Acil Nörolojik Hastalıklarda Biyobelirteçler
Özet
Acil nörolojik hastalıklarda biyobelirteçler, tanı ve tedavi süreçlerini hızlandırarak hastanın prognozunu iyileştirmede önemli bir rol oynar. İnme, travmatik beyin hasarı, subaraknoid kanama ve epileptik nöbetler gibi acil müdahale gerektiren durumlarda biyobelirteçlerin kullanımı, hızlı tanı koyma ve hastalığın şiddetini değerlendirme açısından büyük avantaj sağlar. Örneğin, inme tanısında s100B proteini ve nöron-spesifik enolaz (NSE) gibi biyobelirteçler, beyin dokusu hasarını gösterirken; travmatik beyin hasarında da glial fibriller asidik protein (GFAP) ve ubikuitin C-terminal hidrolaz L1 (UCH-L1) gibi belirteçler beyin hasarının derecesini gösterebilir. Bu biyobelirteçlerin hızlı tespit edilebilir olması, acil serviste tanıyı hızlandırarak hastanın doğru tedaviye yönlendirilmesine yardımcı olur. Ayrıca, biyobelirteçlerin hastalığın seyrini öngörmede ve tedaviye yanıtı izleme sürecinde kullanılması, tedavi başarısını artırabilir. Biyobelirteçlerin kullanımı sayesinde nörolojik acil durumlarda daha etkili ve hedefe yönelik müdahaleler yapılabilmektedir.
Referanslar
Zhang H, Wang J, Qu Y, et al. Brain Injury Biomarkers and Applications in Neurological Diseases. Chinese medical journal. 2024; XXX, 1-10. doi:10.1097/CM9.0000000000003061
Kernagis DN, & Laskowitz DT. Evolving role of biomarkers in acute cerebrovascular disease. Annals of neurology. 2012;71(3): 289–303. doi:10.1002/ana.22553
El Husseini N, Laskowitz DT. Clinical application of blood biomarkers in cerebrovascular disease. Expert review of neurotherapeutics. 2010;10(2): 189–203. doi:10.1586/ern.09.151
Isgrò MA, Bottoni P, Scatena R. Neuron-Specific Enolase as a Biomarker: Biochemical and Clinical Aspects. Advances in experimental medicine and biology. 2015;867: 125–143. doi:10.1007/978-94-017-7215-0_9
Dagonnier M, Donnan GA, Davis SM, et al. Acute Stroke Biomarkers: Are We There Yet?. Frontiers in neurology. 2021;12: 619721. doi:10.3389/fneur.2021.619721
Ghaith HS, Nawar AA, Gabra MD, et al. A Literature Review of Traumatic Brain Injury Biomarkers. Molecular neurobiology. 2022;59(7): 4141–4158. doi:10.1007/s12035-022-02822-6
Mrozek S, Dumurgier J, Citerio G, et al. Biomarkers and acute brain injuries: interest and limits. Critical care. 2014;18(2): 220. doi:10.1186/cc13841
Kawata K, Liu CY, Merkel SF, et al. Blood biomarkers for brain injury: What are we measuring?. Neuroscience and biobehavioral reviews. 2016;68: 460–473. doi:10.1016/j.neubiorev.2016.05.009
Maestrini I, Ducroquet A, Moulin S, et al. Blood biomarkers in the early stage of cerebral ischemia. Revue neurologique. 2016;172(3): 198–219. doi:10.1016/j.neurol.2016.02.003
