Bilinç Değişikliği ile Getirilen Çocuğa Yaklaşım
Özet
Bilinç değişikliği uyanıklık ve farkındalığın bozulması ile oluşan klinik tablodur. Sıklıkla metabolik, enfeksiyöz, immun veya genetik nedenlerden kaynaklanan ciddi SSS (santral sinir sistemi) hasarı ile ilişkilidir. Kalıcı SSS hasarını önlemek için hızlı tanı ve tedavi önemlidir. Bilinç değişikliği tam uyanıklıktan tam cevapsızlığa kadar uzanan bir spektruma sahiptir. Hastanın tanısında sadece nörolojik muayene değil, vital bulgular, solunum, dolaşım gibi diğer sistem bulguları da önemlidir. Tanıda radyolojik tetkikler, özellikle de bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme önemli yer kaplar. Tedavi önceliği; etyolojiye bakılmaksızın vital bulguların stabil hale getirilip hayatı tehdit eden durumları ortadan kaldırmak ve oluşabilecek kalıcı beyin hasarının önüne geçmektir. Sonrasında saptanan etyolojik faktöre göre tedavi planı yapılır. Bilinç değişikliği ve koma tablosu ölüm, persistan vejetatif durum, ağır özür, orta özür, hafif özür veya iyileşme ile sonuçlanabilir. Prognozu belirleyen en önemli faktörler bilinç değişikliğinin nedeni, eğer komadaysa komada kalış süresi ve komanın derinliğidir. Komada kalış süresi olumsuz prognozu belirleyen temel faktördür.
Referanslar
Ashwal S. Disorders of Consciousness in Children. In: Swaiman KF, Aswal S, Ferriero DM, Schor NF, Finkel RS, Gropman Al, et al., eds. Swaiman’s Pediatric Neurology. Principles and Practice. 6th ed. Elsevier Saunders, UK/USA; 2017. p.767-79.
Pina-Garza JE. Altered States of Consciousness. Fenichels’s Clinical Pediatric Neurology. 7th ed. Elsevier Saunders; 2013. p.47-75.
Canpolat M, Kumandaş S. Bilinci Kapalı Çocuğa Yaklaşım. Turkiye Klinikleri J Pediatr Sci. 2018;14(1):1-19
Eric W, Glissmeyer-Douglas S. Nelson. Coma. ın: Shaw KN, ed. Fleisher &Ludwig’s Textbook of Pediatric Emergency Medicine. 7th ed. Wolters Kluwer; 2016. p.286-301.
Vatansever G, Tekin D. Akut bilinç değişikliği olan çocuğa yaklaşım. Tekin D, editör. Pediatrik Nörolojik Aciller. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. p.1-9.
Beth S. Slomine, Stacy J. Suskauer, Disorders of Consciousness in Children: Assessment, Treatment, and Prognosis, Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America, Volume 35, Issue 1, 2024, Pages 223-234,
Plum F, Posner JB. The Diagnosis of Stupor and Coma, 3rd ed. Philadelphia: FA Davis; 1982.
Giacino JT, Katz DI, Schiff ND, Whyte J, Ashman EJ, Ashwal S, Barbano R, Hammond FM, Laureys S, Ling GSF, Nakase-Richardson R, Seel RT, Yablon S, Getchius TSD, Gronseth GS, Armstrong MJ. Comprehensive systematic review update summary: Disorders of consciousness: Report of the Guideline Development, Dissemination, and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology; the American Congress of Rehabilitation Medicine; and the National Institute on Disability, Independent Living, and Rehabilitation Research. Neurology. 2018 Sep 4;91(10):461-470.
Gökben S. Nörolojik Bakı. Aysun S. Çocuk Nörolojisi. Türkiye Çocuk Nöroloji Derneği. Birinci Baskı. Ankara: Alp Ofset; 2006. p.13-47.
