Akut Rinosinüzit
Özet
Soğuk algınlığı, viral ÜSYE ve akut rinosinüzitin önlenmesinde ilk ve en önemli kural; el yıkama hijyeni, maske, sosyal mesafe ile viral enfeksiyonun önlenmesidir. Akut rinosinüzit, bir veya daha fazla paranazal sinüsün enfeksiyonundan kaynaklanan bir hastalıktır. Soğuk algınlığı ile ilişkili viral enfeksiyonlar, viral rinosinüzit olarak adlandırılan akut rinosinüzitin en sık görülen nedenidir. Viral ÜSYE ve alerjik rinit, çocuklarda ABRS için en sık görülen hazırlayıcı faktörlerdir. Akut bakteriyel rinosinüzit (ABRS), sinüslerde ikincil bakteriyel enfeksiyon olduğunda ortaya çıkar. Haemophilus influenzae (tiplendirilmeyen), Streptococcus pneumoniae ve Moraxella catarrhalis, sağlıklı çocuklarda komplike olmayan ABRS’nin sık nedenleridir. ABRS’nin klinik özellikleri öksürük, nazal semptomlar burun akıntısı, burun tıkanıklığı, ateş, ağız kokusu, baş, yüz ve boğaz ağrısıdır. Semptomların süresi ve şiddeti, ABRS ile viral ÜSYE arasında ayrım yapılmasına yardımcı olur. Bu ayrım gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek için önemlidir. Komplike olmayan ABRS tanısı; gündüz öksürüğü, nazal semptomlar ve semptomların >10 ve <30 gün boyunca iyileşmeksizin sürmesi veya toksik görünüm, ≥39°C ateş ve ardışık ≥3 gün boyunca pürülan burun akıntısı veya semptomların kötüleşmesi durumlarından herhangi birinin varlığında klinik olarak konulabilir. ABRS’nin ayırıcı tanısında, komplike olmayan viral ÜSYE, alerjik rinit, yabancı cisim, enfekte adenoidler, maksiller antrumun mukozal kisti ve boğmacanın kataral evresi düşünülmelidir. Bunlar, ayrıntılı bir öykü ve fizik muayene ile ABRS’den ayırt edilebilir. ABRS’li çocuklarda orbital ya da intrakraniyal komplikasyonlar gelişebilir. Genellikle iyi görünen ve komplikasyon veya komplikasyon şüphesi olmayan ABRS’li çocuklar ayaktan tedavi edilir. Toksik görünen, komplikasyonları ve ayaktan tedavi başarısızlığı olan hastalar hastaneye yatırılarak tedavi edilmelidir.
Referanslar
DeBoer DL, Kwon E. Acute Sinusitis. [Updated 2023 Aug 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547701/
Chow AW, Benninger MS, Brook I, et al. Infectious Diseases Society of America. IDSA clinical practice guideline for acute bacterial rhinosinusitis in children and adults. Clin Infect Dis. 2012;54(8): e72-e112. doi: 10.1093/cid/cir1043.
Wald ER, Applegate KE, Bordley C, et al. American Academy of Pediatrics. Clinical practice guideline for the diagnosis and management of acute bacterial sinusitis in children aged 1 to 18 years. Pediatrics. 2013;132(1): e262-80. doi: 10.1542/peds.2013-1071.
Peters AT, Spector S, Hsu J, et al. Joint Task Force on Practice Parameters, representing the American Academy of Allergy, Asthma and Immunology, the American College of Allergy, Asthma and Immunology, and the Joint Council of Allergy, Asthma and Immunology. Diagnosis and management of rhinosinusitis: a practice parameter update. Ann Allergy Asthma Immunol. 2014 Oct;113(4):347-85. doi: 10.1016/j.anai.2014.07.025.
Wolf G, Anderhuber W, Kuhn F. Development of the paranasal sinuses in children: implications for paranasal sinüs surgery. Ann Otol Rhinol Laryngol. 1993;102(9):705-11. doi: 10.1177/000348949310200911.
Nocon CC, Baroody FM. Acute rhinosinusitis in children. Curr Allergy Asthma Rep. 2014;14(6):443. doi: 10.1007/s11882-014-0443-7.
Revai K, Dobbs LA, Nair S, et al. Incidence of acute otitis media and sinusitis complicating upper respiratory tract infection: the effect of age. Pediatrics. 2007;119(6): e1408-12. doi: 10.1542/peds.2006-2881.
Leung AK, Hon KL, Chu WC. Acute bacterial sinusitis in children: an updated review. Drugs Context. 2020;9 :2020-9-3. doi: 10.7573/dic.2020-9-3.
Sawada S, Matsubara S. Microbiology of Acute Maxillary Sinusitis in Children. Laryngoscope. 2021;131(10): E2705-E2711. doi: 10.1002/lary.29564.
Ramadan HH, Chaiban R, Makary C. Pediatric Rhinosinusitis. Pediatr Clin North Am. 2022 Apr;69(2):275-286. doi: 10.1016/j.pcl.2022.01.002.
Magit A. Pediatric rhinosinusitis. Oto laryngol Clin North Am. 2014 Oct;47(5):733-46. doi: 10.1016/j.otc.2014.06.003.
Wald ER, Milmoe GJ, Bowen A, Ledesma-Medina J, Salamon N, Bluestone CD. Acute maxillary sinusitis in children. N Engl J Med. 1981 Mar 26;304(13):749-54. doi: 10.1056/NEJM198103263041302.
DeMuri GP, Gern JE, Moyer SC, et al. Clinical Features, Virus Identification, and Sinusitis as a Complication of Upper Respiratory Tract Illness in Children Ages 4-7 Years. J Pediatr. 2016; 171:133-9.e1. doi: 10.1016/j.jpeds.2015.12.034.
Wald ER, Nash D, Eickhoff J. Effectiveness of amoxicillin/clavulanate potassium in the treatment of acute bacterial sinusitis in children. Pediatrics. 2009 Jul;124(1):9-15. doi: 10.1542/peds.2008-2902.
Differential diagnosis of acute bacterial rhinosinusitis in children, Graphic 83921 Version 4.0, 2023, https://www.uptodate.com/contents/acute-bacterial-rhinosinusitis-in-children-clinical-features-and-diagnosis.
Complications of acute bacterial rhinosinusitis in children, Graphic 83408 Version 5.0, 2023 UpToDate.
Courtesy of Glenn C Isaacson, MD, FAAP, FACS. Graphic 84006, 2023 UpToDate
Meltzer EO, Hamilos DL, Hadley JA, et al. Rhinosinusitis: developing guidance for clinical trials. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2006;118(Issue 5): S17-61.
Troy E, Sillau S, Bernard TJ, et al. Incidence and Clinical Outcomes of Streptococcus anginosus in Acute Complicated Sinusitis: A Pediatric Cohort. J Pediatric Infect Dis Soc. 2021;10(2):168-171. doi: 10.1093/jpids/piz098.
King D, Mitchell B, Williams CP, Spurling GK. Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev. 2015 Apr 20;2015(4):CD006821. doi: 10.1002/14651858.CD006821.
Anon JB, Jacobs MR, Poole MD, Ambrose PG, Benninger MS, Hadley JA, Craig WA; Sinus And Allergy Health Partnership. Anti microbial treatment guidelines for acute bacterial rhinosinusitis. Otolaryngol Head Neck Surg. 2004 Jan;130(1 Suppl):1-45. doi: 10.1016/j.otohns.2003.12.003. Erratum in: Otolaryngol Head Neck Surg. 2004;130(6):794-6.
Wald ER, Nash D, Eickhoff J. Effectiveness of amoxicillin/clavulanate potassium in the treatment of acute bacterial sinusitis in children. Pediatrics. 2009 Jul;124(1):9-15. doi: 10.1542/peds.2008-2902.
