuberculosis-Programme/Tb Reports/Global-Tuberculosis-Report-2022 (erişim: 9.10.2023).
Türkiye’de Verem Savaşı 2020 Raporu [Online]. https://Hsgm.Saglik.Gov.Tr/Depo/Yayinlarimiz/Raporlar/Turkiyede_Verem_Savasi_2020_Raporu.Pdf (erişim: 10.10.2023).
Öner Eyüpoğlu F. Tüberküloz. Özkara Ş, Kılıçaslan Z. (Ed). Tüberküloz Patogenezi içinde. Türk Toraks Kitapları, Sayı 11. Aves Yayıncılık. 2010. p.66-71.
Dünya Sağlık Örgütü 2021 Tüberküloz Raporu [Online] https://Www.Who.İnt/Teams/Global-Tuberculosis-Programme/Tb-Reports/Global-Tuberculosis-Report-2021(erişim:1.9.2023).
Palomino JS, Leão SC, Ritacco V. Tuberculosis 2007: From Basic Scienceto Patient Care (1. Baskı). İngiltere. Amedeo Challenge; 2007.
Alp A. Tüberküloz Basili ve Özellikleri. Özkara Ş, Kılıçaslan Z. (Ed) Tüberküloz içinde. Türk Toraks Kitapları, Sayı 11, Ekim 2010: p.49-50.
Bhatt K, Salgame P. Host innate immüne responseto Mycobacterium tuberculosis. J Clin Immunol. 2007 Jul;27(4):347-62. doi: 10.1007/s10875-007-9084-0. Epub 2007 Mar 16. PMID: 17364232.
Feja K, Saiman L. Tuberculosis in children. Clin Chest Med. 2005 Jun;26(2):295-312,vii. doi: 10.1016/j.ccm.2005.02.010. PMID: 15837112.
Cooper AM, Solache A, Khader SA. Interleukin-12 and tuberculosis: an old story revisited. Curr Opin Immunol. 2007 Aug;19(4):441-7. doi: 10.1016/j.coi.2007.07.004. Epub 2007 Aug 16. PMID: 17702558; PMCID: PMC2075090.
Fernando SL, Britton WJ. Genetic susceptibility to mycobacterial disease in humans. Immunol Cell Biol. 2006 Apr;84(2):125-37. doi: 10.1111/j.1440-1711.2006.01420.x. PMID: 16519730.
Schurr E. Is susceptibility to tuberculosis acquired or inherited? J Intern Med. 2007 Feb;261(2):106-11. doi: 10.1111/j.1365-2796.2006.01741.x. PMID: 17241175.
Kimberlin DW. Redbook: 2018-2021 Report of The Committee on Infectious Diseases, 2018 By The American Academy of Pediatrics. (Ateş Kara, Ergin Çiftçi, Ayper Somer, Hasan Tezer, Çev Ed), 31. Edition. Ankara. Nobel Tıp Yayın Evi. 2019.
Alboğa D, Özçelik HU. Çocukluk çağı tüberkülozu tanı ve tedavisinde yenilikler (Çelik Ü, editör). Tanıdan Tedaviye Zorlu Enfeksiyonlar.1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2022. p.60-65.
Menentoğlu B, Şimşek C, Hatipoğlu N. PPD testi uygulaması ve yorumu. Journal of Pediatric Infection. 2021;15(1): 57-62.
Çetin FT, Kocabaş E, Özgür Gündeşlioğlu Ö, et al. Pediyatrik romatoloji hastalarında tüberküloz enfeksiyonu tanısında TNF-alfa blokörü kullanımı öncesi interferon-gama salınım testlerinin tanısal değeri. Journal of Pediatric Infection. 2023;17(3):162-168.
T.C. Sağlık Bakanlığı Verem Savaş Daire Başkanlığı. Türkiye’de Tüberkülozun Kontrolü İçin Başvuru Kitabı. Kara Ş. Aktaş Z, Özkan S, Ecevit H (ed). 2003, Ankara.
T.C. Sağlık Bakanlığı Tüberküloz Tanı ve Tedavi Rehberi. Kara F (ed). Çocukluk Çağı Tüberkülozu. 2019, Ankara.
21.Bülbül B, Hacımustafaoğlu M. Tüberkülin deri testi ve interferon gama salınım testleri uyumsuzluğu; LTBE mi değil mi? J Pediatr Inf 2021;15(3):199-201.
Çetin FT. Pediatrik Romatoloji Hastalarında Tnf-Alfa Blokörü Kullanımı Öncesi Tüberküloz Enfeksiyonu Tanısında İnterferon-Gama Salınım Testlerinin Tanısal Değeri. Uzmanlık Tezi, Çukurova Üniversitesi, 2020. Adana.
Kocabaş E, Çelik Ü. Çocuk Tüberkülozunda Mikrobiyolojik Tanı. Çocukluk Çağında Tüberküloz içinde. Özçelik U (Ed). Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul 2017: p.31- 40.
Perez-Velez CM, Marais BJ. Tuberculosis in children. N Engl J Med. 2012 Jul 26;367(4):348-61. doi: 10.1056/NEJMra1008049. PMID: 22830465.
Starke JR. Mycobacterium Tuberculosis. In Principles And Practice Of Pediatric Infectious Diseases. Long SS. Pickering LK, Prober CG (Eds). 4th Ed: Elsevier Saunders. 2012: 771-886.
Agarwal A, Mathur SB, Stool CBNAAT: Alternativetool in thediagnosis of pulmonarytuberculosis in children, IndianJournal of Tuberculosis, https://doi.org/10.1016/j.ijtb.2023.08.003
Rathi SK, Akhtar S, Rahbar MH, et al. Prevalenceand risk factors associated with tuberculin skin test positivity among household contacts of smear-positive pulnionary tuberculosis cases in Umerkot, Pakistan. Int J Tuberc Lung Dis. 2002 Oct;6(10):851-7. PMID: 12365570.
Starke JR. Transmission of mycobacterium tuberculosis to and from children and adolescents. Seminars in Respiratoryand Critical Care Medicine. 2001; 12:115-123.
Seddon JA, Shingadia D. Epidemiology and disease burden of tuberculosis in children: a global perspective. Infect Drug Resist. 2014 Jun18;7:153-65. doi: 10.2147/IDR.S45090. PMID: 24971023; PMCID: PMC4069045.
Global Tuberculosis Control: Epidemiology, Strategy, Financing: WHO Report, 2009. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2009. (publicationno: Who/Htm/Tb/ 2009.411.) (erişim: 15.11.2023).
Geldmacher H, Taube C, Kroeger C, et al. Assessment of lymphnodet uberculosis in northern Germany: a clinical review. Chest. 2002 Apr;121(4):1177-82. doi: 10.1378/chest.121.4.1177. PMID: 11948050.
Gündeşlioğlu ÖÖ, Kocabaş E. Akciğer Dışı Tüberkülozda Klinik Özellikler. Özçelik U (Ed). Çocukluk Çağında Tüberküloz içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2017. P. 17-24.
Aygun D, Akcakaya N, Cokugras H, et al. Evaluation of Clinical and Laboratory Characteristics of Children with Pulmonary and Extrapulmonary Tuberculosis. Medicina (Kaunas). 2019 Aug 1;55(8):428. doi: 10.3390/medicina55080428. PMID: 31375006; PMCID: PMC6722557.
Yalçın I, Hatipoğlu N. Tüberküloz. Salman N Somer A Yalçın I (editörler). Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları içinde. İstanbul 2015. Akademi Kitabevi.
Seymen FB. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalında 2016-2021 yılları arasında izlenmekte olan tüberkülozlu çocuk olgularda tedavi yan etkilerinin incelenmesi. Uzmanlık Tezi, 2022. Bursa.
Mert A, Bilir M, Tabak F, et al. Miliary tuberculosis: clinical manifestations, diagnosis and outcome in 38 adults. Respirology. 2001 Sep;6(3):217-24. doi: 10.1046/j.1440-1843.2001.00328.x. PMID: 11555380.
Grupta RK, Kumar S. Central nervous system tuberculosis. Neuro imaging clinics of North America. 2011; 21:795-814.
Andronikou S, Wieselthaler N. Modern imaging of tuberculosis in children: thoracic, central nervous system and abdominal tuberculosis. Pediatr Radiol. 2004 Nov;34(11):861-75. doi: 10.1007/s00247-004-1236-2. Epub 2004 Sep 15. PMID: 15372216.
Kliegman RM, Behrman RE, Jenson BH, et al. Tuberculosis (MycobacteriumTuberculosis). Starke JR, Munoz FM (Eds). Nelson Textbook of Pediatrics. 18 Th Ed Philadelphia. 2007: 1240-1254.
De Backer AI, Vanhoenacker FM, Sanghvi DA. Imagingfeatures of extraaxial musculoskeletal tuberculosis. Indian J RadiolImaging. 2009 Jul-Sep;19(3):176-86. doi: 10.4103/0971-3026.54873. PMID: 19881081; PMCID: PMC2766888.
Prapruttam D, Hedgire SA, Mani SE, et al. Tuberculosis—the great mimicker. Semin Ultrasound CT MR. 2014 Jun;35(3):195-214. doi: 10.1053/j.sult. 2014.02.002. Epub 2014 Feb 12. PMID: 24929261.
Andronikou S, Welman CJ, Kader E. The CT features of abdominal tuberculosis in children. Pediatr Radiol. 2002 Feb;32(2):75-81. doi: 10.1007/s00247-001-0605-3. Epub 2001 Nov 29. PMID: 11819069.
Ozbey H, Tireli GA, Salman T. Abdominal tuberculosis in children. Eur J Pediatr Surg. 2003 Apr;13(2):116-9. doi: 10.1055/s-2003-39588. PMID: 12776244.
Tanrikulu AC, Aldemir M, Gurkan F, et al. Clinical review of tuberculous peritonitis in 39 patients in Diyarbakir, Turkey. J Gastroenterol Hepatol. 2005 Jun;20(6):906-9. doi: 10.1111/j.1440-1746.2005.03778.x. PMID: 15946139.
Acar M, Odacılar CA, Hançerli Törün S, et al. Laparoskopi ile Tanı Konulan Tüberküloz Peritonitli Çocuk Vaka. Journal of Child. Nisan 2017;17(2):84-88. doi:10.5222/j.child.2017.084.
Sanai FM, Bzeizi KI. Systematic review: tuberculous peritonitis—presenting features, diagnostic strategies and treatment. Aliment Pharmacol Ther. 2005 Oct 15;22(8):685-700. doi: 10.1111/j.1365-2036.2005.02645.x. PMID: 16197489.
Alvares JF, Devarbhavi H, Makhija P, et al. Clinical, colonoscopic, and histological profile of colonic tuberculosis in a tertiary hospital. Endoscopy. 2005 Apr;37(4):351-6. doi: 10.1055/s-2005-861116. PMID: 15824946.
Özcelik U. Çocukluk Çağı Tüberkülozunda Klinik ve Tanı. Özkara Ş, Kılıçaslan Z, Editörler. Tüberküloz içinde. 1. Baskı. İstanbul: 2010: 351-370.
Öztürk S, Can İ, Paksoy S, et al. Ender Görülen Bir Meslek Hastalığı: Tüberküloz Verrükoza Kutis. Turkish Journal of Dermatology. 2017; 11:91-93: doi:10.4274/tdd.2427.
Chen SC, Chen KL, Chen KH, et al. Updated diagnosis andt reatment of child hood tuberculosis. World J Pediatr. 2013 Feb;9(1):9-16. doi: 10.1007/s12519-013-0404-6. Epub 2013 Feb 7. PMID: 23389330.
Cakir E, Erdem E, Ozlu N, et al. Demographic and microbial characteristic sanddrug resistance of childhood tuberculosis in Istanbul: analysis of 1,541 cases. J Infect Dev Ctries. 2014 Mar 13;8(3):304-9. doi: 10.3855/jidc.3950. PMID: 24619260.
Çakır E, Karakoç F. Tüberküloz İlaçlar, Etki Mekanizmaları ve Yan Etkileri. Özçelik U (Ed). Çocukluk Çağında Tüberküloz içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2017. P. 61-65.
Türkiye Ulusal Verem Savaş Dernekleri Federasyonu. Doğrudan gözetimli tedavi. [Online] https://verem.org.tr/dgt-dogrudan-gozetimli-tedavi (erişim:9.10.2023).
